II SA/Kr 646/03
WyrokWSA w Krakowie2006-08-08
Skład orzekający: NSA Andrzej Niecikowski, NSA Anna Szkodzińska, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., jeśli ustawa ta przewiduje własne sankcje za niewykonanie tego obowiązku?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji może być prowadzone tylko wtedy, gdy ustawa nakładająca obowiązek nie przewiduje własnych sankcji za jego niewykonanie. W przypadku art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., ustawa ta przewiduje własne sankcje (nakaz zaniechania robót lub rozbiórki), co wyłącza możliwość zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostały wydane z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na J. S. za niewykonanie obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i opinii technicznej ogrodzenia. J. S. złożyła skargę do sądu, kwestionując postanowienie jako krzywdzące. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, mimo że skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r., zgodnie z przepisami przejściowymi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie organu l instancji, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. S. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].07.2002 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nałożył na J. S. obowiązek przedłożenia do dnia [...].09.2002 r. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej wybudowanego ogrodzenia od strony drogi powiatowej.
Pismem z dnia [...].09.2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 15 ustawy z dnia 17.06.1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. nr.229 poz. 1954 z późn.zm.) wystosował do zobowiązanej upomnienie związane z niewykonaniem wyżej opisanej decyzji.
W dniu [...].11.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał tytuł wykonawczy związany z obowiązkiem określonym decyzją z dnia [...].07.2002 r. (znak: [...]) a następnie postanowieniem z dnia [...].11.2002 r. (znak: [...]) działając na podstawie art. 20 § l pkt. 4 i art.art. 121 § 4 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na zobowiązaną J. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. obciążając zobowiązaną opłatą w wysokości [...] zł.
Na skutek zażalenia J. S. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3.03.2003 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kwoty nałożonej grzywny w wysokości [...] zł i w tej części orzekł, że wysokość grzywny wynosi [...] zł., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wywodząc w uzasadnieniu, że analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie że nałożona grzywna w wysokości [...] zł jest niewspółmiernie wysoka do obowiązku, który został nałożony na J. S. decyzją ostateczną z dnia [...].07.2002 r. Dlatego też zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne uchylił w części dotyczącej kwoty nałożonej grzywny i w tej części orzekł o nowej wysokości grzywny adekwatnej do niewykonanego obowiązku tj. [...] zł.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła J. S. i nie precyzując żądania skargi, zarzuciła, że postanowienie jest dla niej krzywdzące. W uzasadnieniu podniosła okoliczności związane z działaniem organu I instancji i sąsiada - bezpośrednio nie związane z postanowienie o nałożeniu grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. l (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) stanowiła, że jej celem jest prowadzenie przez organy egzekucyjne postępowania i stosowania środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków, o których mowa w art. 2, a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. M.in. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § l pkt.3). Postępowanie egzekucyjne w administracji będzie miało zastosowanie tylko wtedy gdy na zobowiązanego, na podstawie przepisu prawa, nałożono określone obowiązki których on nie wykonuje dobrowolnie, a ustawa na podstawie której taki obowiązek nałożono, sama nie reguluje skutków nie wykonania przez zobowiązanego nałożonego obowiązku.
W sprawie niniejszej chodzi o wykonanie obowiązku określonego decyzją z dnia [...].07.2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., który działając na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., nałożył na J. S. obowiązek przedłożenia do dnia [...].09.2002 r. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej wybudowanego ogrodzenia od strony drogi powiatowej.
W art. 51 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., ustawodawca przewidział sankcje nie wykonania nałożonych obowiązków - a sankcją tą jest wydanie decyzji w której nakazane zostanie zaniechanie dalszych robót bądź wykonanie rozbiórki obiektu lub jego części. W przepisie tym ustawodawca wyraźnie postanowił, że w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. l pkt 2, właściwy w drodze decyzji, nakaże zaniechanie dalszych robót bądź wykonanie rozbiórki obiektu lub jego części. Tym samym ustawodawca, przewidując sankcję wyłączył możliwość prowadzenia postępowania określonego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "c" oraz art. 135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło