II SA/Kr 667/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-22
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wniosek ten został złożony po zmianie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, ale dotyczył okresu sprzed tej zmiany, a także czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące kontynuacji świadczenia w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. W szczególności, błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także pominięto istotne przepisy, takie jak art. 58 ust. 1 tej ustawy. Sąd odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 24 ust. 2 tej ustawy, sugerując potrzebę wykładni zgodnej z zasadami sprawiedliwości społecznej i celami świadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty wskazanej przez skarżącą (1 sierpnia 2005 r.). Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie od 1 grudnia 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmieniło decyzję, przyznając świadczenie do 31 sierpnia 2008 r., ale nadal odmawiając przyznania go od 1 sierpnia 2005 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, domagając się przyznania świadczenia od 1 sierpnia 2005 r.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Izabela Dobosz NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Organ pierwszej instancji-Prezydent Miasta K. decyzją z dnia .......2006 r. znak .........na podstawie przepisów art. 20 zw. z art.3 pkt. 10 i 11, art. 5 w zw. z art. 3 pkt. 2, art. 17, oraz art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, po. 2255 ze m.), oraz § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. nr 105, póz. 881), przyznał M.W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, na okres zasiłkowy od .... grudnia 2005 r. do ..... sierpnia 2006 r. Uzasadniając swoją decyzję organ stwierdził, że M.W. spełnia kryteria dochodowe przyznania tego świadczenia, oraz warunki jego przyznania określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Od powyższej decyzji odwołała się M.W. , wnosząc o ustalenie, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej od dnia 1 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności działając jako organ II instancji ustalił, że jej małol. córka A. jest niepełnosprawna, ale nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością w samodzielnej egzystencji, tym samym podtrzymując orzeczenie organu l instancji. Od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołała się i organ ten zmienił swoją decyzję w powyższym zakresie orzekając, że małol. A.W. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością w samodzielnej egzystencji. Tę korzystną decyzję otrzymała w dniu ....... grudnia 2005 r., przy czym stan córki ustalony został w niej tak, jak to miało miejsce do dnia 31 lipca 2005 r. Odwołująca zarzuciła, że dopełniła wszystkich obowiązków składając wniosek o przyznanie świadczenia niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności, a decyzja przyznająca świadczenie od 1 grudnia 2005 r. jest niesprawiedliwa i krzywdząca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu odwołania M.W. , decyzją z dnia ..........2006 r., ..............., w oparciu o przepisy art. 3 pkt. 9, art. 17, art.: 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych,
§ 7 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, oraz art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, zmieniło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu, na jaki organ l instancji przyznał M.W. świadczenie pielęgnacyjne i orzekło o przyznaniu tego świadczenia od ...... grudnia 2005 r. do ........ sierpnia 2008 r., w pozostałej części utrzymując decyzję organu l instancji w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść przepisu art. 17 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, regulującego kwestię przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, oraz jego wysokości. Kolegium wskazało na przepis art. 3 pkt. 9 ustawy, który stanowi, że za niepełnosprawne należy uznać dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia, legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zalicza córkę odwołującej się do osób niepełnosprawnych łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a ważność orzeczenia określono do ....... sierpnia 2008 r. Spełnione zostało również w niniejszej sprawie kryterium dochodowe. Jednak zdaniem Kolegium organ l instancji błędnie ustalił w decyzji datę końcową przyznanego odwołującej się prawa do świadczenia. Co do zasady, zgodnie art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustała się na okres zasiłkowy, przez który zgodnie z art. 3 pkt. 10 rozumie się okres od ..... września do ....... sierpnia następnego roku kalendarzowego. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, w myśl art. 24 ust. 3 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Orzeczenie o niepełnosprawności dla A.W. zostało wydane na czas określony, tj.
do dnia ....... sierpnia 2008 r., zatem należało orzec o przyznaniu świadczenia do tego dnia a nie jak orzekł organ l instancji do dnia ...... sierpnia 2006 r. Dlatego Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie i przyznało M.W. świadczenie pielęgnacyjne od dnia ..... grudnia 2005 r. do dnia .... sierpnia 2008 r. Natomiast żądanie ustalenia, że świadczenie powyższe należy się od dnia 1 sierpnia 2005 r. Kolegium uznało za bezzasadne. Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Przepis w powyższym brzmieniu obowiązuje od dnia 14 stycznia 2006 r. Nadto z dniem tym został dodany do art. 24 ust. 3b, zgodnie z którym w omawianym wypadku do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Kolegium związane jest stanem prawnym na dzień orzekania, co oznacza, że winno stosować przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 24 marca 2006 r. Zdaniem Kolegium powyższe zmiany oznaczają że także w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia momentem decydującym jest moment złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Nie ma przy tym potrzeby składania wraz z wnioskiem orzeczenia o niepełnosprawności, wystarczy dołączenie do wniosku zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności, wydanego przez organ, który orzeka o niepełnosprawności. W związku z tym prawo do świadczenia będzie przysługiwało od miesiąca, w którym został złożony wniosek, czyli w przypadku M.W. od dnia ...... grudnia 2005 r.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M.W.
. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazała, że była zmuszona wszcząć procedurę odwoławczą od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który orzeczeniem z dnia ...... listopada 2005 r. uchylił swoje orzeczenie (z dnia .........09.2005 r.), ustalając stan jej małoletniej córki w taki sam sposób, jaki istniał przed dniem 1 sierpnia 2005 r., tzn. że zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca podniosła, że dopełniła wszystkich obowiązków, aby złożyć wniosek niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia, co nastąpiło w dniu ...... grudnia 2005 r. i przytoczyła treść art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji, która weszła w życie w styczniu 2006r., zarzucając, że interpretacja tego przepisu przez SKO jest błędna i sprzeczna z zasada nie działania prawa wstecz. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji przez ustalenie, że świadczenie przysługuje jej od dnia 1 sierpnia 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium wskazało, że nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzająca z dniem 14 stycznia 2005 r. zmiany w art. 24 ust. 3a nie zawierała przepisów przejściowych nakazujących stosowanie dotychczasowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych, dlatego Kolegium było zobligowane do stosowania nowych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ppsa.
Skargę należało uwzględnić.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia .......2006 r. ........utrzymującej w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wynika ze wskazanego przez skarżącą w treści skargi oznaczenia zaskarżonego aktu - wbrew treści zawartych w skardze zarzutów. Zgodnie jednak powołanym wyżej przepisem art.134 ppsa sąd, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi obowiązany jest do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu i rozstrzygania w granicach danej sprawy. Zgodnie z art. 57 § 1 ppsa skarżąca wskazała w skardze iż dotyczy ona
powyższej decyzji SKO.
Zgodnie z treścią przepisu art. 17 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, póz. 2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ust. 2 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 3-10 stosuje się odpowiednio. Ust. 3 przepisu stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 420,00 zł miesięcznie.
W aktach sprawy administracyjnej (k. 8) znajduje się dołączone do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia.......11.2005 r., o stopniu niepełnosprawności A.W. -córki skarżącej, z którego wynika, że została ona zaliczona do osób niepełnosprawnych, niepełnosprawność datuje się od dnia urodzenia, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku
ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle cytowanego wyżej przepisu, oraz art. 17 ust. 2 i ust. 3 a także znajdujących się przy wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pozostałych koniecznych dokumentów, skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, co ustalone zostało przez organy prawidłowo i jest bezsporne. Sporna jest kwestia daty, od której skarżącej świadczenie to przysługuje.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego- art. 24 ust. 3a ustawy. W powyższym przypadku osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - art. 24 ust. 3b ustawy. Jak wynika z powyższego, zarówno ust. 2 jak i ust. 3a art. 24 uzależniają datę ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych ustawą od daty złożenia wniosku o ustalenie tego prawa, przy czym ust. 3a i 3b dotyczą sytuacji, w której następuje kontynuacja świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności. Należy rozumieć, że ust. 3b, mówiący o dołączeniu przez osobę do wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności został dodany do przepisu art. 24 ustawy z tej przyczyny, iż uzyskanie przez osoby wnioskujące ustalenie prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności jest w zasadzie dwuetapowe- tj. uzależnione jest od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od wyniku innego postępowania, toczącego się przed innym organem, niż organ orzekający w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego. Biorąc pod uwagę realną przecież możliwość nieterminowego
rozpatrzenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, czy też możliwą procedurę odwoławczą ustawodawca uznał, że wystarczające jest - dla kontynuacji świadczenia, tj. ustalenia prawa do niego od pierwszego dnia następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia - przedłożenie przy wniosku o kontynuację świadczenia, zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3b. Celem powyższych przepisów jest więc, by osobom, które miały przerwę w otrzymywaniu świadczenia na skutek utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności "wyrównać" świadczenie. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją postępowanie zostało wszczęte jeszcze przed zmianą przepisu art. 24 ustawy, natomiast zaskarżona decyzja zapadła po jego zmianie, która weszła w życie 14 stycznia 2006 r. Przed tą zmianą ust. 3a przepisu art. 24 (dodany i obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005 r.) stanowił, że w przypadku uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Wynikało z jego treści, że ustalenie to jest niezależne od daty złożenia wniosku przez osobę uprawnioną. Decyzja organu l instancji została wydana w oparciu o przepis art. 24 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 14 stycznia 2005 r. i była ona sprzeczna z ust. 3 oraz ust. 3a tego przepisu. Wada polegająca na niezgodności z ust. 3 została przez organ odwoławczy usunięta przez zmianę decyzji organu l instancji i przyznanie prawa do świadczenia do dnia 31 sierpnia 2008 r.
Odnośnie natomiast naruszenia art. 24 ust. 3a, to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się stwierdzenie, że momentem decydującym (dla daty ustalenia prawa do świadczenia) jest moment złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, przy czym wystarcza dołączenie do wniosku zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3b, oraz że organ orzekający związany jest stanem prawnym na dzień orzekania, czyli na dzień ...........marca 2006 r.
Należy podkreślić, że przepis art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r. miał ma zastosowanie do osób, które posiadały prawo do któregokolwiek ze świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w dniu jego wejścia w życie. Tak też należy rozumieć ust. 3a tego przepisu w jego
znowelizowanej od dnia 14 stycznia 2006 postaci, oraz ust. 3b od tego dnia dodany. Wynika to z dosłownego brzmienia przepisu - użytego w jego hipotezie zwrotu: "w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności" co musi oznaczać, że istniało prawo do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i było ono ustalone- skoro w przepisie mowa jest o utracie ważności orzeczenia stanowiącego podstawę tego prawa, oraz o kontynuacji poprzedniego orzeczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc ustalenie przez organy, że osoba uprawniona z tytułu uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności, uprzednio była uprawniona do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i że prawo to było ustalone. Prawo to mogło wynikać z kontynuacji zasiłku stałego przyznanego na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, o czym mowa w art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lub mogło być uzyskane już na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak bowiem wynika z art. 58 ust. 1 ustawy, osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, póz. 776, z póżn. zm.) nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego , o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Z orzeczenia o niepełnosprawności dotyczącego małoletniej córki skarżącej wynika, że zostało ono wydane w oparciu o (m.in.) art. 6b ust. 3 ustawy, o której mowa w powyższym art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z zaskarżonej decyzji ani z decyzji organu l instancji nie wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia jest wnioskiem o jego kontynuację (co uzasadniałoby stosowanie art. 24 ust. 3a i 3b ustawy). Brak także zupełnie odniesienia się przez organy do treści art. 58 ust. 1 ustawy, co jest niezmiernie istotne, ponieważ przepis ten, obowiązujący w postaci od dnia wejścia w życie ustawy pozwala na przyjęcie, że prawo do świadczenia przysługiwałoby skarżącej jeszcze przez okres sierpnia 2005 r. - gdyby okazało się, że uprzednio było ono ustalone w sposób, jak to wyżej wskazano (tj. jako kontynuacja zasiłku stałego lub świadczenia rodzinnego. Ze znajdującego się w
aktach oświadczenia skarżącej, oraz karty opłacania składek ZUS (k. 17 i 18 akt adm.) wynika, że w okresie była ona objęta od .......05.2004 r. do .....07.2005 r. ubezpieczeniem społecznym i składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacał Prezydent Miasta K. o czym świadczą zapisy na powyższych dokumentach za ten okres ."UMK". Świadczyło by to o stosowaniu w stosunku do skarżącej przepisu art. 6 ust. 2a ustawy oz dnia 13. 10 1998 r. o Systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednol. Dz. U. z 2007 r. nr 11, póz. 74) tj. opłacaniu w/w składek przez prezydenta miasta za osobę pobierającą świadczenie rodzinne. Przepis ten został dodany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez art. 44 pkt. 2 lit. b przez ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 maja 2004 r. Powyższe oznaczałoby, że w stosunku do skarżącej ma zastosowanie art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego organy orzekające nie zastosowały, co stanowi jego naruszenie. Treść powyższych zapisów została przez organy pominięta, co stanowi o naruszeniu art. 7 i 77 kpa.
Wskazać nadto należy, że zdaniem sądu, niezależnie od wyżej wskazanego naruszenia przepisów, interpretacja organu odwoławczego przepisu art. 3a w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, oraz art. 3b pozbawiła skarżącą prawa do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 sierpnia 2005 r. Prawo to istniało w chwili złożenia przez skarżącą wniosku, oraz w chwili wydania błędnej decyzji przez organ l instancji. Spowodowało to konieczność wniesienia przez skarżącą odwołania do SKO, czego skutkiem było przedłużenie się postępowania o ustalenie prawa do świadczenia i zmiana w tym czasie przepisu art. 24 ust. 3a, która okazała się dla skarżącej zmianą niekorzystną. Skarżąca poniosła bez żadnych przyczyn leżących po jej stronie negatywne konsekwencje błędnego orzeczenia organu l instancji, oraz - jednocześnie - negatywne konsekwencje trwającego do dnia 15.11.2005 r. postępowania o ustalenie niepełnosprawności córki, wszczętego z całą pewnością przed dniem 1 sierpnia 2005 r., skoro pierwsze -błędne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zapadło w dniu 2.08.2005 r.(co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu, k. 26). Stan taki jest zdaniem sądu sprzeczny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, spowodował bowiem utratę nabytego przez skarżącą prawa do świadczenia, które oparte na orzeczeniu
stanowiącym kontynuację poprzedniego orzeczenia, samo powinno stanowić kontynuację poprzednio ustalonego prawa do świadczenia. Należy podkreślić, że Art. 24 ust. 3a nie można odczytywać w oderwaniu od ust. 3b ustawy, co wyraźnie wynika z treści obydwu przepisów. Skoro ust. 3b nie obowiązywał w chwili składania przez skarżącą wniosku o ustalenie niepełnosprawności córki, nie mogła skarżąca dysponować na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do, zaświadczeniem, o którym mowa w tym przepisie. Mogła je przecież jednak uzyskać w terminie późniejszym, co zostało przez organ orzekający pominięte. Brak ten był wyłącznie brakiem formalnym wniosku, który mógł zostać usunięty w przypadku pouczenia prze organ skarżącej o zmianie przepisów. Także data złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wynikała z treści obowiązującego w poprzednim brzmieniu art. 24 ust. 3a ustawy, co nie może w przypadku skarżącej powodować negatywnych skutków w postaci utraty prawa do świadczenia za okres, w którym trwało postępowanie o ustalenie niepełnosprawności córki, ale będące kontynuacją stanu istniejącego od urodzenia małoletniej. Obowiązujące przepisy prawa powinny być interpretowane przede wszystkim zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Konstytucji RP, co w niniejszej sprawie, w przypadku skarżącej oznacza, że wydana decyzja powinna uwzględniać zasadę sprawiedliwości społecznej ustanowioną w art.2 Konstytucji RP. Na taką interpretację pozwala zdaniem sądu treść art. 8 Konstytucji nakazujący stosowanie jej przepisów bezpośrednio, chyba, że stanowi Ona inaczej.
W tym miejscu wskazać należy, że Wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł: "Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 992 i Nr 222, póz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, póz. 425, Nr 105, póz. 720 i Nr 109, póz. 747) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustała się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 30 października 2007 r., Nr 200, póz. 1446.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego "zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin (prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizacje celu wynikającego z art. 69 Konstytucji. Uznanie niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu w zakresie oznaczonym w sentencji wynika z ram wyznaczonych przez pytanie sądu. Niepodobna jednak nie dostrzegać, że także inne sytuacje, w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis, są dotknięte podobną wadliwością. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje zatem nierówność w ramach populacji, wobec której znajduje zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To jest przedmiotem sygnalizacji skierowanej do Sejmu RP, ponieważ ten organ jest władny przywrócić konstytucyjność całości unormowania. Nie jest natomiast wykluczone - zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że sądy orzekając w sprawach innych zasiłków dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji".
Mając na uwadze treść i zakres powyższego Wyroku TK sąd uznał, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją należy dokonać powyższej wykładni przepisu art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy co prawda sytuacji unormowanej w art. 24 ust. 2 ustawy, ale jak już wyżej wskazano także ust. 3a uzależnia przyznanie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności od daty złożenia wniosku. Sąd uznał, że przedstawioną w uzasadnieniu Wyroku Trybunału Konstytucyjnego argumentację należy podzielić także w odniesieniu do przepisu stanowiącego podstawę orzekania w nin. sprawie, w szczególności jeżeli chodzi o cel świadczenia
pielęgnacyjnego, a także o sytuacje, w których mamy do czynienia z kontynuacją orzeczenia będącego podstawą ustalenia tego świadczenia.
Wyżej wskazane uchybienia polegające na naruszeniu art. 7 i 77 kpa, oraz art. 24 ust. 3a i art.58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz interpretacja Przepisu art. 24 ust. 3a i 3b ustawy powinny być wzięte pod uwagę przez organy przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej.
Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło