II SA/Kr 655/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr) WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2008r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Decyzją z dnia [...]. Nr [...] na podstawie art.136 ust.3 , art. 137, art.139, art.140, art.141, art.142, art. 216, 217 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. z 2004 r. Dz.U. Nr 261 poz.2603 z późn. zm./ w zw. z art. 104 i 105 Kodeksu postępowania administracyjnego Starosta T. i orzekł w punkcie 1/ o zwrocie na rzecz spadkobierców b. właścicieli działek nr: [...] o pow. [...] ha , [...] o pow. [...] ha , [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha obj. Kw Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. oraz nr [...] o pow.[...] ha, [...] o pow. [...] ha obj. Kw Nr [...] położonych w obrębie [...] w T. W punkcie 2/ wspomnianej decyzji organ ustalił należności z tytułu zwrotu wskazanych wyżej nieruchomości w wysokości [...]zł (słownie: [...]). W punkcie 3/ organ orzekł o spłacie opłaty określonej w punkcie 2/ w 10 ratach rocznych, płatnych do dnia 31 marca każdego roku za dany rok, w kwocie [...] zł z odsetkami w przypadku zwłoki. W punkcie 4 Starosta T. orzekł o ustanowieniu hipoteki przymusowej w wysokości [...] zł dla zabezpieczenia należności Gminy Miasta T. , w dziale [...] nowo założonej księgi wieczystej, dla nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] [...] w obrębie [...], stanowiącej nie spłaconą część opłaty z tytułu zwrotu nieruchomości, która podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. W punkcie 5 organ orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w T. , oznaczonej jako działka [...] obr. [...] (w części odpowiadającej działce oznaczonej poprzednio jako [...] obr. [...] stanowiącej własność Gminy Miasta T. W punkcie 6 Starosta T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w T. , oznaczonych jako działki nr [...] obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu wieczystym "Zakładu Energetycznego [...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w T. , [...] obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w T. oraz [...] obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu wieczystym A. Spółka z o.o. W uzasadnieniu organ wskazał, opierając się na ustaleniach faktycznych dokonanych na rozprawie administracyjnej z dnia [...] marca 2007 r., że działki [...], [...], [...] obr. [...] nie są użytkowane i zagospodarowane, co w konsekwencji, zd. Organu , musiało skutkować ustaleniem, iż zachodzą przesłanki do ich zwrotu albowiem zgodnie z treścią art. 136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, natomiast stosownie do art. 137 w/w ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, bądź pomimo upływu 10 lat od wywłaszczenia, cel ten nie został zrealizowany. W uzasadnieniu organ stwierdził również, że odmawiając zwrotu działki [...] obr [...] ( w części odpowiadającej działce [...] obr. [...]) stanowiącej własność Gminy Miasta T. , przeprowadzone postępowanie dało podstawy do ustalenia, że cel wywłaszczenia w tym przypadku został zrealizowany- działka ta stanowi ul.[...]. Orzekając o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w T. , oznaczonych jako działki nr [...] obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu wieczystym "Zakładu Energetycznego [...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w T. , [...] obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w T. teraz [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. użytkowaniu wieczystym A. spółka z o.o., organ powołał się na art. 229 ustawy, wskazujący, że roszczenie z art. 136 ust. 3 - jeśli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 01.01. 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej - nie przysługuje. Działka [...] obr. [...] (powstała z działki [...] obr. [...]) wraz z innymi działkami została oddana w użytkowanie wieczyste do dnia [...] 2089 r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w T. na podstawie umowy oddania terenu w użytkowanie wieczyste z dnia [...] 1990 r. Rep [...]. Wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w T. został ujawniony w KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych dnia [...] 1990 r. Aktem notarialnym Rep [...] z dnia [...] 2004 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. przeniosła na rzecz B. S.A. z siedzibą w T. prawo wieczystego użytkowania m. in. działki nr [...]obr. [...]a następnie B. S.A. z siedzibą w T. przeniosła prawo wieczystego użytkowania na rzecz A S.A. aktem notarialnym Rep [...] z dnia [...] 2007r. Natomiast aktem notarialnym Rep [...] z dnia [...] 2003 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. sprzedała prawo wieczystego użytkowania działki [...] obr. [...]"Zakładowi Energetycznemu [...]" S.A. w T. We wniesionym w terminie odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. , domagała się zmiany decyzji [...], poprzez odstąpienie od zwrotu działek: nr [...], [...] ,[...] obr [...]. W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia Mieszkaniowa powołała się na decyzję o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta T. nr [...] z dnia [...]1999 r., uzyskaną dla dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz dróg wraz z ukształtowaniem terenu, podnosząc że działki te zostały objęte powyższą decyzją. W momencie składania odwołania Spółdzielnia Mieszkaniowa kończyła realizację ostatniego budynku i na zlecenie Prezydenta Miasta T. wykonawca drogi rozpoczynał roboty drogowe, co zdaniem składającego odwołanie oznaczało że w/w działki nie stały się zbędne dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu- gdyż inwestycja znajdowała się w realizacji, zgodnie z wydanymi i obowiązującymi prawomocnymi decyzjami administracyjnymi. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 z poźn. zm.). Organ poczynił szczegółowe ustalenia faktyczne co do stanu prawnego nieruchomości objętych postępowaniem o zwrot, podkreślając ,że wszystkie działki, co do których orzeczono o zwrocie w pkt 1/ decyzji pierwszej instancji nie zostały rozdysponowane na rzecz osób trzecich, nie były przedmiotem użytkowania wieczystego, nie zostały oddane w trwały zarząd, ani też w najem, dzierżawę czy użytkowanie. Ustalenia faktyczne co do stanu prawnego działek: nr [...] obr. [...] (w części odpowiadającej działce oznaczonej poprzednio jako [...] obr. [...]), [...] obr. [...], [...] obr. [...] oraz [...] obr. [...] poczynione przez Starostę T. zostały w całej rozciągłości podtrzymane przez Wojewodę . Organ odwoławczy wskazał także, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada tytułu prawnego dla działek nr [...] , [...] i [...] obr. [...] w T. , w związku z czym nie ma przymiotu strony w postępowaniu o zwrot tychże działek. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ podkreślił, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji (i w dniu rozpatrywania odwołania) Spółdzielni Mieszkaniowej nie przysługiwał żaden prawnorzeczowy tytuł do działek, i dlatego organ przyjął, że SM nie posiada wyraźnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., którego istnienie dopiero uprawnia do brania udziału w postępowaniu o zwrot przedmiotowych działek. Wprawdzie działka [...] obr.[...] w T. została objęta decyzją Nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej w T. budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, lecz z faktu tego , zd. Organu odwoławczego, Spółdzielnia nie może wywodzić dla siebie przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. w postępowaniu o zwrot działki. Z decyzją powyższą nie zgodziła się [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, wnosząc w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania jest nieprawidłowa, ponieważ bezzasadnie, z naruszeniem art. 28 k.p.a. odmawia przyznania skarżącemu statusu strony w rozpoznawanej sprawie. Skarżący podnosi że jako inwestor budynków mieszkalnych na sąsiednich działkach ma interes prawny jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem skarżącego zwrot działki nr [...] obr. [...] objętej decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...]., na której zgodnie z dokumentacją techniczną ma być zlokalizowana zachodnia część drogi do obsługi os. [...], doprowadzi do niewykonania drogi. Skarżący podnosi iż doprowadzi to do sytuacji, w której realizowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową budynki, nie będą spełniały warunków bezpieczeństwa, co może być przeszkodą w odbiorze inwestycji i uzyskaniu zgody na ich użytkowanie. W odpowiedzi na skargę Spółdzielni Mieszkaniowej Wojewoda uznał zarzuty w niej zawarte za bezzasadne, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie- w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto decyzja podlega uchyleniu wówczas, gdy- stosownie do 145 §1 pkt 1 lit c - dotknięta jest naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia nin. sprawy ma rozumienie interesu prawnego, stanowiącego zgodnie z art. 28 k.p.a. przesłankę kwalifikacji podmiotu jako strony postępowania. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Spółdzielnia Mieszkaniowa, co ponad wszelką wątpliwość zostało ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed organami administracji, nie jest właścicielem działek stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji. Równocześnie nie dysponuje żadnym prawem rzeczowym odnoszącym się do działek stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji. Charakteru aktu administracyjnego kształtującego cywilnoprawny stosunek materialnorzeczowy nie posiada przytaczana przez skarżącego decyzja Nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej w T. Niewątpliwie , zd. Sądu , decyzja ta wraz z realizacją przez Spółdzielnie Mieszkaniową inwestycji budowlanych na sąsiednich działkach, wobec działek stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji, pozwala na zakwalifikowanie Spółdzielni Mieszkaniowej jako podmiotu posiadającego tzw. interes faktyczny w sprawie. Interes prawny, wedle utrwalonego w doktrynie i w orzecznictwie poglądu, niezbędny do kwalifikacji podmiotu jako strony postępowania administracyjnego, stanowi kwalifikowaną postać interesu faktycznego. Kryterium pozwalającym na taka kwalifikację interesu faktycznego Spółdzielni Mieszkaniowej mógłby stanowić stosunek materialnoprawny pomiędzy wskazanym podmiotem a objętymi zaskarżoną decyzją działkami, przykładowo o charakterze służebności drogi koniecznej czy użytkowania wieczystego. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 28 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a.