II SA/Kr 652/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego osobie deportowanej do pracy przymusowej może zostać zmieniona w trybie art. 154 k.p.a., jeśli organ nie posiadał luzów decyzyjnych przy jej wydawaniu?Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, która została wydana w ramach tzw. decyzji związanych, gdzie organ nie posiadał luzów decyzyjnych, nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. Nawet jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, zmiana takiej decyzji jest niedopuszczalna. W przypadku decyzji związanych, organ jest ściśle związany przepisami prawa i nie ma swobody w rozstrzyganiu sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że okres deportacji skarżącej był krótszy niż wymagane 6 miesięcy. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, powołując się na okoliczności związane z ciążą matki i pobytem na deportacji po zakończeniu II wojny światowej. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia własnej decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. [ ] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych skargę oddala
Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wskazując jako podstawę prawną art. 154 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 1 ust.1, art. 2 pkt 2 lit. a) i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]. Nr [...] odmawiającej przyznania J.M. świadczenia pieniężnego na podstawie w/w ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że J.M., składając wniosek o zmianę decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]., przywołała okoliczności, które podniosła już w postępowaniu weryfikacyjnym. Nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania, ani też na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego jej wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a.
Organ wskazał, że postępowanie po przeprowadzeniu którego wydana została zaskarżona decyzja nie było dotknięte wadliwością. Decyzja była zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Stan prawny w przedmiotowym zakresie nie uległ zmianie. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a) represją (...) jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Strona zwracała się o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu urodzenia się w miejscowości [...] i pobytu razem z rodzicami na deportacji w czasie ich pracy przymusowej w okresie od listopada 1944 r. do maja 1945 r. Nie można zaliczyć stronie okresu po [...].05.1945 r. (zakończenie II wojny światowej), ponieważ pobyt na deportacji po tym okresie nie stanowi już represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a w/w ustawy. Wobec tego okres represji strony wynosi 5 miesięcy i 15 dni (od [...] r. do [...] r.-)
J.M. wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzę sprawy nie zgadzając się z treścią decyzji. Wskazała w nim na wyrok NSA z 19 sierpnia 2004 r.
Decyzją z dnia [...]., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ powtórzył ustalenia i argumentację prawną przyjętą w uzasadnieniu własnej decyzji z dnia [...] .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od powyższej decyzji złożyła J.M., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie należnego świadczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca przedstawiła przebieg swoich starań o przedmiotowe świadczenie począwszy od wniosku z dnia [...] 2005 r.
Zarzuciła, że niesłusznym jest odmowa przyznania świadczenia z powodu
brakującego okresu 15 dni. Skarżąca podniosła, że z powodu dramatycznych wydarzeń z drugiej połowy 1944 r. jakie spotkały jej matkę będącą w ciąży sprawiedliwym byłoby doliczanie przy obliczaniu wymaganego okresu -części
okresu ciąży jej matki. Względnie nie przyjmowanie 6-ciu miesięcy dla urodzonych,
ale faktycznego ich pobytu od dnia urodzin do końca wojny,
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w swoich decyzjach.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie podkreślić należy , że Sąd rozpoznając niniejszą skargę kontrolował decyzję organu z dnia [...] , a nie kwestionowaną przez skarżącą decyzję z dnia [...].
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych ostateczną decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił J.M. przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR.
Pismem z dnia [...].2005r skierowanym do organu J.M. wyjaśniła przyczyny złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]r. po terminie i wniosła o wydanie właściwej decyzji.
Wezwana do sprecyzowania charakteru tego pisma , w piśmie z dnia [...].2006r wniosła o zmianę decyzji z dnia [...]r.
Zgodnie z dyrektywą wynikająca z przepisu art.235 kpa pismo skarżącej zostało zakwalifikowane jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art.154 kpa.
W myśl tego ostatniego przepisu , będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd , że na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. może być uchylona lub zmieniona ostateczna decyzja prawidłowa lub dotknięta jedynie drobnymi wadami niekwalifikowanymi (por. wyrok NSA z dnia 6.11.1998r II SA 1185/98 LEX nr 41315 , wyrok NSA z dnia 27.08.1999r l SA 1999/98 LEX nr 48660).
Podkreślić jednakże należy , że jeżeli rozstrzygnięcie ostateczne dokonane zostało w sferze ściśle określonej przez prawo, zmiana rozstrzygnięcia na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest możliwa. Wzruszenie ostatecznej decyzji w trybie art. 154 kpa może nastąpić tylko wtedy , gdy była ona wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 16.03.2006r (OSK 1667/04 LEX nr 171686) , że w omawianym trybie ostateczna decyzja wtedy tylko może być wzruszona , gdy organ administracji miał przy jej wydaniu pewne luzy decyzyjne, czyli korzysta z uznania administracyjnego.
Tryb ten nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych, gdzie organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy.
Tak właśnie było w niniejszej sprawie.
Decyzja z dnia [...] była decyzją związaną, nie była wydana w ramach uznania administracyjnego i dlatego też nie była możliwa jej zmiana w trybie art.154kpa.
Samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji. Nie można też uznać za słuszny interes strony, w świetle art. 154 k.p.a., jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.
W oparciu o powyższe , skargę jako nieuzasadnioną- na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło