II SA/Kr 662/01

WyrokWSA w Krakowie2005-10-25

Skład orzekający: Małgorzata Brachel -Ziaja, Andrzej Niecikowski, Jan Zimmermann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowoli budowlanej, z uwzględnieniem istniejących fundamentów pozostałych po wcześniejszym obiekcie?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowoli budowlanej, ponieważ roboty budowlane zostały rozpoczęte bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że nakaz rozbiórki powinien obejmować jedynie to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa, a zatem prawidłowa była korekta decyzji organu I instancji przez wyłączenie z nakazu rozbiórki istniejących fundamentów, które stanowiły pozostałość po dawnym obiekcie istniejącym przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Przepis art. 48 prawa budowlanego nie dopuszcza odstąpienia od przymusowej rozbiórki z uwagi na zasady współżycia społecznego czy słuszny interes strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła w części decyzję organu I instancji i orzekła nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z garażem, z wyłączeniem fundamentów. Skarżąca podnosiła, że budynek był remontem starego obiektu, a nakaz rozbiórki jest dla niej rujnujący. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skarga została wniesiona do NSA przed 1.01.2004 r.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja(spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski NSA Jan Zimmermann Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r . sprawy ze skargi A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. , Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala, II. przyznaje wynagrodzenie w kwocie 260 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych) Kancelarii Adwokackiej R. w K. z tytułu zastępstwa adwokackiego z urzędu, które wypłacone zostanie ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzją z dnia [...] 01. 2001 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , na podstawie art. 138 par 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., z dnia [...] 12. 2000 r., znak; [...] uchylił zaskarżoną decyzję "w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego z garażem o wym. 4,40 x 10, 90 m. usytuowanego na działce w W. przy ul. [...] i orzekł nakaz rozbiórki ww. budynku gospodarczego z garażem o wym. 4,40 x 10,90 m. z wyłączeniem fundamentów" W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż A.K. na terenie działki będącej jej własnością, położonej w W. przy ul. [...] samowolnie zrealizowała w latach 1999 -2000 budynek gospodarczy z garażem o wymiarach w rzucie 4,40 x 10,9 - dobudowany do starej części budynku mieszkalno- gospodarczego. Budynek posiada fundamenty pozostałe po rozbiórce części budynku mieszkalno - gospodarczego od strony zachodniej. Ściany budynku wykonano z bloczków żużlobetonowych, a strop jako żelbetowy. Dach budynku ma konstrukcję drewnianą i jest kryty eternitem ze spadkiem na stronę zachodnią. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę ani pisemnego zgłoszenia jego budowy, podczas gdy zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30 prawa budowlanego, które nie mają w tym przypadku zastosowania. Organ I instancji stwierdzając, iż budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę nakazał jego rozbiórkę na podstawie przepisu art. 48 prawa budowlanego. Rozpoznając odwołanie A.K. od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Inspektor stwierdził, że przepis art. 48 prawa budowlanego został prawidłowo zastosowany i powołany jako podstawa zaskarżonej decyzji Jednakże należało dokonać korekty decyzji uwzględniając, że nie może ona obejmować rozstrzygnięciem istniejących fundamentów, które pozostały po rozbiórce części dawnego obiektu wzniesionego przed 1995 r., a na których wzniesiono przedmiotowy obiekt. W świetle art. 48 rozbiórce nie podlegają stare elementy obiektu budowlanego wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy - prawo budowlane z dnia 7. 07. 1994 r. /Dz. U. 89 , poz. 414 z późn. zm./ Ponadto WINB, ustosunkowując się do zarzutu odwołującej się wyjaśnił, iż przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia robót budowanych. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca A.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Przedstawiając historię dawnego budynku; wybudowanego przed wybuchem II wojny światowej, a podniosła, że stan techniczny tego obiektu kwalifikował go do remontu. Przez kilka lat najpierw musiała kompletować materiał budowlany dla wykonania niezbędnych robót w trakcie, których okazało się, że remont nie jest wystarczającym rozwiązaniem dla zachowania warunków bezpieczeństwa. Wraz z synami zrealizowała przedmiotowy obiekt, który jest daleki od doskonałości ale zapewnia większe bezpieczeństwo użytkownikom niż poprzedni. Skarżąca uważa , ze organ powinien stosować zasadę "uznania administracyjnego" i podjąć próbę rozwiązania zaistniałego problemu o charakterze formalno - prawnym. Decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego z powodu czysto formalnego, wprowadza tylko formalną zgodność z prawem, a jej skutkiem będzie powrót do stanu dawnej ruiny zabudowań. Organ powinien dać jej szansę na normalne funkcjonowanie w jej własnym obiekcie zgodnie z jego przeznaczeniem. W uzupełnieniu skargi skarżąca dodatkowo podała, że obecnie zabudowania zagrodowe stanowią zwartą, zamkniętą całość w granicach działki siedliskowej gdzie prowadzi ona hodowlę trzody i drobiu. Decyzją jest dla niej rujnująca gdyż pozbawi ją źródła utrzymania i jej 4 osobowej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty już zawarte w uzasadnienie decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. . Zatem stosownie do treści przepisu art. 97 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. -o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne . Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga nie jest zasadna. Organy orzekające trafnie dokonały kwalifikacji samowoli budowlanej i prawidłowo zastosowały rygor przewidziany art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie z ustawową definicją pojęcia budowy zawartą w art. 3 pkt 6 p. budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Zaś przez roboty budowlane - budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis art. 28 p. budowlanego stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. p. budowlanego, który w tym przypadku nie ma zastosowania Bezsporną jest bowiem okoliczność, że bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy dokonali rozbiórki starego budynku gospodarczego., a na jego miejscu wzniesiono nowy budynek p. pow. zabudowy 47, 96 m. 2 , który inwestorzy traktują jako odbudowę. Ponieważ powierzchnia zabudowy nowego budynku przekracza 35 m2, przeto inwestorzy mogli rozpocząć roboty budowlane jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 p. budowlanego. Rozpoczęcie robót bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jest samowolą budowlaną, a wówczas dla usunięcia jej skutków właściwy organ ma obowiązek zastosować rygor z art. 48 p. budowlanego przez nakazanie w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z uwagi na charakter restytucyjny, a nie represyjny przytoczonego przepisu art. 48 prawa budowlanego, zakresem rozbiórki może być objęte tylko to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia w trybie art. 30 prawa budowlanego. Dlatego też organ II instancji prawidłowo dokonał korekty decyzji organu I instancji wyłączając z nakazu rozbiórki te fragmenty substancji budynku, które istniały uprzednio (fundamenty) i są pozostałością po dawnym budynku sprzed 1995 r. a wiec sprzed wejścia w życie powołanej wyżej obowiązującej ustawy - prawo budowlane. Należy dodać, że przepis art. 48 p. budowlanego nie dopuszcza możliwości odstąpienia od przymusowej rozbiórki wzniesionego w warunkach samowoli obiektu budowlanego, z uwagi na zasady współżycia społecznego, lub słuszny interes strony. Dlatego ten zarzut skarżącej nie mógł odnieść skutku W tym stanie rzeczy, skoro Sąd w toku kontroli sądowoadministracyjnej nie stwierdził, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego bądź też przepisów postępowania, to należało skargę na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako nie zasługującą na uwzględnienie oddalić. Biorąc pod uwagę powyższe. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło