II SA/Kr 641/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia w przedmiocie nałożenia obowiązku I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz strony skarżącej Lasów Państwowych Nadleśnictwo kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 641/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia ..............na podstawie art. 81 c ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane (jt: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy: "Stan techniczny budynku - chlew murowany nr inw. ........w miejscowości K. .........Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na Nadleśniczego Nadleśnictwa ........ - Lasy Państwowe Nadleśnictwo ...... z siedzibą w ........ , zarządcę nieruchomości Skarbu Państwa, obowiązek przeprowadzenia i dostarczenia, w terminie do dnia 30 listopada 2006 r., ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego o nr inw. .......... położonego na nieruchomości w miejscowości K. zawierającej: a) inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu z instalacjami: elektryczną i odgromową z wyraźnym określeniem stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu; b) opinię techniczną wykonaną na podstawie dokumentacji - pkt a precyzyjnie i jednoznacznie, określającą zakres robót, które należy wykonać dla przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektu i bezpiecznego jego dalszego użytkowania. W jego uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu ........ lipca 2005 r. stwierdził nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu. Obiekt ten to budynek parterowy w części murowany w części drewniany, jego połacie dachowe pokryte są płytami falistymi azbestowo- cementowymi, płyty te nie są pomalowane, struktura materiału płyt jest rozluźniona, widać na nich pęknięcia i wyszczerbienia. Organ stwierdził także pęknięcia i zarysowania ściany wschodniej i zachodniej murowanej części budynku, pęknięcia ścian, wewnętrznych murowanych części budynku zwłaszcza części zachodniej, deformację poszycia ścian części drewnianej budynku, uszkodzenia oraz braki orynnowania budynku, uszkodzenie instalacji odgromowej, nieodpowiedni stan techniczny płyt, nieodpowiedni stan techniczny murowanej, zachodniej ściany budynku oraz wątpliwości co do stanu technicznego pozostałych ścian budynku. Organ wskazał także, iż przedłożona ocena stanu i możliwości użytkowania wyrobów zawierających azbest dotycząca przedmiotowego budynku kwalifikuje dach przedmiotowego budynku pokryty płytami azbestowymi do grupy l-go stopnia pilności (wymiana lub naprawa wymagana bezzwłocznie). Konkludując organ stwierdził, że ekspertyza techniczna pozwoli w sposób precyzyjny i jednoznaczny na podstawie inwentaryzacji budowlanej ocenić rzeczywisty techniczny stan budynku oraz wykazać w opinii jakie roboty budowlane należy wykonać, by doprowadzić budynek do należytego stanu technicznego. W zażaleniu od powyższego postanowienia Nadleśniczy Nadleśnictwa ....... zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 81 c ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji w celu rozpoznania sprawy w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne bez ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego - chlewu murowanego. Żalący się wskazał, że organ budowlany, który przeprowadzał postępowanie poprzedzające wydanie postanowienia dokonał szczegółowych oględzin budynku i już wskazał, jaki zakres prac musi zostać przeprowadzony przez żalącego się, a zatem prace konieczne do wykonania w celu zapewnienia prawidłowego stanu technicznego budynku oraz ich zakres zostały już określone i w tym stanie rzeczy nałożenie na żalącego się obowiązku sporządzenia ekspertyzy uznać należy za nieuzasadnione. Z przepisu art. 81 c Prawa budowlanego jasno wynika, iż ekspertyzy mają być wykonywane i dostarczane organowi w sytuacji gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a w nin. sprawie wątpliwości co do stanu technicznego budynku nie zachodzą skoro organ ł instancji w sposób szczegółowy i wyczerpujący wskazał jakie prace remontowe budynku mają zostać wykonane, jak również wskazał ich zakres i skoro wskazany przepis stanowi, iż uprawnienie organu do nałożenia na podmiot dostarczenia ekspertyzy ma charakter fakultatywny. Żalący się zarzucił także, iż przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia stanowi, że na uczestnika procesu budowlanego organ może nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a zatem żądanie przez organ dostarczenia inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego obiektu nie znajduje podstawy prawnej w powołanych w postanowieniu przepisach. Postanowieniem z dnia ...........na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r, Dz. U. nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. z 2003r, Dz. U. nr 207, póz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu powyższego zażalenia ......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z treści art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane wynika, iż warunkiem koniecznym i wystarczającym do żądania opinii bądź ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego obiektu budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego i w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu z tego przepisu, skoro organ ł instancji w trakcie kontroli obiektu zaobserwował: "...pęknięcia i zarysowania ściany wschodniej i zachodniej murowanej części budynku (...) pęknięcia ścian wewnętrznych murowanej części budynku zwłaszcza części zachodniej (...) deformacje poszycia ścian części drewnianej budynku", ponadto stwierdził także, iż "stan techniczny murowanej, zachodniej ściany budynku nieodpowiedni (...) budzi wątpliwości stan techniczny pozostałych ścian budynku." Tym samym, zd. organu odwoławczego, wątpliwości organu l instancji wobec opisu stanu obiektu zawartym w protokole kontroli były uzasadnione , a tym samym za uzasadnione i prawidłowe uznał zaskarżone postanowienie, co dodatkowo potwierdziła przedstawiona do akt sprawy ocena stanu i możliwości użytkowania wyrobów zawierających azbest dotycząca przedmiotowego budynku, oraz protokół okresowej kontroli obiektów zgodnie z którym obiekt "kwalifikuje się do remontu który należy przeprowadzić w trybie bezzwłocznym" (vide karta nr 10-akt ł instancji). Organ odwoławczy podkreślił, że sporządzenie wymaganej ekspertyzy doprowadzi do kompleksowego i obiektywnego zbadania, przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, stanu technicznego całego obiektu i niezależne opracowanie jakim będzie ekspertyza techniczna umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia w postaci nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu pełnej sprawności technicznej, bowiem będzie zawierać wskazania robót jakie należy wykonać w przedmiotowym obiekcie. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałych okolicznościach sprawy zarzuty zawarte w zażaleniu nie zasługiwały na uwzględnienie. W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca Skarb Państwa-Lasy Państwowe Nadleśnictwo ........-reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa ......... zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego, a to art. 126 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wskazania w treści zaskarżonego postanowienia jakie okoliczności spowodowały wydanie postanowienia, jak również brak podania przyczyn dla których zażalenie strony skarżącej nie zostało uwzględnione, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona skarżąca raz jeszcze przywołała argumenty zawarte w zażaleniu od postanowienia organu l instancji, a nadto wskazała, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania mającego na celu ustosunkowanie do zarzutów skarżącego oraz, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika nic ponad to, co wynikało z treści postanowienia organu l instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 a/ i c/ ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona Stosownie do treści art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 -Prawo budowlane /tj. z 2003 r. Dz. U. Nr 98 póz. 1071 ze zm./ w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego postanowienia organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z treści cyt. przepisu wynika zatem, że organ może, ale nie jest to obligatoryjne, nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz m.in. gdy ma wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego W okolicznościach nin. sprawy, jak słusznie zarzuciła strona skarżąca, organy nie miały takich wątpliwości, bo na podstawie przeprowadzonych oględzin obiektu zostało to praktycznie ustalone, że stan ten jest zły, a nadto na podstawie dokonanych oględzin można było wskazać jaki zakres prac musi strona skarżąca przeprowadzić, aby doprowadzić obiekt do właściwego i bezpiecznego stanu technicznego, zwłaszcza, że przedmiotowy obiekt nie stanowi jakiejś skomplikowanej konstrukcji budowlanej. Zwrócić też należy organom obu instancji, że cyt. przepis daje organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego uprawnienie, o charakterze fakultatywnym, do nałożenia na podmioty wymienione w ust. 1 cyt. przepisu odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Tymczasem powołując się na treść wskazanego wyżej przepisu organy nałożyły na stronę skarżącą obowiązek przedłożenia ekspertyzy zawierającej inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu. Zd. Sądu zobowiązanie takie nie mieści się w podstawach art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem przepis ten wyraźnie wskazuje na ekspertyzy i oceny co do stanu technicznego obiektu czy jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych. Inwentaryzacja budowlana stanu istniejącego obiektu budowlanego nie stanowi ani ekspertyzy ani oceny czy to stanu technicznego obiektu czy to jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych. Słusznym jest także, zd. Sądu, drugi zarzut zgłoszony w skardze, a dotyczący naruszenia prawa procesowego tj. art. 126 w zw. z art. 107 § 3 Kpa. Istotnie bowiem organ odwoławczy nie rozważył rzetelnie zarzutów zgłoszonych w zażaleniu, poprzestając jedynie na zacytowaniu treści art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, wskazania treści protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ l instancji i stwierdzeniu jedynie, że nie podziela tych zarzutów albowiem w sprawie powstały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Organy obu instancji nie wskazały też w treści uzasadnienia swoich postanowień dlaczego uznały w przedmiotowej sprawie za uzasadnione przedłożenie ekspertyzy w sytuacji, gdy ich uprawnienie do nałożenia takiego obowiązku ma charakter fakultatywny. Wskazane wyżej uchybienia, zarówno natury procesowej, jak również polegające na naruszeniu prawa materialnego spowodowały uchylenie postanowień organów obydwu instancji, a rozpoznając ponownie sprawę organy obydwu instancji będą miały na uwadze rozważania i ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku (art. 153 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a/ i c/ cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt l sentencji wyroku. Sąd stosownie do treści art. 152 cytowanej wyżej ustawy określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy orzekł o kosztach postępowania jak w pkt III sentencji wyroku.