II SA/Kr 665/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Grażyna Firek (spr.) Protokolant : Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. - Zakład P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. - Zakład P. kwotę 305 zł. (trzysta pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 665/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. znak [...] na podstawie art. 126 w związku z art. 4 pkt 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm,), art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezydent Miasta [...] zezwolił P. Spółce z o.o. - Zakładowi P. z siedzibą w [...] przy ul. [...] - na czasowe zajęcie nieruchomości, stanowiącej własność prywatną w celu przycięcia gałęzi leszczyny wrastających w linię energetyczną, to jest działki ewidencyjnej nr [...] obręb 83 jedn. ewid. [...] objętej KW [...] stanowiącej własność S. P..Wskazał także , iż powierzchnia przewidziana do zajęcia na przedmiotowej działce ma wynieść 250 m2, zajęcie nieruchomości ma nastąpić na okres dwóch miesięcy, właściciel nieruchomości obowiązany będzie udostępnić nieruchomość wnioskodawcy lub jednostce przez niego upoważnionej, a decyzji tej, na podstawie art. 126 st. 2 cyt. wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji zobowiązał także wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót. W jej uzasadnieniu organ wskazał , że postępowanie dowodowe wykazało, iż działka nr [...] od strony południowej ograniczona jest torami kolejowymi, a nad nią, wzdłuż torów kolejowych przebiega linia elektroenergetyczna "LPN [...] - [...] " zasilająca potrzeby nietrakcyjne PKP (do sterowania ruchem kolejowym i prawidłowego funkcjonowania rogatek przejazdowych oraz zasilania obiektów przytorowych) o napięciu 15 kV , bezpośrednio zaś pod przewodami, na działce tej w 7 rzędach usytuowanych prostopadle do torów kolejowych, rosną krzewy leszczyny o wysokości ok. 6 m (miejscami gałęzie leszczyny wrastają w przewody linii elektroenergetycznej). Organ ustalił także, iż linia elektroenergetyczna wybudowana została w latach 1971 - 1972, przy elektryfikacji linii kolejowej [...] - [...] , w oparciu o dokumentację techniczną opracowaną przez Centralne Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Kolejowego w [...] i zatwierdzoną do realizacji [...] października 1969 r., że działka ta stanowiła wówczas własność Skarbu Państwa, że na podstawie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego Rep [...] z dnia [...] września 1983 r. przedmiotowa działka oddana została w wieczyste użytkowanie na rzecz S. P., że na podstawie decyzji wydanej przez Wojewodę [...] z dnia [...] lipca 1991 r. znak [...] działka ta stała się własnością Gminy [...], a na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2001 r. znak [...] , prawo użytkowania wieczystego, ustanowione na rzecz S. P. przekształcone zostało w prawo własności. Organ ustalił nadto, że gałęzie wrastające w przewody powodują przerwy w dostawie energii elektrycznej, co powoduje wadliwe działanie urządzeń sterowania ruchu kolejowego mogące grozić katastrofą kolejową oraz brak działania sygnalizacji co może stać się powodem wypadków na przejazdach drogowych oraz , że pozostawienie nie przyciętych gałęzi nadmiernie wyrośniętej leszczyny może spowodować również porażenie prądem osób przebywających na w/w działce w pobliżu linii energetycznej. Zd. organu okoliczności te uzasadniały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał także, iż krzewy leszczyny posadzone zostały przez użytkownika wieczystego, a obecnego właściciela nieruchomości w momencie, kiedy przewody nad działką już były posadowione, usytuowanie i sposób rozmieszczenia krzewów naruszył zaś przepisy określone przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w rozporządzeniu z dnia 5 maja 1999 r. w sprawie określenia odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywanie robót ziemnych, budynków lub budowli w sąsiedztwie linii kolejowych oraz sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych i pasów przeciwpożarowych. (Dz. U. z dnia 27 maja 1999 r.). Organ podkreślił także, iż decyzja jest zgodna z dyspozycją art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz z przepisami kompetencyjnymi zezwalającymi Prezydentowi Miasta [...] - miasta na prawach powiatu, wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej, na wydanie decyzji, w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. P., który nie precyzując swojego stanowiska co do treści oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wniesieniem odwołania szeroko przedstawił tło całej sprawy , w tym swoje próby uregulowania stosunków prawnych i faktycznych z P., wynikających z sąsiedztwa nieruchomości, zwrócił uwagę na subiektywne prowadzenie postępowania oraz preferowanie racji i dowodów przedkładanych przez P.. W szczególności odwołujący się podkreślił, że już pismem z czerwca 2002 roku zwracał się do Prezydenta Miasta [...] o uregulowanie spornej kwestii. Decyzją z dnia 10 lutego 2003 r. znak : [...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2000 r. Dz.U. Nr 46 poz. 543) oraz art. 138 § l pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ) - po rozpatrzeniu powyższego odwołania S. P. Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wbrew stanowisku organu I instancji w nin. sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 126 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z treścią którego jedynie w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, a zatem wydanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch, alternatywnie występujących przyczyn, pierwszą z tych przyczyn jest wystąpienie siły wyższej, czyli zdarzenia nagłego, o nieuchronnym charakterze, którego nie da się przewidzieć z odpowiednim wyprzedzeniem i którego wystąpieniu nie da się zapobiec, a drugim warunkiem wydania zezwolenia w trybie art. 126 ust. l jest nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie. W nin. stanie faktycznym żadna z tych przesłanek nie zaistniała , trudno bowiem przyjąć, iż wyrośnięcie krzewów, nawet tak szybko rosnącej rośliny jak leszczyna, do wysokości około 6 metrów było zdarzeniem nagłym i niespodziewanym, a fakt ten można było przewidzieć z wystarczającym wyprzedzeniem tak , aby zagrażającemu dla linii energoelektrycznej niebezpieczeństwu zapobiec, bez uciekania się do tak wyjątkowo stosowanego przepisu jakim jest art. 126 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zd. organu II instancji za przyjętym przez ten organ stanowiskiem przemawiał również fakt podjęcia przez P., informacji o istniejącym zagrożeniu co najmniej w lipcu 2002 roku o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy raporty pracy dyspozytora zasilania (karty 18 - 26). Organ zwrócił nadto uwagę , że do akt sprawy organu pierwszej instancji, jak i do odwołania dołączone zostały pisma stanowiące korespondencję pomiędzy S. P., a P. i Prezydentem Miasta [...] z okresu luty - lipiec 2002 roku, która świadczy o istnieniu problemu wrastających gałęzi w linię energoelektryczną już w tym okresie, a co istotniejsze, S. P. pismem z dnia [...] czerwca 2002 roku poinformował Prezydenta Miasta [...] o zaistniałym problemie. Organ II instancji podkreślił też, że do obowiązków P., jako właściciela linii, należało dokonywanie jej okresowych przeglądów i konserwacji, podczas których niemożliwym było, aby nie zauważono rosnących krzewów i nie wyciągnięto wniosków o przewidywanych następstwach z odpowiednim wyprzedzeniem. Nadto organ II instancji uogólniając zagadnienie wycinki nasadzeń roślinnych rosnących pod liniami napowietrznymi poddał w wątpliwość w ogóle możliwość prowadzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego, bowiem art. 126 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do działań w tym zakresie, a w ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest przepisów pozwalających na udostępnienie nieruchomości na wykonanie tego typu czynności w drodze decyzji administracyjnej i dlatego zd. organu II instancji jedyną dopuszczalną drogą rozstrzygnięcia tej kwestii jest postępowanie cywilnoprawne, przed sądem powszechnym, w trybie art. 142 Kodeksu cywilnego. Mając zatem na uwadze niedopuszczalność postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie organ II instancji zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] -miasta na prawach powiatu uchylił, a postępowanie przed tym organem umorzył jako bezprzedmiotowe . W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie od powyższej decyzji strona skarżąca "P. [...] " spółka z o.o. Zakład P. w [...] zarzucając naruszenie art. 7 kpa poprzez niedokładne i niezbyt wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie rozważenie słusznego interesu obu stron oraz interesu społecznego, naruszenie art. 107 kpa poprzez nie dokonanie ustaleń czy w niniejszej sprawie nie wystąpiło zjawisko nagłe, rozumiane jako nie cierpiące zwłoki, naruszenie art. 138 § l pkt 2/ wobec nie wystąpienia podstaw do uchylenia decyzji, przedkładanie interesu jednostki nad słusznym interesem społecznym, naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię poprzez przyjęcie , że w sprawie jest niedopuszczalna droga postępowania administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania . Zd. strony skarżącej w nin. stanie faktycznym zostały spełnione przesłanki określone w art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami , a konkluzji organu II instancji o niedopuszczalności drogi postępowania administracyjnego przeczy treść przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym /Dz.U.nr 96 poz.591 ze zm./ , której art. 43 ust.1 wyraźnie stanowi , że sprawę dot. usunięcia np. krzewów utrudniających eksploatację urządzeń kolejowych załatwia organ rządowej administracji poprzez wydanie stosownej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przytaczając raz jeszcze argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Jakkolwiek Sąd w pełni podzielił stanowisko organu II instancji , że w nin. stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki z art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. z 2000 r. Dz.U.Nr 46 po.543 ze zm./,przyjmując w tym zakresie wywody zaskarżonej decyzji za własne to skargę uwzględnił wobec naruszenia przez organ II instancji art. 138 §1 pkt 2 KPA oraz naruszenia przez organ I instancji prawa materialnego tj. art. 126 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami , które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach nin. sprawy nie zachodziła niedopuszczalność drogi postępowania administracyjnego, ale zastosowanie winien mieć art. 43 ust.1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym /Dz.U.Nr. 96 poz.591 ze zm./ obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią którego w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządu kolei, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Zatem przedmiotem badania organów administracji w toku postępowania w nin. sprawie winno być : czy zachodziła potrzeba usunięcia gałęzi leszczyny wrastających w linię energetyczną utrudniających eksploatację tej linii oraz czy z wnioskiem o wydanie decyzji wystąpił uprawniony podmiot tj. zarząd kolei. O ile z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji wynika jednoznacznie , że w nin. stanie faktycznym spełniona została przesłanka dotycząca zachodzenia potrzeby usunięcia gałęzi utrudniających eksploatację kolejowej linii energetycznej to brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia czy z wnioskiem o wydanie decyzji wystąpił uprawniony podmiot . Z przedmiotowym wnioskiem wystąpiła bowiem strona skarżąca tj. P. [...] Sp. z o.o -Zakład P. w [...] , której przedmiotem działania /co wynika z dołączonego do skargi odpisu z KRS/ jest m. in. wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucja energii elektrycznej, wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów liniowych i rozdzielczych obiektów liniowych, wykonywanie instalacji elektrycznych , ich naprawa , a także działalność usługowa w zakresie instalowania, naprawy , konserwacji i przezwajania silników elektrycznych, prądnic i transformatorów itp. i z którego trudno ocenić czy strona skarżąca jest podmiotem uprawnionym do zarządzania liniami kolejowymi. Tymczasem cyt. wyżej przepis stanowi jednoznacznie , że z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie przewidzianym w tym przepisie uprawniony jest wystąpić zarząd kolei , zaś art. 4 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie kolejowym wskazuje , że ilekroć w ustawie jest mowa o zarządzie kolei to należy przez to rozumieć koncesjonowany podmiot gospodarczy uprawniony do zarządzania liniami kolejowymi. W omawianym przedmiocie nie dokonano żadnych ustaleń. Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd na zasadzie art.145§1 pkt 1/a i c cyt. wyżej ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na zasadzie art. 152 tej ustawy orzekł jak w pkt II sentencji wyroku , a o kosztach postępowania orzekł jak w pkt III sentencji wyroku na zasadzie art. 200 cyt. ustawy w zw. z art. 211 tej ustawy oraz § 14 ust.2 pkt 1/c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ... /Dz.U.Nr 163 poz.1349 ze zm./.