II SA/Kr 657/01

WyrokWSA w Krakowie2005-04-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, NSA Stanisław Biernat, NSA Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja pozbawiająca wdowę uprawnień kombatanckich, przyznanych jej po zmarłym mężu, może zostać utrzymana w mocy bez dokładnego zbadania tytułu, z jakiego mąż uzyskał te uprawnienia, zwłaszcza gdy mąż służył w Milicji Obywatelskiej, a wdowa podnosi okoliczności z okresu okupacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco tytułu, z jakiego zmarły mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie. Uprawnienia wdowy są pochodne od uprawnień męża, dlatego organ powinien był ustalić, czy tytuł ten wiązał się wyłącznie ze służbą w MO, czy również z innymi okolicznościami, w tym z okresu okupacji, na które powoływała się skarżąca. Uzasadnienie decyzji było wadliwe, gdyż odnosiło się do innej osoby.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił K. S. uprawnień wdowy po kombatancie, przyznanych jej po mężu S. S., który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej i walki z bandami. W uzasadnieniu wskazano, że uprawnienia kombatanckie uzyskane wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej nie dają uprawnień pochodnych. K. S. w odwołaniu i skardze podnosiła, że zarówno ona, jak i jej mąż, brali czynny udział w pomocy partyzantom AK i przechowywali osoby ścigane w czasie okupacji. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy swoją decyzję, a uzasadnienie dotyczyło innej osoby. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu i zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2 005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Stanisław Biernat (spr.) NSA Andrzej Niecikowski Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r.Nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej K. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...].11.2000 r.. Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień wdowy po kombatancie K. S., ur. [...].1922 r., przyznanych jej po mężu S. S., który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". W uzasadnieniu organ podał, że K. S. otrzymała uprawnienia wdowy po kombatancie decyzją ZW ZBoWiD w K. w 1983 r., natomiast S. S. posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZBoWiD na podstawie zaświadczenia KW w L. z [...].04.1974 r., według którego służył w milicji i podczas służby walczył z bandami. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że uprawnienia wdowy po kombatancie są pochodne w stosunku do uprawnień współmałżonka. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazwanym "odwołaniem" K. S. podała, że w czasie okupacji niosła pomoc partyzantom AK, przechowywała w mieszkaniu ściganych ludzi. W czasie przejścia frontu została spalona wieś. w której mieszkała i straciła dziecko. Strona opisywała swoje przeżycia w liczbie mnogiej, odnosząc, jak można sądzić, powyższe okoliczności także do swojego męża. Po wojnie wyjechała wraz z mężem na ziemie odzyskane za pracą i tam mąż wstąpił do milicji. W dniu [...].01.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydal decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... Większa część uzasadnienia decyzji dotyczy innej osoby, a mianowicie A. J. nie zaś skarżące j. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. podała, że w czasie okupacji maż i ona brali czynny udział w niesieniu pomocy partyzantom, jak również przechowywali w mieszkaniu osoby ścigane prz.cz Niemców, ich mieszkanie było poddawane rewizjom. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że mąż skarżącej pełnił służbę w MO. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Sąd podziela pogląd wyrażony już w orzecznictwie SN i NSA, że uprawnienia wdów i wdowców z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o kombatantach.... są pochodne względem uprawnień kombatantów i zależne od tego, czy uprawnienia kombatanckie przysługiwałyby ich zmarłym małżonkom. W przypadku weryfikacji uprawnień wdowy po kombatancie organ powinien zatem zbadać, z jakiego tytułu i na podstawie jakich okoliczności mąż skarżącej, S. S. otrzymał od ZBoWiD uprawnienia kombatanckie. Tymczasem organ nie uwzględnił akt kombatanckich męża skarżącej, a jedynie ograniczył się do powołania zaświadczenia KW w L. z [...].04.1974 r. Jak wynika z decyzji z dnia [...].11.2000 r., organ nie był nawet w stanie ustalić, za jaki okres miał przyznane uprawnienia kombatanckie S. S. Organ powinien był stwierdzić, z czego wynikał tytuł uprawnień kombatanckich męża skarżącej i czy wiązał się on jedynie z jego służbą w MO, czy także z okolicznościami z okresu okupacji, o których pisze skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także w skardze. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przy tym nieprawidłowe, bowiem odnosi się do innej osoby. Sąd stwierdza zatem, że zaskarżona decyzja i postępowanie organu poprzedzające wydanie decyzji naruszają przepisy art. 7, 77 § l i 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. LJ., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.LJ., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło