II SA/Kr 668/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2004 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].2004 roku, znak [...], wydaną w oparciu o art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami), art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy śmietnika na działce nr [...] w W. przy ul. [...] przez M. Z. i Z. Z. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. M., właściciela działki nr [...] w W. Ustalono, że na działce nr [...] w W. w ogrodzeniu od strony drogi, w granicy z działką nr [...] wybudowano murowany śmietnik, nie objęty projektem ogrodzenia. Następnie jednak otwór w ogrodzeniu został zamurowany i śmietnik przestał istnieć. Organ pierwszej instancji nadmienił, iż bezzasadne są argumenty Z. M., jakoby zamurowanie nie było rozwiązaniem, ponieważ obiekt nadal znajduje się w granicy z działką, stanowiącą jego własność, albowiem w świetle obowiązujących przepisów nie ma przeszkód w sytuowaniu ogrodzeń między prywatnymi działkami w granicy. Wskazano, iż taka sytuacja oznacza bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Z decyzją tą nie zgodził się Z. M., wnosząc w terminie odwołanie, w którym zarzucił, że samowolnie wzniesiony obiekt nadal stoi w granicy jego posesji, zamurowanie nie gwarantuje zaś, iż nie będzie on ponownie użytkowany jako śmietnik. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2004 roku, znak [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po zrelacjonowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy wskazał, iż inwestor, wykonując ogrodzenie stałe zgodnie z pozwoleniem na budowę, wykonał także śmietnik, stanowiący część ogrodzenia. Następnie sporny śmietnik zamurowano, tak iż w jego miejscu znajduje się zamknięte pomieszczenie, stanowiące ogrodzenie od strony ulicy i sąsiednich działek. Skoro śmietnik przestał istnieć, postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe i należało go umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nadmienił również, że istniejący w granicy działki mur- jako nie wymagający uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia- nie może być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Prowadzenie sprawy jest bezzasadne zarówno w trybie przewidzianym przez art. 48, jak i 51 ustawy- Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję w terminie wniósł Z. M., podnosząc zarzut stronniczości i twierdząc, że ma ona na celu ukrycie ewidentnej samowoli budowlanej. Zwrócił uwagę, iż wcześniej sporny obiekt traktowano jako odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę domu i stałego ogrodzenia. Ponownie podniósł, iż brak gwarancji, że w przyszłości obiekt nie będzie pełnić funkcji śmietnika. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, śmietnik jako obiekt wybudowany bez zgłoszenia winien zostać wyburzony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powodem uchylenia decyzji jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl wskazanego wyżej art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, wobec czego jego ingerencja nie musi ograniczać się wyłącznie do decyzji lub aktu bezpośrednio zaskarżonych. Wyartykułowane w skardze zarzuty okazały się bezzasadne, zaś Sąd kontrolując prawidłowość postępowania administracyjnego nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych, zatem skargę należało oddalić. Postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w ocenie Sądu całkowicie czyni zadość wymogom, przewidzianym przez przepisy k.p.a. Prawidłowo, mając na uwadze art. 28 k.p.a., ustalony został krąg stron, którym następnie zapewniono- w myśl art. 10 k.p.a. - możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Również sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego uznać należy za zgodny z normami procedury administracyjnej, w szczególności z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz art. z 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto dodać, iż stan faktyczny w sprawie niniejszej nie był przedmiotem sporu, a skarżący kwestionował jedynie ocenę prawną ustalonych faktów. Ustalenia oraz stan prawny sprawy znalazł stosowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięć, zgodnie z wymogami stawianymi przez art. 107 § 3 k.p.a. W myśl art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest natomiast konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej posiada kompetencję i zarazem obowiązek do władczego rozstrzygnięcia o uprawnieniach lub obowiązkach strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998 roku, sygn. akt II SA 70/98, Lex Omega nr 43205). Kompetencja organu administracji do załatwienia konkretnej sprawy nie może być domniemywana i musi znajdować zakotwiczenie w przepisach prawa administracyjnego materialnego, które wskazują, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie może w danej sytuacji zostać podjęte. Wobec tego, jeżeli określony stan faktyczny nie realizuje dyspozycji przepisów, przesądzających o kompetencji organów administracji publicznej, mamy do czynienia z brakiem przedmiotu postępowania, co musi rodzić skutki opisane w art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, do właściwości organów nadzoru budowlanego należą m. in. zadania i kompetencje, o jakich mowa w art. 48- 51 tejże ustawy, a zatem sprawy dotyczące samowoli budowlanej, niezgodności z przepisami bądź odstępstw od projektu budowlanego. Z treści przepisów art. 48- 51 Prawa budowlanego wynika, iż w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego należy rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie nakazu rozbiórki, wstrzymanie robót budowlanych, doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego bądź do stanu zgodnego z prawem itd. Wśród możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w omawianych przepisach, brak jest takich, które mogłyby ograniczać czy zakazywać pewnych działań na przyszłość. Oznacza to, iż poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego leżą obiekty, które stanowiły samowolę budowlaną, naruszały przepisy bądź stanowiły odstępstwo od projektu budowlanego, ale przestały istnieć przed wydaniem orzeczenia przez właściwy organ. Identycznie traktować należy sytuacje, w których obiekt posiadał pewne cechy samowoli, niezgodności z prawem czy też odstępstwa, jednakże zostały one dobrowolnie usunięte przez inwestora jeszcze przed rozstrzygnięciem postępowania. Tak też przedstawia się sytuacja w niniejszej sprawie, dotyczącej spornego śmietnika i to właśnie rozstrzygnięcie w ramach kompetencji przewidzianych przepisami art. 48- 51 Prawa budowlanego stanowiło przedmiot postępowania. W sytuacji, kiedy sporny obiekt został pozbawiony większości swoich cech i - jak ustalono w postępowaniu administracyjnym- stanowi obecnie jedynie element ogrodzenia, brak w przepisach prawa budowlanego umocowania do wydania władczego rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego. Bez znaczenia, jako ewentualność przyszła i niepewna, pozostaje zgłoszona przez skarżącego możliwość ponownego użytkowania obiektu w charakterze śmietnika. Postępowanie należało zatem umorzyć, jak to uczyniono w niniejszej sprawie. Wyjaśnić należy również, iż obiekt, poprzednio stanowiący śmietnik, jako część ogrodzenia działki nr [...] nie stanowi obiektu budowlanego, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3, zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Tymczasem sporny obiekt, jak ustaliły organy orzekające w sprawie, nie mieści się w dyspozycji tegoż przepisu, zatem nie wymagał ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.