II SA/Kr 643/08
WyrokWSA w Krakowie2008-09-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, gdy wniosek został złożony po terminie określonym w przepisach wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, a skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia jego praw jako współwłaściciela?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły prawo. Pomimo prawidłowego stwierdzenia, że wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie, organy zaniechały niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji prawnej skarżącego jako współwłaściciela i jego udziału w postępowaniu dotyczącym innych współwłaścicieli, co narusza zasady praworządności i prawidłowego zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Starosta odmówił H. Z. ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, ponieważ wniosek został złożony po terminie określonym w przepisach wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną (po 31.12.2005 r.). Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw jako współwłaściciela, wskazując na brak powiadomienia o wszczętym postępowaniu i precedens wypłaty odszkodowania innym współwłaścicielom bez wyłączenia jego własności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego H. Z. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].04.2008 r. (znak: [...]) Starosta, działając na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r., - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. - zwaną dalej w skrócie "przepisy wprowadzające") po rozpatrzeniu wniosku H. Z. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną oznaczony jako działka ewid nr [...], która powstała z podziału działki [...] obr [...] położonej w Z. objętą KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy "przepisy wprowadzające" odszkodowanie jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1.01.2001 r. do dnia 31.12.2005 r., a po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Wobec faktu, iż wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu zajęcia gruntu pod drogę publiczną został złożony przez H. Z. po zakreślonym ustawą terminie należało orzec jak na wstępie.
Odwołanie H. Z. nie zostało uwzględnione i Wojewoda, decyzją z dnia [...].05. 2008 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że :
- wnioskiem z dnia 15.01.2008 r.,(data osobistego złożenia wniosku 18.01.2008 roku) H. Z. zwrócił się do Starosty o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną
- skoro ustawodawca przewidział, że wniosek o odszkodowanie może być złożony w terminie od dnia 1.01.2001 r. do dnia 31.12.2005 r., a po tym terminie roszczenie wygasa - to skoro wniosek złożony został w dniu 15.01.2008 r., trafnie odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania,
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył H. Z. i nie precyzując żądania skargi, zarzucił, że "w chwili wypłaty z wspólnego majątku obligatoryjnie Urząd musi powiadomić współwłaściciela o wszczętym postępowaniu", czego nie uczyniono. A dalej, że "stworzono precedens wypłacając za 1/2 gruntu współwłaścicielom bez wyłączenia własności".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 §1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Trafny jest pogląd zaskarżonej decyzji, że skoro ustawodawca przewidział, iż wniosek o odszkodowanie może być złożony w terminie od dnia 1.01.2001 r., do dnia 31.12.2005 r., to złożony po tym terminie nie może być pozytywnie załatwiony bowiem po tym terminie roszczenie wygasa.
Ale rzecz w tym, że skarżący w toku postępowania twierdził, że sprawa o wypłatę odszkodowania z wniosku pozostałych współwłaścicieli już się toczyła i załatwiona została pozytywnie to niezbędne jest poczynienie ustaleń dlaczego tamtym postępowaniem nie objęto skarżącego i dlaczego nie brał on udziału w tamtej sprawie. Czyniąc ustalenia w powyższym zakresie nie mogą organy pominąć treści art. 209 kc z którego wynika, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło