II SA/Kr 656/01

WyrokWSA w Krakowie2005-04-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, WSA Małgorzata Brachel- Ziaja, AWSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił wdowę uprawnień kombatanckich po mężu, który pełnił służbę wojskową po 1947 roku, nie ustalając jednoznacznie charakteru jego służby i walk?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśniając wyczerpująco stanu faktycznego dotyczącego przebiegu służby wojskowej męża skarżącej. Brak jednoznacznego ustalenia, czy mąż brał udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem, uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o kombatantach i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca W. B. została pozbawiona uprawnień wdowy po kombatancie decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ stwierdził, że jej mąż posiadał uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu służby wojskowej w latach 1947-1949, a nie z tytułu walk z UPA czy Wehrwolfem. W ocenie organu, w takiej sytuacji wdowa nie spełnia warunków do zachowania uprawnień. Decyzja ta została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc błędy w decyzji i wskazując na długoletnie posiadanie uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel- Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej W. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. B. decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].07.2000r. Nr [...] została pozbawiona uprawnień przysługujących wdowie emerytce pozostałej po kombatancie. Podstawą prawną decyzji był art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ). Organ stwierdził, że uprawnienia wdowy po kombatancie W. B. otrzymała na mocy decyzji ZW ZBOWiD w B. dnia [...].03.1984r. Mąż jej posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" od [...].07.1947r. do [...].12.1947r. na podstawie zaświadczenia WKU w O. z dnia [...].11.1978r. Z posiadanych akt wynika, że S. B. pełnił służbę w Wojsku Polskim od [...].07.1947r. do [...].09.1949r. i w dokumentach brak jest potwierdzenia jego udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem. Oznacza to, że małżonek W. B. prowadził działalność w ramach czynnej służby wojskowej. Osoba taka zachowuje uprawnienia, jednak po jej śmierci, współmałżonek nie spełnia warunków, o których mowa w art. 20 ust.3 ustawy, gdyż art. 25 ust. 2 pkt 2 nie wymienia w tym przepisie wdów lub wdowców-emerytów i rencistów pozostałych po osobach, które zachowują uprawnienia na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). Urząd uważa, że postępował zgodnie z art. 10 i 73 § 1 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. B. podnosi, że decyzja ją krzywdzi, nie rozumie jej motywów Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].12.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000r. Organ podtrzymał swoje uprzednie stanowisko, z tym że obecnie zwrócił uwagę na to, że mąż zainteresowanej pełnił służbę wojskową od [...].07.1947r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. B. wnosi o uchylenie tej decyzji. Ma uprawnienia po mężu od 1984r. Podaje, że w decyzji są pomyłki, gdyż jej mąż pełnił służbę wojskową od [...].07.1947r. do [...].09.1949r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ nie ustalił przebiegu służby wojskowej męża skarżącej, a jednocześnie stwierdził w decyzji z [...].07.2000r., iż z akt wynika, iż nie walczył on z UPA lub Wehrwolfem. Z akt sprawy wynika jedynie, że S. B. służył w [...] Brygadzie WOP od [...].07.1947r. do [...].09.1949r. i walczył z "bandami reakcyjnymi na terenie B., S. i E." ( deklaracja do ZBOWiD, k. 1 i 6, zaświadczenie WKU z [...].11.1976r., k. 4 akt administracyjnych ). Jak wynika z pisma skarżącej ( k. 23 ), nie posiada ona żadnych dokumentów poza tymi, które znajdują się w Urzędzie d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych. Jednakże w aktach nie ma żadnych pism świadczących choćby o tym, że Organ ustalał, z jakimi ugrupowaniami walczyła [...] Brygada WOP w okresie od [...].07.1947r. do [...].09.1949r., ani też, czy w tych walkach S. B. brał udział. Mimo to w decyzji z [...].07.2000r. stwierdzono wyraźnie, iż gdyby on żył, to zachowałby uprawnienia kombatanckie, a jedynie nie może ich zachować wdowa po nim. Identyczne stanowisko zajął organ w zaskarżonej decyzji, jednocześnie zwracając uwagę na to, że S. B. służył w WP po [...].06.1947r. Z faktu tego wynika natomiast, że skoro S. B. służył w WP po [...].06.1947r., to wbrew temu, co uważa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie mógłby zachować uprawnień kombatanckich, chyba żeby walczył z UPA lub Wehrwolfem. Tylko w takiej sytuacji mógłby je zachować w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 tejże ustawy. Dopóki jednak organ nie ustali dokładnego przebiegu służby wojskowej S. B., co winien uczynić, nie można wyciągnąć żadnych konkretnych wniosków. Wydane decyzje należało zatem uchylić również z tego względu, gdyż ich uzasadnienie było nielogiczne i nie znajdowało oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, co narusza dodatkowo art. 107 § 3 kpa. Sąd zwraca również uwagę na to, iż stanowisko wyrażone przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w kwestii niestosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach (...) do wdów po kombatantach, nie znajduje oparcia w aktualnym orzecznictwie NSA. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło