II SA/Kr 65/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Aldona Gąsecka -Duda Protokolant Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2000 r. znak [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , nakazał Zarządowi Miasta i Gminy O. dokonanie rozbiórki sieci telefonicznej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę w październiku 1998 r. w miejscowości O. na odcinku od nr ewidencyjnego działki nr [....] stanowiącej własność A.F. do działki oznaczonej w ewidencji nr [....] stanowiącej własność M. Ł. - tj. odcinka ok. 1200 m. W uzasadnieniu decyzji podano co następuje: Budowę sieci telefonicznej w miejscowości O. podzielić można na trzy etapy. W pierwszym etapie zrealizowano sieć we wsi O. w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w dniu 20 lipca 1998 r. dla Społecznego Komitetu Telefonizacji Wsi O. Z projektu stanowiącego załącznik do decyzji wynika, że budowa sieci obejmowała rysunki od nr 1 do nr 8, przy czym na rysunku nr 2 przedstawiona została końcówka sieci telefonicznej w kierunku O. wraz z przyłączem telefonicznym do budynku A.F. na działce nr [....] . Budowa tego odcinka zakończyła się w dniu 28 września 1998 r. Dalszy odcinek /etap II/ ma początek na działce nr [....] , natomiast kończy się, zgodnie z geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą z dnia 8 grudnia 1999 r., na działce oznaczonej nr [....] stanowiącej własność M. Ł. . Z wyjaśnień Burmistrza Miasta i Gminy O. wynika, że inwestorem powyższego odcinka był Urząd Miasta i Gminy w O. i odcinek ten "został wykonany w ramach decyzji znak : [....] z dnia 20 lipca 1998 r." po odbiorze odcinka sieci telefonicznej realizowanego przez Społeczny Komitet Telefonizacji Wsi O. W przeważającej części sieć telefoniczna na tym odcinku została wykonana w działce nr [....] stanowiącej drogę gminną. Pozwolenie na budowę opisanego odcinka wydane zostało przez Burmistrza Miasta i Gminy O. łącznie z odcinkiem dla przysiółka O. decyzją z dnia 20 października 1999 r. znak : [....] dla [....] S.A. jako rozbudowa sieci telefonicznej w miejscowości O. Projekt będący załącznikiem do tej decyzji obejmuje odcinek sieci przedstawiony na rysunkach nr od 1 do 7 przy czym rysunek nr 7 obejmuje końcówkę sieci telefonicznej na działce nr [....] . Zakres robót wykonanych samowolnie oprócz inwentaryzacji powykonawczej potwierdza zapis w dzienniku budowy z dnia 3 listopada 1999 r. : "z zakresu robót wyłączono budowę kabla zasilającego z O. do projektowanej szafy kablowej, ponieważ stwierdzono, że został wybudowany wcześniej". Skoro odcinek sieci telefonicznej od działki A.F. do działki M.Ł. został wybudowany samowolnie, należało nakazać jego rozbiórkę. W odwołaniu od tej decyzji Zarząd Miasta i Gminy w O. zarzucił, że decyzja jest niesłuszna i krzywdząca. Wieś O. oddalona jest znacznie od innych miejscowości, a jedyną komunikację stanowi droga przez las długości 1200 m. Sieć telefoniczna została przedłużona o ten właśnie odcinek, /drogą gminną przez las/ wielkim staraniem i pod naciskiem mieszkańców wsi O. Rozbiórka kabla znów pozbawi mieszkańców łączności telefonicznej. W dniu 18 kwietnia 2000 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo podpisane przez 35 osób, które - jako mieszkańcy wsi O. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji, stwierdzili m.in., że nie dopuszczą do rozebrania kabla, nie pozwolą wejść na swoje działki. Decyzją z dnia 29 maja 2000 r. znak Wojewódzki [....] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , "po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta i Gminy w O. oraz mieszkańców wsi O. wg załączonej listy", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy przytoczył ustalenia poczynione przez organ I instancji, podkreślił, że przedmiotowy odcinek sieci został wykonany samowolnie, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na jego budowę. W takiej sytuacji przepis art. 48 Prawa budowlanego zobowiązuje organ do wydania nakazu rozbiórki. Względy społeczne nie mają w tej kwestii znaczenia. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że "do tutejszego Inspektoratu wpłynęło pismo 35 mieszkańców wsi O. , z których tylko H.Ł. i M. L., Z.B. i J.B. , E.F. i A.F. , oraz K.G. są stronami w przedmiotowym postępowaniu, zaś pozostali są zainteresowani jako użytkownicy sieci". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Miasta i Gminy w O. powtórzył zarzuty swego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie "ppsa"). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Poczynione w sprawie ustalenia dotyczące samego faktu samowoli są prawidłowe. Opisany w decyzji odcinek sieci telefonicznej, niewątpliwie stanowiący cześć obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Temu faktowi zresztą żadna ze stron postępowania nie przeczyła. Przepis art. 48 Prawa budowlanego /w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji/ z faktem samowolnej budowy obiektu wiązał obowiązek orzeczenia rozbiórki. Zaskarżoną decyzją opisana sankcja została co prawda zrealizowana, ale stało się to w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Do takiego wniosku prowadzi przeprowadzona przez sąd - stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - analiza sprawy w jej granicach, ale poza zarzutami skargi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b w/w ustawy sąd uwzględnia skargę wówczas, kiedy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym wypadku bez znaczenia pozostaje ocena, czy stwierdzone naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jedną z przesłanek wznowieniowych jest brak udziału w sprawie osób zainteresowanych w rozumieniu art. 28 kpa /stron/. Określenie kręgu takich osób i zawiadomienie ich o postępowaniu jest podstawowych obowiązkiem organu administracyjnego. Temu obowiązkowi organy uchybiły. Niewątpliwie stronami postępowania w sprawie o rozbiórkę są nie tylko wszystkie osoby, do których nakaz rozbiórki ma być skierowany, ale też właściciele tych nieruchomości, z którymi przedmiot rozbiórki został połączony. W aktach rozpatrywanej sprawy znajdują się pisma podpisane przez różne grupy osób, zamieszkałych w różnych miejscowościach, w tym w O. Jedne z tych osób sprzeciwiają się temu, aby kabel biegł po ich działkach /względnie zgłaszają roszczenia o odszkodowanie/, inne akceptują to, że kabel biegnie po ich działkach. Taki charakter ma również pismo "35 mieszkańców", które przez organ odwoławczy zostało rozpatrzone jako odwołanie , ale pochodzące tylko od niektórych podpisanych osób. Organ przy tym w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego akurat te i tylko te osoby są stronami postępowania. Takiego wyboru nie uzasadnia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji sformułowanie, iż "w przeważającej części" kabel przebiega w działce stanowiącej drogę gminną. Ani z tego sformułowania, ani z dokumentów sprawy nie wynika przez które jeszcze /oprócz działki nr [....] i nr [....] , oraz drogi gminnej/ działki przebiega kabel i czyją one stanowią własność. Takich ustaleń nie ma nawet co do działki J.B. , którego interwencja zainicjowała postępowanie i który uzyskał od [....] S.A. odszkodowanie związane z budową sieci, a który nie został potraktowany jak strona postępowania . Organy nie rozważyły jednak przede wszystkim problemu, od którego mógł zależeć tryb załatwienia sprawy i ostatecznie jej wynik. Otóż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że przedmiotowy odcinek "kabla" stanowi środkową część ciągu sieci, przy czym odcinek poprzedzający i następny wybudowane zostały na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę. Najprawdopodobniej więc w takiej sytuacji rozbiórka środkowej części sieci doprowadziłaby w istocie do zupełnej bezużyteczności tej części, która została wybudowana legalnie. Przepis art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji miał charakter restrykcyjny, ale restrykcja ta odnosiła się tylko do przedmiotu samowoli. Zastosowanie sankcji w nim przewidzianej nie mogło oddziaływać na obiekty połączone z przedmiotem samowoli w sposób uniemożliwiający ich użytkowanie. W takiej sytuacji należało rozważyć, czy budowa odcinka sieci nie stanowiła "innego przypadku" o jakim mowa była w art. 50 i czy w związku z tym trybem mającym zastosowanie w sprawie nie jest ten przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego. W ponownym postępowaniu organ ustali prawidłowo krąg osób zainteresowanych, przeprowadzi ponowne postępowanie po dokonaniu oceny o której mowa wyżej i wyborze właściwego trybu. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b i 1 c w zw. z art. 135 ppsa uchylono decyzje organów obu instancji.