II SA/Kr 644/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 580 zł (Pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. decyzją z dnia 29 września 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] na odcinku o długości 46 m w miejscowości W. , gmina P. nakazał właścicielce działki nr [...] w W. i obiektu – K.M. dokonać rozbiórkę samowolnie wykonanej ww. części ogrodzenia. W dniu 14 września 2015 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo K.M. z dnia 9 września 2015 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. z dnia 26 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 i art. 144 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że strona biorąca udział w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiat [...] Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. odebrała w/w decyzję w dniu 3 października 2013 r., nie skorzystała z przysługującego jej prawa zaskarżenia w/w decyzji organu l instancji, wobec czego przedmiotowa decyzja stała się ostateczna wraz z upływem dnia 17 października 2013 r. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszcza się także możliwość wniesienia odwołania przez osobę, która twierdzi, że jest stroną postępowania administracyjnego, a która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył oraz nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł, przy czym odwołanie takie może być wniesione w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w Sygn. akt II SA/Kr 644/16 postępowaniu. W przypadku wielości stron postępowania, termin do wniesienia odwołania rozpocznie bieg dla strony pominiętej w postępowaniu od daty ostatniego doręczenia. W niniejszym przypadku taka sytuacja jednak nie zachodzi, gdyż K.M. odwołanie z dnia 9 września 2015 r., wniosła po uostatecznieniu się decyzji PINB z dnia 26 września 2013r. Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r., MWINB w K. na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia z dnia 26 września 2013 r. W niniejszej sprawie zachodzi, więc okoliczność niedopuszczalności o charakterze przedmiotowym, nie można bowiem składać odwołania od decyzji ostatecznej, której nie został przywrócony termin do złożenia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K.M. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wskazania organowi, aby pismo skarżącej z dnia 9 września 2015 r. zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia 26 września 2013 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 63 § 2 K.p.a., art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 147 K.p.a., art. 148 § 2 K.p.a., 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 6, 8, 9 i 10 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a. poprzez zaniechanie pełnego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy i zbadania rzeczywistego charakteru pisma skarżącej z dnia 9 września 2015 r. tj. jako wniosku o wznowienie postępowania; a także naruszenie art. 7 K.p.a., 77 K.p.a. i art. 42 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. nr [...] z dnia 26 września 2013 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki została prawidłowo doręczona skarżącej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy winien był wnikliwie zbadać charakter pisma skarżącej z dnia 9 września 2015 r. i ustalić czy rzeczywiście powinno ono zostać rozpatrzone jako odwołanie, czy też - z uwagi na charakter zarzutów w nim podniesionych oraz termin jego złożenia jako wniosek o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. 2 Sygn. akt II SA/Kr 644/16 Oczywistym jest, że o kwalifikacji pisma w postępowaniu administracyjnym świadczy nie jego tytuł, ale okoliczności konkretnej sprawy i zawarta w tym piśmie argumentacja. Z artykułu 128 K.p.a. wynika, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy jeżeli z pisma wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Jednakże przy ocenie czy wniesione przez stronę pismo jest odwołaniem należy kierować się nie tylko treścią pisma (jego tytułem) ale również tym czy pismo to zostało wniesione w terminie do złożenia odwołania. Z treści pisma z dnia 9 września 2015 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wolą Skarżącej było wzruszenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia 26 września 2013 r. nr [...] nakazującego rozbiórkę wydanej w postępowaniu, w którym skarżąca nie brała udziału i żądanie umożliwienia zajęcia stanowiska zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy był zobowiązany rozpatrzeć ww. pismo w kontekście postępowań nadzwyczajnych. W ocenie Skarżącej uchybienie organu polegało na zaniechaniu ustalenia rzeczywistego charakteru pisma strony z dnia 9 września 2015 r. i zaniechania potraktowania pisma co najmniej jako wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 9 września 2015 r. strona podnosiła, że nie brała udziału w postępowaniu, przedstawiła dowody na tę okoliczność. Zamiarem strony, który wyraźnie wynika z treści ww. pisma, było wzruszenie decyzji z 26 września 2013 r. i umożliwienie skarżącej zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie. Dodatkowo przedmiotowe pismo zostało złożone w terminie 7 dni od daty powzięcia przez stronę wiadomości o decyzji z dnia 26 września 2013 r., która jest - zgodnie ustaleniami organu - ostateczna. Zatem zostały spełnione wszystkie materialnoprawne przesłanki wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji 3 Sygn. akt II SA/Kr 644/16 sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a Skarga jest zasadne, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji już na wstępie należy wskazać, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie nr [...] WINB w K. z 29 marca 2016 r. którym organ na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 i art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stwierdził niedopuszczalność odwołania. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu administracji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w piśmie skarżącej z 9 września 2015 r. sporządzonym przez pełnomocnika adwokata M.M. , które wpłynęło do organu w dniu 14 września 2015 r. złożono nie tylko o odwołanie od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z 26 września 2013 r. ale także wniosek o przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Na marginesie trzeba zaznaczyć, że złożenie prośby o przywrócenie terminu nie musi polegać na złożeniu odrębnego pisma i może nastąpić w piśmie będącym odwołaniem od decyzji. W wyniku rozpoznania pisma skarżącej 9 września [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z 29 września 2016 r. odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] r. PINB Powiat N. z 26 września znak: [...] Postanowienie to zostało następnie zaskarżone przez K.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 646/16 uchylił zaskarżonego postanowienie nr[...] PINB Powiat N. o odmowie Sygn. akt II SA/Kr 644/16 przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wskazując, że w sprawie organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo czy decyzja nr [...] wydana przez PINB Powiat N. w dniu 26 września 2013 r. została stronie doręczona, a zatem czy doszło do uchybienia terminu do złożenia od niej odwołania. W związku z powyższym dopiero po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozstrzygnie w kwestii ewentualnego przywrócenia terminu, o ile stwierdzi, że doszło do jego uchybienia. W tym stanie rzeczy skarżone postanowienie nr [...] należy uznać za przedwczesne, gdyż w pierwszym rzędzie WINB w K. musi rozstrzygnąć w kwestii przywrócenia uchybionego terminu. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie l sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II sentencji.