II SA/Kr 655/01
WyrokWSA w Krakowie2005-04-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, WSA Małgorzata Brachel- Ziaja, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy lub obozie koncentracyjnym, nie analizując wyczerpująco zebranego materiału dowodowego dotyczącego charakteru represji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 kpa, nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego. Skarżąca przedłożyła dowody potwierdzające jej osadzenie w obozach pracy i koncentracyjnych, jednak organ nie przeanalizował charakteru tych represji, co doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca G. S. wnioskowała o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy lub koncentracyjnym. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że represje, których doznała skarżąca, nie są objęte ustawą o świadczeniu pieniężnym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżąca w skardze do sądu administracyjnego podnosiła, że chodzi jej o świadczenie kombatanckie i że była wywieziona wraz z rodziną do obozów na terenie III Rzeszy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel- Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].07.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) odmówiono G. S. przyznania uprawnień do wyżej wymienionego świadczenia, gdyż przyjęto, iż strona doznała prześladowań nie objętych przepisami ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. S. podnosi, że cała jej rodzina była prześladowana, gdyż ojciec był jeńcem wojennym. Z tego też powodu wywieziono ich do obozu koncentracyjnego. Podaje, że jej młodsza siostra posiada przyznane uprawnienia od ZBOWiDu. Dodaje, że represje w stosunku do niej zastosowane, zostały potwierdzone przez oświadczenia świadków: Z. H., M. S., H. L.. Do wniosku dołączyła dowód przyznania jej pomocy finansowej z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie za prześladowanie nazistowskie w wieku dziecięcym.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].02.2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2, i 4 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000r. Organ stwierdził, iż odmówiono skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w "P." w okresie od lipca 1943r. do maja 1945r., gdyż doznała ona prześladowań nie objętych ustawą o świadczeniu pieniężnym z 31.05.1996r. Organ stwierdził nadto, iż "wnioskowany przez stronę rodzaj represji jest objęty natomiast ustawą z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), która realizowana jest również w wyżej wymienionym Urzędzie, ale w stosunku do której ustawowy termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich upłynął 31.12.1998r."
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. S. podnosi, iż chodzi jej o świadczenie kombatanckie. Zaczęła się starać o nie już w 1995r., ale miała trudności w zgromadzeniu materiału dowodowego. Uważa, że jest represją wywiezienie kilkunastoletniego dziecka wraz z rodziną do przymusowej pracy w obozach zlokalizowanych na terenie III Rzeszy - F., C., S., L.. Wnosi zatem o uchylenie krzywdzącej dla niej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Skarżąca zgromadziła i przedłożyła materiał dowodowy, z którego wynika, że w lipcu 1943r. została wywieziona wraz z rodziną do "P." we F. nad [...] i w lipcu 1944r. była przewieziona do "P." w C., a następnie była wywieziona do L. k/ B., gdzie jej matka pracowała w gospodarstwie rolnym do końca wojny. Fakty te poświadczyły: Z. H., H. L., M. S., które również były wysiedlone z rodzinnej miejscowości G. S.- W. ( oświadczenia k. 5,7,9 potwierdzone przez Główną Komisję Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, IPN Okręgowa Komisja w K. ( k. 4,6,8 akt administracyjnych ). Z zeznań świadków wynika, że G. S. [...].07.1943r. została wysiedlona wraz z całą rodziną i osadzona w obozie koncentracyjnym. Fakt pobytu skarżącej w N. został też potwierdzony kartą osobową ( k. 3 akt administracyjnych ). Zwrócić też należy uwagę na pozytywną opinię Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, k. 10 akt administracyjnych. Mimo tak szczegółowo zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił G. S. przyznania uprawnień do świadczenia nie analizując wcale charakteru represji jakich skarżąca doznała. Przyjęto bowiem w decyzji z [...].07.2000r., że strona nie doznała represji, o których mowa w ustawie z 31.05.1996r., a jednocześnie uznano, że nie ma podstaw do ich analizowania na tle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach (...), gdyż upłynął 31.12.1998r. ustawowy termin składania wniosków w tego rodzaju sprawach. Jak wiadomo art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ...) został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP ( wyrok z 15.04.2003r.; Dz. U. Nr 72, poz. 658 ). W toku dalszego postępowania należy zatem dokładnie ustalić rodzaj represji jakich doznała skarżąca, w tym przesłanki wywiezienia, a także okoliczności pobytu G. S. we wskazanych obozach, w tym także o jakiego rodzaju obozy chodzi ( obozy koncentracyjne, obozy pracy ).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p.o.p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA ( Dz. U. Nr 74, poz. 368) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło