II SA/Kr 65/26

WyrokWSA w Krakowie2026-03-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.), Sędzia WSA Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony środowiska może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, jeśli istnieje techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej?
Ratio decidendi
Organ ochrony środowiska nie może wnieść sprzeciwu wobec zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków jedynie z powodu istnienia technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Podstawą sprzeciwu mogą być jedynie przesłanki merytoryczne, takie jak przekroczenie standardów emisyjnych lub brak spełnienia wymagań ochrony środowiska, a nie ocena zgodności z innymi przepisami, jak ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżąca zgłosiła eksploatację przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ I instancji wniósł sprzeciw, argumentując, że istnieje techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, co wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących podstaw sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 17 listopada 2025 r. znak SKO.OŚ/4170/292/2025 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz M. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy O. działając na podstawie art. 152 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. w związku z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 11 ust. 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych zgłosił sprzeciw w sprawie eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb B., gmina O.. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 10 czerwca 2025 r. M. Z. zgłosiła eksploatację przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] na działce.nr [...], obr. B. , gmina O.. Dla przedmiotowej działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr XIII/104/03 Rady Gminy O. z 10 grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie B. . W dniu 2 lipca 2025 r. organ uzyskał informację od Przedsiębiorstwa [...] w O., że wskazana nieruchomość posiada możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Jak wskazał organ I instancji w oparciu o zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiornikach lub przydomowych oczyszczalni ścieków z uwzględnieniem przepisów odrębnych. Powodem wniesienia sprzeciwu był fakt, że zgłoszenie eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków nie może zostać przyjęte, ponieważ dla nieruchomości na działce o nr [...] istnieje techniczna możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. Z. wyjaśniając, że oczyszczalnia działa od momentu zgłoszenia budynku do eksploatacji, tj. od roku 2004. Odwołująca wyjaśniła również, że gdy ukończyła budowę wykonała zgłoszenie w Starostwie dotyczące rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni. Niestety nie posiada potwierdzenia tej czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 17 listopada 2025 r. nr SKO.OŚ/4170/292/2025 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że regulacja dotycząca zgłoszenia instalacji niewymagającej uzyskania zezwolenia została zawarta w art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem, iż zasady zgłaszania instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na wytwarzanie odpadów określają przepisy ustawy o odpadach. Zgłoszenia dokonuje się lub przekazuje w postaci papierowej lub elektronicznej. Zgłoszenie powinno zawierać: oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby; adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji; rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkość produkcji lub wielkość świadczonych usług; czas funkcjonowania instalacji (dni tygodnia i godziny); wielkość i rodzaj emisji; opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji; informację, czy stopień ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami; sprawozdanie z wykonanych pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych. Prowadzący instalację jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji, z zastrzeżeniem, iż instalację objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, prowadzący ją jest obowiązany zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Sprzeciw jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska albo instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Natomiast zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: (1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko, (2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. W przypadku przydomowej oczyszczalni ścieków, jednym z podstawowych warunków, jaki winien być spełniony, odnosi się do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych i tak w myśl § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub gospodarstwa rolnego, zlokalizowanego poza aglomeracją, mogą być wprowadzane do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) ich ilość nie przekracza łącznie 5,0 m3 na dobę; 2) BZT5 ścieków dopływających do indywidualnego systemu oczyszczania ścieków jest redukowane co najmniej o 20%, a zawartość zawiesiny ogólnej co najmniej o 50%; 3) miejsce wprowadzania ścieków do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Z akt sprawy wynika, że na działce nr [...], obr. B. , gmina O. przy ul. [...] w B. została zainstalowana przydomowa oczyszczalnia ścieków typu "[...] o wydajności maksymalnej 0,6 m3/d. Oczyszczalnia składa się z osadnika gnilnego typ SEBICO i-drenażu rozsączającego. Do zgłoszenia dołączono: oświadczenie do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, kopię decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 28 marca 2000 r., kopię mapy z projektu posadowienia instalacji, kopię projektu przydomowej oczyszczalni ścieków, kopię dokumentacji technicznej oczyszczalni. Natomiast rozpoczęcie eksploatacji oczyszczalni ścieków nastąpiło w roku 2004. Pomimo wskazania w odwołaniu, iż dokonano zgłoszenia oczyszczalni organ I instancji weryfikując powyższe ustalił, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków nie została zgłoszona przed jej eksploatacją do organu ochrony środowiska - Wójta Gminy O., do czego zobowiązani są właściciele na podstawie art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgłoszenia dokonano w oparciu o przepisy Prawa budowlanego do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. (informacja o niewniesieniu sprzeciwu do dokonanego w dniu 10 marca 2004 r. zawiadomienia o zakończeniu budowy, w aktach sprawy). W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość, tj. działka nr [...] obr. B. , gmina O. nie znajduje się na terenie narażonym na niebezpieczeństwo powodzi i na terenie zalewowym, znajduje się poza aglomeracją, znajduje się poza terenem ochrony pośredniej ujęcia wody "Z. nie jest objęta formą ochrony przyrody Natura 2000. Natomiast dla działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - Uchwała Nr XIII/ 104/03 Rady Gminy O. z 10 grudnia 2003 r. w sprawie "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie B. . Stosownie do art. 152 ust. 4a ustawy sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 1/ eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2/ instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Analiza przepisów pozwala na stwierdzenie, że sprzeciw właściwego organu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, co do zasady uzasadnia stwierdzenie przez organ, iż obiekt ten - przydomowa oczyszczalnia ścieków, której zamiar eksploatacji (użytkowania) zgłoszono, nie spełnia określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi wymagań odnośnie środków technicznych chroniących środowisko. Sprzeciw nie powinien być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w tym przepisie. A okoliczności uzasadniające wniesienie sprzeciwu muszą być przez organ administracji w odpowiedni sposób udowodnione. W niniejszej sprawie powodem wniesienia sprzeciwu był fakt, że dla nieruchomości na działce nr [...] w B. istnieje techniczna możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej (pismo z dnia 25 czerwca 2025 r.) bowiem jak wynika z § 15 pkt 2 lit. d) uchwały nr XIII/104/03 Rady Gminy O. z 10 grudnia 2003 r. w sprawie "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie B. dla terenów objętych planem ustala się następujące warunki uzbrojenia infrastrukturalnego w zakresie odprowadzania ścieków: "do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę". Z powyższego wynika, że po zrealizowaniu sieci kanalizacyjnej, wykluczona jest możliwość eksploatacji przydomowych oczyszczalni. W związku z powyższym organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw od zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Odnosząc się do zarzutu, że zgłoszenie dotyczy eksploatowanej od ponad 20 lat przydomowej oczyszczalni ścieków, Kolegium wskazało, iż na mocy art. 152 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska instalację objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, prowadzący ją jest obowiązany zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. Należy zauważyć, iż przepis art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązywał od 2001 r., a więc obowiązywał w momencie rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni. Podniesione zarzuty w odwołaniu należy uznać za niezasadne. Argumentacja przytoczona na poparcie stanowiska odwołującej opiera się na założeniu, że na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę odwołująca nabyła prawo nie tylko do wybudowania, ale także do eksploatowania przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie Kolegium powyższe stanowisko nie jest trafne, bowiem nie można pomijać różnicy między prawem do wybudowania określonej instalacji a prawem do eksploatacji tejże instalacji pozwolenie na budowę kreuje to pierwsze prawo (na marginesie należy wskazać, iż odwołującej nie jest stawiany zarzut bezprawnego czy też samowolnego działania w procesie inwestycyjnym). Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. Z. zarzucając naruszenie: 1/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 152 ust. 1 i art. 152 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez wydanie wadliwego rozstrzygnięcia w sprawie i brak stwierdzenia nieważności decyzji I instancji w sytuacji, kiedy decyzja I instancji dotyczy sprawy, która została załatwiona milcząco, 2/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 , art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 oraz art. 81a § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji pomimo że opiera się ona na błędnej i dowolnej a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz nierzetelnym i niewyczerpującym ustaleniu kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych; została wydana w postępowaniu prowadzonym w sposób niebudzący zaufania strony do organów władzy publicznej; w trakcie prowadzenia postępowania brakowało należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także że ewentualne wątpliwości co do stanu faktycznego nie zostały rozstrzygnięte na korzyść skarżącej, 3/ art. 107 § 1 pkt 6 w. zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający pełne zapoznanie się ze stanowiskiem SKO w Krakowie, w tym w szczególności poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji oraz sporządzenie niespójnego, nierzetelnego i niepełnego uzasadnienia prawnego decyzji, 4/ art. 152 ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z § 15 pkt 2 lit. d uchwały nr XIII/104/03 Rady Gminy O. z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie B. " poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na błędną wykładnie art. 152 ust. 4a polegającą na przyjęciu, że możliwość podłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej stanowi przesłankę do wniesienia sprzeciwu na rozpoczęcie eksploatacji instalacji (przydomowej oczyszczalni ścieków), w sytuacji, gdy w przepisie tym przesłanki wniesienia sprzeciwu zostały wymienione w sposób enumeratywny i nie zawierają takiej okoliczności, 5/ art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli możliwe jest przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, to właściciel nieruchomości, na której istnieje już przydomowa oczyszczalnia ścieków jest zobowiązany do dokonania tego przyłączenia każdorazowo, niezależnie od istniejącego stanu faktycznego. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu ochrony środowiska, o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków zrealizowanej na działce skarżącej w roku 2004. W ocenie organu, wniesienie sprzeciwu jest uzasadnione faktem, że nieruchomość na której przydomową oczyszczalnie ścieków zrealizowano, aktualnie można przyłączyć do sieci kanalizacji sanitarnej. W ocenie sądu decyzja jest wadliwa. Zgodnie z art 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm. instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8 (ust 1). Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji, z zastrzeżeniem ust. 5. Przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust 3). Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust 4). Sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 (ust 4a). Z kolei przepis art 76 ust 2 ustawy stanowi, że wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko (ust 1). Zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji (ust 2). Analiza tych przepisów pozwala na stwierdzenie, iż sprzeciw organu ochrony środowiska w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko (instalacjami takimi są między innymi przydomowe oczyszczalnie ścieków), uzasadnia stwierdzenie przez organ, że instalacja ta nie spełnia wymagań określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi odnośnie środków technicznych chroniących środowisko tj. uwzględniając przesłanki wymienione w 152 ust 4a oraz art 76 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2025 r. II SA/Kr 1246/25, z art. 152 ust. 4a p.o.ś. wynika, że podstawą zgłoszenia sprzeciwu jest negatywny wynik analizy badanej instalacji pod względem merytorycznym. Sprzeciw jest zgłaszany, gdy dochodziłoby do przekroczenia standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, bądź gdyby nie wykonano wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko lub odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Z powyższego wynika, że tylko kwestie merytoryczne, związane ze stwierdzonymi uchybieniami, które zagrażają środowisku, uzasadniają zgłoszenie sprzeciwu względem zgłoszonej instalacji. W orzecznictwie przyjmuje się (w zasadzie jednolicie) iż podstawą do zgłoszenia sprzeciwu w rybie art 152 ust 4a ustawy, nie mogą inne okoliczności niż te, jakie w przepisie tym są wymienione. Szczególności podstawą sprzeciwu nie może być kwestia legalności instalacji czy sprzeczności jej posadowienia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2025 r. II SA/Kr 1210/25, z dnia 8 listopada 2016 r. II SA/Kr 1022/16, z dnia 24 czerwca 2025 r. II SA/Kr 385/25). W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podstawą do złożenia sprzeciwu nie jest także weryfikacja zgłoszenia przez pryzmat przesłanek o których mowa w art 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 250 z późn. zm.). Jak stanowi ten przepis, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Jak wynika z wyżej przytoczonej regulacji, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku nieruchomości przez przyłączenie tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w razie braku tej kanalizacji lub technicznej czy ekonomicznej nieopłacalności przyłączenia, obowiązek ten może być realizowany, przez wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Kwestia możliwości przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej może być weryfikowana przez organ administracji architektoniczno-budowlany na etapie zgłoszenia zamiaru realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Zgodnie bowiem z art 30 ust 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Przepis art 152 ust 4a ustawy Prawo ochrony środowiska takiej regulacji nie zawiera. Organ ochrony środowiska kompetencji to oceny zgodności danej instalacji z innymi przepisami, nie posiada. Ocena zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, w aspekcie możliwości przyłączenia nieruchomości na której oczyszczalnia ta jest zrealizowana do sieci kanalizacji sanitarnej, jest niedopuszczalne. Dokonując takiej oceny organ wykracza poza swoje kompetencje a co za tym idzie, działa nielegalnie. Wskazać należy też, że przesłanką do zgłoszenia sprzeciwu w trybie art 152 ust 4a ustawy nie jest także fakt, że urządzenie zgłoszone do eksploatacji faktycznie jest już eksploatowane. Analogicznie jak w przypadku relacji art 30 ust 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do art 152 ust 4a ustawy Prawo ochrony środowiska, ta ostatnia regulacja nie zawiera odpowiednika z art 30 ust 6 pkt 4 ustawy Prawo budowlane - organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. Przeciwnie, przepis art 152 ust 5 zawiera uregulowanie dotyczące zgłoszenia do eksploatacji urządzenia już eksploatowanego. Jak stanowi ten przepis, instalację, o której mowa w ust. 1, objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, prowadzący ją jest obowiązany zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. Warto też nadmienić, że przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują żadnej sankcji związanej z naruszeniem 6 miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie. Ponieważ, brak było i jest podstawy do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia eksploatacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków, a sprzeciw nie mógł być ponownie wniesiony po uzupełnieniu postępowania w przedmiotowej sprawie, w ocenie sądu postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz § 3, a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło