II SA/Kr 655/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. wniosku Prezydenta Miasta o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony postanawia: oddalić wniosek. Uzasadnienie: Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 marca 2004 r. (.....) w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji - Prezydenta Miasta K. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronom postępowania w dniach 14 i 15 lipca 2014 r. W dniu 8 sierpnia 2014 r. Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej ppsa), działając jako zarządca dróg publicznych na terenie Miasta K. , zgłosił swój udział w postępowaniu w w/w sprawie sądowej. Jednocześnie Prezydent Miasta K. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 24 czerwca 2014 r. Uzasadniając swój interes prawny Prezydent wskazał, że przedmiotem skargi J.M. były zgłoszone zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [....] z dnia 30 września 2013 r., dotyczącego wyegzekwowania od skarżącego kosztów postępowania egzekucyjnego świadczeń o charakterze niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: rozbudowa [....] oraz ulic: [....] [....] [....] oraz [....] wraz z budową ul. [....] w K. o długości 200 m; rozbiórka, przebudowa oraz budowa infrastruktury technicznej; przebudowa oraz budowa ekranów akustycznych; rozbudowa infrastruktury tramwajowej wraz z siecią trakcyjną oraz przystankami dla komunikacji zbiorowej tramwajowej i autobusowej oraz rozbiórka istniejącej zabudowy kolidującej z rozbudowywanym układem drogowym, utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [....] z dnia 8 kwietnia 2013 r. [....] . Podał wnioskujący, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że koszty jakie powstały podczas postępowania egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym, w szczególności dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych stanowiących części składowe nieruchomości oraz kosztów wywozu materiałów z rozbiórki nie można zakwalifikować do czynności zmierzających do realizacji obowiązku określonego tytułem wykonawczym dotyczącym egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. Sąd rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę, że część kosztów dotyczyła przewozu ruchomości należących do skarżącego na ich nowe miejsce składowania oraz koszty Pogotowania Ratunkowego, które zostało wezwane do czynności egzekucyjnych. Tym samym zaakceptowanie wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. doprowadzi do obciążenia uczestnika kosztami, które jako uzasadnione winny być pokryte przez zobowiązanego. W przypadku bowiem kiedy koszty egzekucyjne nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego winny zostać pokryte przez wierzyciela. Zgodnie zaś z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zarządca dróg publicznych jest wierzycielem. Istnieje więc związek pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków Zarządcy dróg publicznych, a rozstrzygnięciem WSA z dnia 24 czerwca 2014 r., w którym nie dostrzeżono, że nie wszystkie koszty postępowania egzekucyjnego dotyczą rozbiórki oraz wywozu budowanego (IV SA/Wr 715/10). Występujący z wnioskiem jest bowiem zarządcą ul. [....] , z którą to inwestycją związane było postępowanie egzekucyjne świadczeń o charakterze niepieniężnym oraz postępowaniem objętym niniejszą skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Wniosek o dopuszczenie dom udziału w sprawie nie może być uwzględniony. Stosownie do przepisów art. 32 i 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postępowanie, w którym podjęto zaskarżone do Sądu postanowienie – to postępowanie w przedmiocie zgłoszonych - w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zarzutów. W I instancji co do zasadności zarzutów wypowiedział się Prezydent Miasta K. będący organem egzekucyjnym. W ten sposób organ ten wypełnił swą rolę procesową. Jego status w sprawie nie zmienił się na skutek wniesienia zażalenia, a następnie skargi do Sądu na postanowienie organu II instancji. Statusu tego nie kształtuje ani zmieniający się stan procesowy sprawy, ani zakres i przedmiot zadań powierzonych i wykonywanych przez poszczególne jednostki komunalne gminy. Fakt zarządzania przez Prezydenta Miasta K. drogami publicznymi na terenie miasta, z którym to faktem związane było postępowanie egzekucyjne, nie zmienia układu i kręgu stron postępowania. Prezydent, bez względu na przedmiot zadań, z którymi sprawa jest związana, pozostaje organem I instancji, i jako taki – nie może wykazać się prawnym interesem w postępowaniu sądowym. Istotą postępowania administracyjnego jest władcze rozstrzyganie o prawach i obowiązkach stron tego postępowania przez organ administracyjny (organ administrujący). Stronami są zaś podmioty administrowane, czyli strony postępowania, których prawa i obowiązki są kształtowane tak wydaną decyzją. Zmiana pozycji danego podmiotu w toku jednego postępowania administracyjnego z podmiotu administrującego na podmiot administrowany, w zależności od etapu postępowania, świadczyłoby o dopuszczalności zmiany pozycji danego podmiotu w zależności od sposobu rozstrzygania konkretnej sprawy. W zakresie postępowania administracyjnego nie można organom administracji działającym w pierwszej i drugiej instancji przypisywać dwóch odmiennych "interesów prawnych". Każdy z organów administracji w swoich działaniu winien kierować się jednolitymi zasadami określonym w przepisach prawa materialnego i postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadą praworządności mającą to samo znaczenie dla organów administracji. Prezydent Miasta, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest więc uprawniony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez względu na przedmiot sprawy, jego rzeczywisty związek z interesami gminy i z zakresem innych zadań wykonywanych przez tenże organ. W takiej sytuacji ani gminie, ani jej organowi nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym, brak jest też przepisu prawnego, który pozwalałby na przekształcenie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego organu wydającego orzeczenie w podmiot mający prawo do udziału w postępowaniu. Dopuszczenie takiej możliwości oznaczałoby w istocie przyznanie temu podmiotowi dwojakich uprawnień: z jednej strony władczych kompetencji w zakresie orzekania, z drugiej możliwość kwestionowania zapadłych rozstrzygnięć. Nie jest dopuszczalne jednoczesne występowanie w sprawie w charakterze strony kierującej się własnym interesem prawnym i w charakterze organu prowadzącego postępowanie. W związku z powyższym należało orzec jak w postanowieniu.