II SA/Kr 666/06

WyrokWSA w Krakowie2008-01-18

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Aldona Gąsecka-Duda, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, pomimo że orzeczenie to stanowiło kontynuację poprzedniego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 24 ust. 3 i 3a, poprzez błędną interpretację daty, od której przysługuje zasiłek pielęgnacyjny w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności. Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organ odwoławczy nie uwzględnił ciągłości orzeczenia o niepełnosprawności córki skarżącej i nieprawidłowo ustalił datę przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności córki skarżącej. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek od daty późniejszej niż wynikało to z orzeczenia o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, mimo że skarżąca podnosiła, iż dopełniła wszystkich obowiązków i złożyła wniosek niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności, które stanowiło kontynuację poprzedniego orzeczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Barbara Pasternak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. UZASADNIEN l E Organ pierwszej instancji - Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...], na podstawie przepisów art. 20 w zw. z art. 3 pkt. 11, art. 16 oraz art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), oraz § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz.U. nr 105, poz. 881), przyznał M. W. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności jej córki A. W., w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r., w kwocie 144,- złote i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając swoją decyzję organ powołał się na treść art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i uznał, że strona spełnia warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego orzeczono jak wyżej. Od powyższej decyzji odwołała się M. W., wnosząc o ustalenie, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje jej córce od dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności działając jako organ II instancji ustalił, że jej małol. córka A. jest niepełnosprawna, ale nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością w samodzielnej egzystencji, tym samym podtrzymując orzeczenie organu l instancji. Od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołała się i organ ten zmienił swoją decyzję w powyższym zakresie orzekając, że jej córka wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób. To korzystne orzeczenie, od uzyskania którego uzależnione było złożenie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego otrzymała [...] grudnia 2005 r., przy czym stan córki ustalony został w nim tak, jak to miało miejsce do dnia 31 lipca 2005 r. Odwołująca zarzuciła, że dopełniła wszystkich obowiązków składając wniosek o przyznanie świadczenia niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności, a decyzja przyznająca świadczenie od [...] grudnia 2005 r. nie uwzględnia ciągłości orzeczenia o niepełnosprawności córki. Odwołująca zarzuciła naruszenie przez organ przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W., decyzją z dnia [...] r., [...], w oparciu o przepisy art. 2, art. 3, art. 16 i art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzja organu l instancji istotnie nie była zgodna z treścią art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu na dzień jej wydania. Jednakże Kolegium zobowiązane jest do orzekania zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wydania decyzji. W myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym mu nowelizacją z dnia 30 grudnia 2005 r., która weszła w życie 14 stycznia 2006 r. "W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego". Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. W. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, w szczególności art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazała, że była zmuszona wszcząć procedurę odwoławczą od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który uchylił swoje orzeczenie, ustalając stan jej małoletniej córki w taki sam sposób, jak to miało miejsce przed dniem [...] sierpnia 2005 r. Skarżąca podniosła, że dopełniła wszystkich obowiązków, aby złożyć wniosek niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2005 r. i przytoczyła treść art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji, która weszła w życie w styczniu 2006r, zarzucając, że interpretacja tego przepisu przez SKO jest błędna i sprzeczna z zasadą nie działania prawa wstecz. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji przez ustalenie, że świadczenie przysługuje od dnia [...] sierpnia 2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ppsa. Skargę należało uwzględnić. Jak stanowi przepis art. 16 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji Zgodnie z treścią ust. 2 tego przepisu, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku, 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia - art. 16 ust. 3 ustawy. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 144,00 złote miesięcznie - art. 16 ust. 4 ustawy. W aktach sprawy administracyjnej (k. 7) znajduje się dołączone do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (złożonego w dniu [...] grudnia 2005 r.) orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].11.2005 r., o stopniu niepełnosprawności A. W. -córki skarżącej, z którego wynika, że została ona zaliczona do osób niepełnosprawnych, niepełnosprawność datuje się od dnia urodzenia, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle art. 16 ust. 2 pkt. 1 i art. 16 ust. 4 ustawy, małoletniej A. W. przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, w kwocie 144, -zł miesięcznie, co ustalone zostało przez organy prawidłowo i jest bezsporne. Decyzja organu l instancji została wydana w oparciu o przepis art. 24 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. i była ona sprzeczna z ust. 3 oraz ust. 3a tego przepisu. Zgodnie z ust. 3a, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Ustalenie więc przez organ l instancji, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje małoletniej A. W. od 1 grudnia 2005 r. przepis powyższy naruszało. Orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].11.2005 r. stanowiło bowiem kontynuację poprzedniego orzeczenia z dnia [...].07.2002 r. (k.1 akt adm.), które utraciło ważność z dniem [...].07.2005 r. Nadto - skoro orzeczenie o niepełnosprawności A. W. wydane zostało do dnia [...] sierpnia 2008 r. to, zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 24 ust. 3 ustawy - prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego powinno być ustalone do tego dnia, nie zaś na okres zasiłkowy, który zgodnie z treścią art. pkt. 10 ustawy oznacza okres od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo doświadczeń rodzinnych. Ta ostatnia wada nie została przez organ odwoławczy zauważona ani usunięta przez zmianę decyzji organu l instancji i przyznanie prawa do świadczenia do dnia 31 sierpnia 2008 r., co powoduje, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 24 ust. 3 ustawy. Redakcja tego przepisu nie uległa zmianie w okresie od wydania decyzji organu l instancji do wydania decyzji ostatecznej. Orzeczenie o niepełnosprawności A. W. zostało wydane na czas określony, co obligowało organ do zastosowania art. 24 ust. 3 zdanie drugie. Sporna jest kwestia daty, od której córce skarżącej świadczenie to przysługuje. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego- jak stanowi art. 24 ust. 3a ustawy. W powyższym przypadku osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - zgodnie z art. 24 ust. 3b ustawy. Jak wynika z powyższego, zarówno ust. 2 jak i ust. 3a art. 24 uzależniają datę ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych ustawą od daty złożenia wniosku o ustalenie tego prawa, przy czym ust. 3a i 3b dotyczą sytuacji, w której następuje kontynuacja świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności. Należy rozumieć, że ust. 3b, mówiący o dołączeniu przez osobę do wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności został dodany do przepisu art. 24 ustawy z tej przyczyny, iż uzyskanie przez osoby wnioskujące ustalenie prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności jest w zasadzie dwuetapowe- tj. uzależnione jest od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od wyniku innego postępowania, toczącego się przed innym organem, niż organ orzekający w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego. Biorąc pod uwagę realną możliwość nieterminowego rozpatrzenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, czy też możliwą procedurę odwoławczą, ustawodawca uznał, że wystarczające jest – dla kontynuacji świadczenia, tj. ustalenia prawa do niego od pierwszego dnia następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia - przedłożenie przy wniosku o kontynuację świadczenia, zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3b. Celem powyższych przepisów jest więc, by osobom, które miały przerwę w otrzymywaniu świadczenia na skutek utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności "wyrównać" świadczenie. Postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zostało wszczęte jeszcze przed zmianą przepisu art. 24 ustawy, natomiast zaskarżona decyzja zapadła po jego zmianie, która weszła w życie [...] stycznia 2006 r. Przed tą zmianą ust. 3a przepisu (dodany i obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005 r.) stanowił, że w przypadku uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Wynikało z jego treści, że ustalenie to jest niezależne od daty złożenia wniosku przez osobę uprawnioną dopiero po uzyskaniu orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Decydującą o ciągłości prawa do świadczenia była kontynuacja poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wyłącznie, że momentem decydującym dla daty ustalenia prawa do świadczenia jest dzień złożenia wniosku o kontynuację świadczenia. Organ w żaden sposób nie odniósł się do treści art. 24 ust. 3b ustawy. Należy podkreślić, że przepis art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r. miał ma zastosowanie do osób, które posiadały prawo do któregokolwiek ze świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w dniu jego wejścia w życie. Tak też należy rozumieć ust. 3a tego przepisu w jego znowelizowanej od dnia 14 stycznia 2006 postaci, oraz ust. 3b od tego dnia dodany. Wynika to z dosłownego brzmienia przepisu - użytego w jego hipotezie zwrotu: "w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności" co musi oznaczać, że istniało prawo do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i było ono ustalone - skoro w przepisie mowa jest o utracie ważności orzeczenia stanowiącego podstawę tego prawa, oraz o kontynuacji poprzedniego orzeczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne było więc ustalenie przez organy, że osoba uprawniona z tytułu uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności, uprzednio była uprawniona do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i że prawo to było ustalone. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia tego brak, co stanowi o jego wadzie -naruszeniu art. 107 § 3 kpa. Wskazać nadto należy, niezależnie od wyżej wskazanych naruszeń przepisów, interpretacja organu odwoławczego przepisu art. 3a w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, oraz art. 3b pozbawiła skarżącą prawa do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego od dnia 1 sierpnia 2005 r. Prawo to istniało w chwili złożenia przez skarżącą wniosku, oraz w chwili wydania błędnej decyzji przez organ l instancji. Konieczność wniesienia przez skarżącą odwołania do SKO, spowodowała przedłużenie się postępowania o ustalenie prawa do świadczenia i zmianę w tym czasie przepisu art. 24 ust. 3a, która okazała się dla skarżącej zmianą niekorzystną. Skarżąca poniosła bez żadnych przyczyn leżących po jej stronie negatywne konsekwencje błędnego orzeczenia organu I instancji, oraz - jednocześnie -negatywne konsekwencje trwającego do dnia [...].11.2005 r. postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności córki, wszczętego z całą pewnością przed dniem [...] sierpnia 2005 r., skoro pierwsze - błędne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zapadło w dniu [...].08.2005 r.(co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu, k. 26). Stan taki jest zdaniem sądu sprzeczny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, spowodował bowiem utratę nabytego przez skarżącą prawa do świadczenia, które oparte na orzeczeniu stanowiącym kontynuację poprzedniego orzeczenia, samo powinno stanowić kontynuację poprzednio ustalonego prawa do świadczenia. Należy podkreślić, że treści art. 24 ust. 3a nie można odczytywać w oderwaniu od ust. 3b ustawy, co wyraźnie wynika z treści obydwu przepisów. Skoro ust. 3b nie obowiązywał w chwili składania przez skarżącą wniosku o ustalenie niepełnosprawności córki, nie mogła skarżąca dysponować na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, zaświadczeniem, o którym mowa w tym przepisie. Mogła je przecież jednak uzyskać w terminie późniejszym, co zostało przez organ orzekający pominięte. Brak ten był wyłącznie brakiem formalnym wniosku, który mógł zostać usunięty w przypadku pouczenia przez organ skarżącej o zmianie przepisów. Także data złożenia przez skarżącą wniosku wynikała z treści obowiązującego w poprzednim brzmieniu art. 24 ust. 3a ustawy, co nie może w przypadku skarżącej powodować negatywnych skutków w postaci utraty prawa do świadczenia za okres, w którym trwało postępowanie o ustalenie niepełnosprawności córki, ale będące kontynuacją stanu niepełnosprawności istniejącego od dnia urodzenia małoletniej. W istocie wniosek, o którym mowa w art. 24 ust. 3a nie jest wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia, lecz wnioskiem o jego kontynuację, co wynika z literalnego brzmienia przepisu i zakresu jego hipotezy. Obowiązujące przepisy prawa powinny być interpretowane przede wszystkim zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Konstytucji RP, co w niniejszej sprawie, w przypadku skarżącej oznacza, że wydana decyzja powinna uwzględniać zasadę sprawiedliwości społecznej ustanowioną w art. 2 Konstytucji RP. Na taką interpretację pozwala zdaniem sądu treść art. 8 Konstytucji nakazujący stosowanie jej przepisów bezpośrednio, chyba, że stanowi Ona inaczej. W tym miejscu wskazać należy, że Wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł: "Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 425, Nr 105, poz. 720 i Nr 109, poz. 747) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 30 października 2007 r., Nr 200, poz. 1446. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego "zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin (prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizacje celu wynikającego z art. 69 Konstytucji. Uznanie niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu w zakresie oznaczonym w sentencji wynika z ram wyznaczonych przez pytanie sądu. Niepodobna jednak nie dostrzegać, że także inne sytuacje, w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis, są dotknięte podobną wadliwością. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje zatem nierówność w ramach populacji, wobec której znajduje zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To jest przedmiotem sygnalizacji skierowanej do Sejmu RP, ponieważ ten organ jest władny przywrócić konstytucyjność całości unormowania. Nie jest natomiast wykluczone - zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że sądy orzekając w sprawach innych zasiłków dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji". Mając na uwadze treść i zakres powyższego Wyroku TK sąd uznał, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją należy dokonać powyższej wykładni przepisu art. 24 ust. 2 a także przepisów art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy co prawda sytuacji unormowanej w art. 24 ust. 2 ustawy, czyli takiej, w której następuje ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego po raz pierwszy, ale jak już wyżej wskazano także ust. 3a uzależnia przyznanie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności od daty złożenia wniosku. Tym bardziej więc interpretację taką należy uznać za zasadna w przypadku kontynuacji świadczenia dla osoby niepełnosprawnej od urodzenia. Sąd uznał, że przedstawioną w uzasadnieniu Wyroku Trybunału Konstytucyjnego argumentację należy podzielić w odniesieniu do powyższego przepisu stanowiącego podstawę orzekania w nin. sprawie, w szczególności jeżeli chodzi o cel świadczenia, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny. Wyżej wskazane uchybienia polegające na naruszeniu art. 7 i 77 kpa, oraz art. 24 ust. 3, art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz interpretacja powyższych przepisów ustawy powinny być wzięte pod uwagę przez organy przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej . Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło