II SA/Kr 642/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-12
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Jacek Bursa, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę gnojowni, wybudowanej w 1974 r., może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia, czy obiekt ten stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a także bez precyzyjnego określenia statusu prawnego działki, na której obiekt został częściowo zlokalizowany?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty przesłanek do orzeczenia rozbiórki. Brak było jednoznacznego ustalenia, czy gnojownia stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa lub pogorszenie warunków użytkowych, a także nie wyjaśniono precyzyjnie, czy działka, na której obiekt został częściowo zlokalizowany, była drogą publiczną w rozumieniu obowiązujących przepisów w dacie budowy, co miało kluczowe znaczenie dla oceny legalności lokalizacji obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki gnojowni wybudowanej w 1974 r. przez skarżących C. i S. G. Organy administracji uznały, że budowa była nielegalna, ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę, a obiekt został częściowo zlokalizowany na działce stanowiącej drogę. Skarżący kwestionowali te ustalenia, podnosząc m.in. brak wystarczających dowodów na brak pozwolenia na budowę oraz nieprawidłowe ustalenie statusu działki jako drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Jacek Bursa NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi C.G. i S.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących C.G. i S.G. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27.04.2011 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust.1 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. nr.243poz. 1623 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po rozpatrzeniu sprawy budowy gnojowni przy budynku inwentarsko - składowym zlokalizowanej na działce nr "1" i "2" w miejscowości G. gm. [...] nakazał właścicielom C. i S. G. przymusową rozbiórkę gnojowni o wymiarach 6,20 m x 2,60 m, usytuowanej bezpośrednio przy północnej ścianie budynku inwentarsko - składowego, zlokalizowanej na działkach nr "1" i "2" w miejscowości G. - gm. [...], wybudowanej bez pozwolenia na budowę przed rokiem 1995. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.
Pismem z dnia 19.11. 2008 roku H. K. zwróciła się z prośbą o skontrolowanie legalności budowy gnojowni usytuowanej w drodze gminnej, wybudowanej przez C. i S. G.. W związku z tym w dniu 19.12.2008 roku przeprowadzono oględziny podczas których stwierdzono, że na działce nr "1" w G. w granicy z drogą- działka nr "2’ w G. zlokalizowana jest gnojownia betonowa o wymiarach zewnętrznych 6,20 m x 2,60 m. Wysokość murku betonowego wynosi od strony drogi od 0,5 m do 0,6 m, a grubość murku wynosi ok. 30 cm. Ze względu na to, że gnojownia jest użytkowana, nie zbadano dna gnojowni
W oparciu o mapy przedłożone przez C. i S. G. ustalono, że przedmiotowa gnojownia uwidoczniona na mapie zasadniczej, usytuowana jest na działkach posiadających obecnie oznaczenie nr "1" i "2" w G.. Działka nr "1" jest własnością C. i S. G., a władającym działką nr "2" w G. oznaczonej jako droga wiejska jest Gmina [...].
W celu ustalenia czy omawiana gnojownia wybudowana została w oparciu o pozwolenie na budowę, zwrócono się do Urzędu Miejskiego w [...] oraz do Urzędu Miejskiego w B. z zapytaniem czy w archiwach tych Urzędów znajdują się dokumenty potwierdzające, że na przebudowę zabudowań gospodarczych wraz z gnojownia na działce nr "3" i "4" w G. prowadzoną w 1974 roku wydawane było pozwolenie na budowę. Burmistrz Gminy B. pismem z dnia 23 marca 2009 roku poinformował (aktaK-16), że nie posiada rejestrów pozwoleń na budowę wydanych w latach 70 - tych ubiegłego stulecia, natomiast w rejestrach zatwierdzonych planów realizacyjnych istnieje zapis, że dla C. G. został zatwierdzony plan realizacyjny z dnia 13 marca 1973 roku dla budowy stajni - stodoły.
W oparciu o analizę zebranego materiału dowodowego ustalono, że omawiana gnojownia została wybudowana wraz z budynkiem inwentarskim (stajnia - stodoła) przez inwestora C. G. w 1974 roku, na działkach oznaczonych obecnie numerem "1" "2" w G., ze względu jednak na jej usytuowanie niezgodne z przepisami, a także usytuowanie części gnojowni na działce będącej drogą wiejską, w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 roku (znak: PINB-[...]) nakazano rozbiórkę gnojowni ale po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 lipca.2009 roku (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, podnosząc w jej uzasadnieniu, że wątpliwości budzi czy zatwierdzony w roku 1973 plan realizacyjny dla "budowy stajni - stodoły" wydany został dla C. G. obecnej właścicielki gnojowni oraz czy w takiej sytuacji przyjęta podstawa prawna, w oparciu o którą organ l instancji wydał orzeczenie jest właściwa.
5. w ponownym postępowaniu na podstawie informacji Burmistrza [...] z dnia 18 stycznia 2010 roku (aktaK-40) ustalono, że C. G. zameldowana obecnie pod adresem G. (wcześniejszy adres G.) nie jest tą samą osobą która w roku 1973 była zameldowana pod adresem G.. W roku 1973 pod adresem G. był zameldowany brat męża C. G. – C. G..
7. W oparciu o analizę całego zebranego materiału dowodowego w tym zeznań świadków i stron ustalono, że przekazana przez Burmistrza Gminy B. pismem z dnia 23 marca 2009 roku (aktaK-16) informacja, że w rejestrach zatwierdzonych planów realizacyjnych istnieje zapis, że dla C. G. zam. w G. został w dniu 13 marca 1973 roku zatwierdzony plan realizacyjny dla budowy stajni - stodoły, dotyczy planu realizacyjnego zatwierdzonego dla C. G. (brata S. G.), a nie zabudowań na działce nr "1" w miejscowości G. – Gm [...], na której położona jest posesja C. i S. G..
8. Tak więc, C. i S. G. nie posiadali pozwolenia na budowę gnojowni. Jeżeli S. G., jak twierdzi w piśmie z dnia 26 kwietnia 2009 roku (aktaK-23) posiadał pozwolenie na budowę, to w rejestrach zatwierdzonych planów realizacyjnych znajdujących się w Gminie B. powinien znajdować się zapis, że plan realizacyjny, którego zatwierdzenie było konieczne przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, został zatwierdzony dla C. i S. G. zam. G., bądź dla C. G. zam. G. albo dla S. G. zam. G., a Gmina B. potwierdziła, że w tym okresie w rejestrze znajdował się zapis, że został zatwierdzony jedynie plan realizacyjny dla C. G. zamieszkałego wówczas G., który jak zeznał S. G. (aktaK-48) już wówczas mieszkał w G. pod numerem [...].
9. W oparciu o mapę wraz z wypisem z roku 1970 (aktaK-16) i kopię mapy zasadniczej (aktaK-2) stwierdzono, że już w okresie budowy obiektu działka oznaczona obecnie jako działka nr "2" w G. (wówczas posiadała oznaczenie nr "5" w G.) była drogą. Nie ulega jednak wątpliwości fakt, że omawiana gnojownia przy budynku inwentarskim została usytuowana na działce nr "2" (wówczas nr "5") będącej drogą co również dowodzi, że organ udzielający pozwolenia na budowę nie mógł wydać pozwolenia na budowę obiektu budowlanego usytuowanego na drodze, nawet na drodze, która wówczas mogła być współwłasnością kilku osób, co podnosi S. G. w piśmie z dnia 26 kwietnia 2009 roku (aktaK-23).
10. Obowiązujący w okresie budowy gnojowni przepis § 56 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Z 1966 r. Nr 10, póz. 44 z późn.zm.) stanowi, że odległość gnojowników licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika, od drogi publicznej i od granicy nieruchomości powinna wynosić 7,5 m. A więc w takiej sytuacji nie można było wydać pozwolenia na budowę.
11. Przytoczone wyżej fakty dowodzą że C. i S. G. nie posiadali pozwolenia na budowę omawianej gnojowni, którą wybudowali w roku 1974
12. W takim przypadku postępowanie powinno być prowadzone w oparciu o przepisy dotyczące budowy obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W obecnie obowiązującym prawie budowlanym takim przepisem jest art. 48, niemniej jednak art. 103 Prawa Budowlanego z 1994 r., wskazuje, iż do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem sprawę budowy gnojowni należy rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24.10. 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm. - dalej zwaną Prawa Budowlanego z 1974 r.) - art. 37, 40 tej ustawy.
13. Analizując przepisy prawa, stwierdzono, że przedmiotowa gnojownia wybudowana została w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku i jej lokalizacja nie naruszała wówczas obowiązujących przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z aktu notarialnego dołączonego do akt sprawy wynika (aktaK-48a), że działka oznaczona wówczas l.kat. 231 w G. była działką budowlaną a działka nr "4" w G. była działką gruntową (obecnie działka nr "1" w G.), a zatem na tych działkach istniała możliwość lokalizacji zabudowy zagrodowej.
14. Przedmiotowa gnojownia usytuowana została w części na działce nr "2" w G., która w okresie budowy posiadała oznaczenie nr "5" w G.. W okresie budowy jak i obecnie działka ta zgodnie z oznaczeniem na mapach, była i jest drogą. Usytuowanie betonowej gnojowni na drodze otwartej dla ruchu, pełniącej funkcję dojazdu do pól i budynków mieszkalnych, w żaden sposób nie oznakowanej, że jest wyłączona z ruchu, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników tej drogi. Niewątpliwie zagrożeniem bezpieczeństwa jest również usytuowanie gnojowni (części zlokalizowanej na działce nr "1" w G.) bezpośrednio przy drodze, a zatem nakazano rozbiórkę całej gnojowni.
Odwołanie C. G. nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 31.01.2011 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
l. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa legalności budowy gnojowni na działce ewid. nr "1" w granicy z drogą- działka nr "2" w G., gm. [...]. W sprawie bezspornym pozostaje, że gnojownia została wybudowana przez P.P. C. i S. G. w roku 1974.
II; organ l instancji prawidłowo-przyjął, że obiekt budowlany jakim jest gnojownia w dacie jego realizacji tj. w roku 1974 wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, zgodnie z § 56 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego odległość gnojowników licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika od drogi publicznej i od granicy nieruchomości powinna wynosić 7,5 m. III. w pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenia i wniosku organu l instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli C. i S. G. i zarzucając:
1. Rażące naruszenie przepisów postępowania a to art. 7, art. 77, art 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i dowolne, nie mające oparcia w zebranych dowodach i materiałach sprawy, że.
a) Skarżący nie uzyskali pozwolenia na budowę w zakresie inwestycji polegającej na rozbudowie zabudowań inwentarskich w tym budowy gnojowni,
b) Gnojownia zlokalizowana na działkach "1" i "2" w miejscowości G. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i prowadzi do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia,
2. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 37 ustęp 1 punkt 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornej gnojowni, mimo że nie ma konieczności wydania takiej decyzji i w oparciu o te zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w całości, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm taryfowych. W uzasadnieniu m.in. podniesiono, że :
A. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę nakazania skarżącym natychmiastowej rozbiórki stanowił art. 37 ustęp 1 punkt 2 Prawa Budowlanego z 1974 r. A zatem, obok ustalenia, iż omawiana budowla wzniesiona została niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej wzniesienia, konieczne było wykazania i ustalenie, że budowla ta powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. Spełnienia pierwszej przesłanki organy obu instancji dopatrują się w tym, iż S. i C. G. nie uzyskali pozwolenia na budowę wspomnianej gnojowni. Jednakże ustalenie w tym zakresie uznać należy za co najmniej dowolne i nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji i zgromadzonego materiału w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Urzędów Miejskich w [...] i [...], z prośba o udzielenie informacji w przedmiocie uzyskania przez skarżących pozwolenia na budowę gnojowni. Niestety Urząd Miasta w [...] wskazał, że nie prowadzi rejestrów takich pozwoleń z lat 70-tych. W kolejnym piśmie ten sam Urząd wskazał, że w jego archiwach zalega plan realizacyjny zatwierdzony dla C. G., przy czym przy bliższych wyjaśnieniach ustalono, że plan ów wydany został dla C. G. — brata skarżącego. Na tej to podstawie, oraz wobec faktu, iż skarżący nie okazali organowi stosownego pozwolenia, organ l instancji ustala, że pozwolenia takiego brak. Zdaniem orzekających organów, pozwolenie takie nie mogło by być wydane, ze względu na lokalizację budowli i treść § 56 powołanego wyżej Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1966 roku.
Ustalenie takie jest co najmniej dowolne, a przynajmniej niedostatecznie uzasadnione. Organ odwoławczy nie wskazał, na jakiej podstawie należy przyjąć, że na budowę gnojowni wymagany był plan realizacyjny. Dalej, z faktu, że taki plan sporządzony dla C. G. zalega w archiwach Urzędu Miasta w [...] nie wynika wcale, że skarżący nie uzyskali pozwolenia na budowę. Także to, że po trzydziestu latach od zakończenia inwestycji Państwo G. nie dysponują stosowną decyzją, o której uzyskaniu zresztą wspominają, także nie przesądza o tym, że pozwolenie takie nie zostało wydane.
Organ odwołuje się tu do treści § 56 Zarządzenia z 1966 roku, jednakże pomija w tym kontekście wyjaśnienia składane ustnie i na piśmie przez skarżących, iż w dacie wznoszenia gnojowni, działka numer "2" nie stanowiła drogi gminnej ani drogi publicznej. Był na niej ewentualnie szlak drożny biegnący daleko poza ścianą spornej budowli. Dopiero po jej wybudowaniu wytyczono drogę i przekwalifikowano ja na drogę gminną. Żaden z procedujących w niniejszej sprawie organów nie wyjaśnił, kiedy działka "2" została przejęta we władanie przez Gminę [...] i stała się drogą publiczną. Z kolei ustalenie w tym zakresie pozwoli na prawidłową ocenę, czy faktycznie w dacie wykonywania inwestycji była ona niezgodna z obowiązującymi wówczas przepisami prawa.
B. druga przesłanka nie została wykazana przez orzekające organy. Organy winny dokładnie wskazać i uzasadnić, na niebezpieczeństwo czy niedopuszczalne pogorszenie warunków polega. Tymczasem jako spełnienie tej przesłanki organy wskazują, że owo niebezpieczeństwo dla ludzi przejawia się w tym, iż gnojownia stoi na działce stanowiącej drogę publiczną. Pomija się przy tym, że na wysokości spornej budowli droga ma dwa pasy ruchu w obie strony o szerokości 5 m, co daje możliwość swobodnego wyminięcia się dwóch pojazdów, po wtóre, że owa droga jest droga dojazdowa, prowadząca do posesji mieszkalnych i kończy się zaraz za posesją skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazującą obecnie skarżącym dokonanie rozbiórki gnojowni szczegółowo opisanej decyzją.
Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 §1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Orzekające organy stanęły na stanowisku, że przedmiotowa gnojownia wybudowana została w 1974 r., bez pozwolenie na budowę.
Przeciwko możliwości jej legalizacji przemawia fakt, że jest ona usytuowana częściowo na nieruchomości stanowiącej drogę.
W tym miejscu można wskazać pewną niekonsekwencję organu l instancji, nie zakwestionowaną przez organ II instancji. Otóż organ l instancji w uzasadnieniu swej decyzji raz stwierdza, że "omawiana gnojownia wybudowana została w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku i jej lokalizacja nie naruszała wówczas obowiązujących przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. 2 aktu notarialnego dołączonego do akt sprawy wynika (aktaK-48a), że działka oznaczona wówczas I. kat. 231 w G. była działką budowlaną a działka nr "4’ w G. była działką gruntową (obecnie działka nr "1" w G.), a zatem na tych działkach istniała możliwość lokalizacji zabudowy zagrodowe/1 aby kilka zdań niżej stwierdzić, że "omawiana gnojownia usytuowana została w części na działce nr "2" w G., która w okresie budowy posiadała oznaczenie nr "5" w G.. Podkreślić należy, że w okresie budowy jak i obecnie działka ta zgodnie z oznaczeniem na mapach, była i jest drogą. Usytuowanie betonowej gnojowni na drodze otwartej dla ruchu, pełniącej funkcję dojazdu do pól i budynków mieszkalnych, w żaden sposób nie oznakowanej, że jest wyłączona z ruchu, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników tej drogi. Niewątpliwie zagrożeniem bezpieczeństwa jest również usytuowanie gnojowni (części zlokalizowanej na działce nr "1" w G.) bezpośrednio przy drodze, a zatem nakazano rozbiórkę całej gnojowni".
l tak w ocenie organów przeciwko możliwości legalizacji obiektu przemawia "Obowiązujący w okresie budowy gnojowni przepis § 56 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 10, poz. 44) mówi, że odległość gnojowników licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika, od drogi publicznej i od granicy nieruchomości powinna wynosić 7,5 m.". Powyższe zarządzenie opublikowane zostało w Dzienniku Budownictwa z 1966 r. Nr 10, poz. 44 z póżn.zm., a nie jak to podają organy w Dzienniku Ustaw. Według § 56 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych odległości zbiorników do gromadzenia nieczystości (gnojowników) powinny wynosić od drogi publicznej co najmniej 7,5 m. Wyraźnie normodawca zastrzegł, że wymieniona odległość dotyczy drogi publicznej a więc nie każdej drogi. Organy - jak można domniemać - przyjmują, że droga o której mowa w sprawie jest drogą publiczną ale rzecz w tym, że na to stwierdzenie nie powołują żadnego dowodu - bo takim dowodem nie może być ani wyrys z mapy ewidencyjnej ani wypis z rejestru gruntów. Z odpisu z rejestru gruntów wynika, że dz.ewid. "2" jest we władaniu (nie własności) Gminy [...] i stanowi drogę wiejską.
W okresie od 7.05.1962 r., do dnia 1.10.1985 r., a więc w okresie kiedy według organów miała być realizowana przedmiotowa inwestycja obowiązywała ustawa z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych ( Dz.U. nr. 20 poz.90). Do dróg publicznych zaliczała m.in. drogi wiejskie które wchodziły w skład dróg lokalnych a te do dróg publicznych ( art. 4 pkt. 5). Ale zaliczenie do dróg lokalnych następowało na podstawie uchwały "powiatowej rady narodowej, podjętej we własnym zakresie lub na wniosek gromadzkiej rady narodowej, rady narodowej osiedla lub rady narodowej miasta nie stanowiącego powiatu miejskiego" ( art. 7 pkt. 1 ). Dopiero taka uchwała mogła zadecydować o zaliczeniu drogi wiejskiej do kategorii drogi publicznej. Obecna obowiązująca ustawa z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych ( Dz.U. z 2007 r. nr 19 póz.115 z pożn.zm) - nie zna pojęcia drogi wiejskiej. Niezbędnym więc było ustalenie, czy droga stanowiąca dz.ewid. "2" jest i była drogą publiczną. Gdy okaże się, że nie można jej zaliczyć do drogi publicznej argumentacja organów o niemożliwości lokalizacji okaże się bezprzedmiotowa. Nie można także przejść obojętnie nad faktem ustalonym przez organy, że przedmiotowa gnojownia istnieje od 1974 r., i jak się wydaje jest w posiadaniu skarżących od czasu jej wybudowania. Ten długotrwały stan posiadania mógł mieć wpływ na stosunki własnościowe nieruchomości ( art. 172 kc). To, że w dokumentach urzędów nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na budowę gnojowni nie może automatycznie oznaczać, że takiego pozwolenia nie było. Jak można domniemać gnojownia jest związana z istnieniem stajni. Długotrwały stan istnienia obiektu może ale nie musi przemawiać za jego legalnością.
Gdyby organy doszły do wniosku, że nie ma podstaw do orzeczenia rozbiórki czy prowadzenia postępowania w sprawie legalizacji ( art. 37 i 40 ustawy 24.10.1974 r. Prawo Budowlane - Dz. U. nr 38 poz. 229 z pożn.zm.) winny rozważyć, czy w sprawie nie powinno się zastosować przepisów obecnie obowiązującego prawa budowlanego a dotyczących utrzymanie obiektów budowlanych.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło