II SA/Kr 657/14

Kraków, dnia 31 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi postanawia: wniosek oddalić W dniu 4 listopada 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku A.K. podał, że jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.300 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha położone w B. Strona nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Rubryka 6 formularza "Stan rodzinny", w której należało wpisać osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, została przekreślona. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - oświadczenia, czy skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rolne, czy też wspólnie z innymi osobami (np. rodzice) – w drugim przypadku należało wykazać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym podając ich stan majątkowy, źródło oraz wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów, - potwierdzenie wysokości uzyskiwanych w miesiącu dochodów (zaświadczenie od pracodawcy lub wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływa wynagrodzenie za pracę), - przesłanie kopii zeznania podatkowego o wysokości dochodów osiągniętych w roku 2013, - oświadczenia w jaki sposób wykorzystywana jest posiadana przez skarżącego nieruchomość rolna – czy przynosi ona jakiekolwiek pożytki, jeśli tak, jaka jest ich wartość, - oświadczenia, czy strona otrzymuje unijne dopłaty do gruntów – jeśli tak należało podać wysokość dopłat oraz przesłać kopię ostatniej decyzji o przyznaniu płatności, - wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, - udokumentowanie aktualnymi rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, wywóz ścieków, ubezpieczenie itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, dojazd do pracy, - oświadczenia, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych – a jeśli tak, należało podać ich markę i rok produkcji. W odpowiedzi na wezwanie A.K. oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.300 zł netto. Zeznania podatkowego za 2013 rok nie posiada. Nieruchomość rolna wykorzystywana jest na cele rolnicze. Dopłaty unijne wynoszą 3.500 zł rocznie, a decyzja o ich przyznaniu uległa zniszczeniu. Skarżący podał ponadto, iż jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] z 1997 roku. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. referendarz WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. A.K. wniósł sprzeciw od tego postanowienia i domagał się zwolnienia go w całości od kosztów sądowych. Podał, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub wykażą, że posiadane środki są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Podkreślić również należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie pozwoliła uznać, że skarżący jest w sytuacji na tyle trudnej, że można odstąpić w jego przypadku od ogólnej zasady odpłatności postępowania sądowego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę skarżącego, że mimo wyraźnego wezwania w tym zakresie nie nadesłał kompleksowej informacji o ciążących na nim opłatach i innych obciążeniach finansowych. Skarżący nie odniosła się także w żaden sposób do wezwania o przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych. A.K. nie wykazał, że spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy. Natomiast biorąc pod uwagę dochód skarżącego, a także fakt, że na gospodarstwo rolne otrzymuje dopłaty unijne, a co z tego wynika gospodarstwo musi przynosić jakieś określone dochody trudno uznać, że sytuacja ta powinna przemawiać za zwolnieniem go od ponoszenia kosztów sądowych. Jeszcze raz podkreślić należy, że prawo pomocy przyznawane jest tylko w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi