II SA/Kr 668/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-22
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powinien być przyznany od daty złożenia wniosku, czy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, zwłaszcza w sytuacji, gdy nastąpiła przerwa w ważności orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W szczególności, sąd wskazał na naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieprawidłowe ustalenie okresu, na jaki przyznano świadczenie, oraz na błędną wykładnię art. 24 ust. 3a i 3b tej ustawy w kontekście kontynuacji świadczenia po utracie ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd odwołał się do zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz do wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 28/07, sugerując potrzebę wykładni przepisów uwzględniającej cel świadczenia i sytuacje kontynuacji orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Organ I instancji przyznał dodatek od grudnia 2005 r. do sierpnia 2006 r. Po odwołaniu skarżącej, która domagała się przyznania świadczenia od 1 sierpnia 2005 r., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na przepisy dotyczące terminu przyznawania świadczeń rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i ustalenie stanu faktycznego, domagając się przyznania świadczenia od 1 sierpnia 2005 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Izabela Dobosz NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Organ pierwszej instancji- Prezydent Miasta K. decyzją z dnia ....... grudnia 2005 r. ...................na podstawie przepisów art. 20 zw. z art.3 pkt. 10 i 11, art. 5 w zw. z art. 3 pkt. 2, art. 6, art. 13, art. 24 oraz art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, po. 2255 ze m.), oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. nr 105, póz. 881), przyznał M.W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia –A.W. , na okres zasiłkowy od ..... grudnia 2005 r. do ....... sierpnia 2006 r., w kwocie 70,-złotycvh i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając swoją decyzję organ powołał się na treść art. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Od powyższej decyzji odwołała się M.W. ., wnosząc o ustalenie, że dodatek ten przysługuje jej od dnia 1 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności działając jako organ II instancji ustalił, że jej małol. córka A. jest niepełnosprawna, ale nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością w samodzielnej egzystencji, tym samym podtrzymując orzeczenie organu l instancji. Od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołała się i organ ten zmienił swoją decyzję w powyższym zakresie orzekając, że jej córka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością w samodzielnej egzystencji. Tę korzystną decyzję otrzymała w dniu 8 grudnia 2005 r., przy czym stan córki ustalony został w niej tak, jak to miało miejsce do dnia 31 lipca 2005 r. Odwołująca zarzuciła, że dopełniła wszystkich obowiązków składając wniosek o przyznanie świadczenia niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności, a decyzja przyznająca
świadczenie od ...... grudnia 2005 r. jest niesprawiedliwa i krzywdząca, oraz nie uwzględnia ciągłości orzeczenia o niepełnosprawności córki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu odwołania M.W. , decyzją z dnia ......... marca 2006 r., ..........w oparciu o przepisy art. 3 pkt. 10 i 11, art. 5, art. 6, art. 13, art. 24 ust. 2, 3a, 3b,ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia złożyła M.W. 9 grudnia 2005 r. Odwołująca się spełnia ustawowe kryteria przyznania zasiłku, dlatego decyzja organu l instancji jest prawidłowa. Odnosząc się do zarzutu iż dodatek ten powinien być przyznany od dnia 1 sierpnia 2005 r. Kolegium wskazało na treść przepisu art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, w myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia , nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Nadto art. 24 ust. 3b ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 3a, do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Aby mogła nastąpić kontynuacja świadczenia strona powinna złożyć wraz z wnioskiem o tę kontynuację dokument potwierdzający złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniej decyzji przyznającej to świadczenie. W aktach sprawy brak dokumentu, który świadczyłby o złożeniu wniosku o przyznanie zasiłku
pielęgnacyjnego przez stronę w Urzędzie Miasta K. w dacie złożenia wniosku w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Kolegium związane jest terminem wskazanym w art. 24 ust. 2 i nie ma uprawnienia do jego samowolnego przedłużania, czy tez skracania, zwłaszcza, że jako termin materialno-prawny nie może on być przedłużany. Organ pierwszej instancji ustalił więc termin, od którego przyznano świadczenie w sposób prawidłowy.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M.W. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazała, że była zmuszona wszcząć procedurę odwoławczą od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który orzeczeniem z dnia ....... listopada 2005 r. uchylił swoje orzeczenie (z dnia .......09.2005 r.), ustalając stan jej małoletniej córki w taki sam sposób, jaki istniał przed dniem 1 sierpnia 2005 r., tzn. że zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca podniosła, że dopełniła wszystkich obowiązków, aby złożyć wniosek niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia, co nastąpiło w dniu 8 grudnia 2005 r. i przytoczyła treść art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji, która weszła w życie w styczniu 2006r., zarzucając, że interpretacja tego przepisu przez SKO jest błędna i sprzeczna z zasada nie działania prawa wstecz. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji przez ustalenie, że świadczenie przysługuje jej od dnia 1 sierpnia 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium wskazało, że nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzająca z dniem 14 stycznia 2005 r. zmiany w art. 24 ust. 3a nie zawierała przepisów przejściowych nakazujących stosowanie dotychczasowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych, dlatego Kolegium było zobligowane do stosowania nowych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ppsa. Skargę należało uwzględnić.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ...... marca 2006 r. znak ..........utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyższej 5 roku życia, co wynika ze wskazanego przez skarżącą w treści skargi oznaczenia zaskarżonego aktu - wbrew treści fragmentów skargi. Zgodnie jednak powołanym wyżej przepisem art. 134 ppsa sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi obowiązany jest do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu i rozstrzygania w granicach danej sprawy. Zgodnie z art. 57 § 1 ppsa skarżąca wskazała w skardze iż dotyczy ona powyższej decyzji SKO.
Zgodnie z treścią art. 8 pkt. 5 i art. 13 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt. 2 do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych kosztów związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.
W aktach sprawy administracyjnej (k. 15) znajduje się dołączone do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia ......11.2005 r., o stopniu niepełnosprawności A.W. -córki skarżącej, z którego wynika, że została ona zaliczona do osób niepełnosprawnych, niepełnosprawność datuje się od dnia urodzenia, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle art. 8 i art.. 13 ustawy, a także znajdujących się przy wniosku o
ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego koniecznych dokumentów, skarżącej przysługuje dodatek, o którym mowa w powyższych przepisach, w kwocie 70,-zł miesięcznie, co ustalone zostało przez organy prawidłowo i jest bezsporne.
Decyzja organu l instancji została wydana w oparciu o przepis art. 24 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 14 stycznia 2006 r. i była ona sprzeczna z ust. 3 tego przepisu. Skoro bowiem orzeczenie o niepełnosprawności A.W. wydane zostało do dnia 31 sierpnia 2008 r. to, zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 24 ust. 3 ustawy - prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego powinno być ustalone do tego dnia, nie zaś na okres zasiłkowy, który zgodnie z treścią art. pkt. 10 ustawy oznacza okres od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo doświadczeń rodzinnych. Wada powyższa nie została przez organ odwoławczy zauważona ani usunięta przez zmianę decyzji organu l instancji i przyznanie prawa do świadczenia do dnia 31 sierpnia 2008 r okres zasiłkowy co powoduje, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 24 ust. 3 ustawy. Orzeczenie o niepełnosprawności A.W. zostało wydane bowiem na czas określony, co obligowało organ do zastosowania zd. 2 ust. 3.
Sporna jest kwestia daty, od której skarżącej świadczenie to przysługuje. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego- art. 24 ust. 3a ustawy. W powyższym przypadku osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - art. 24 ust. 3b ustawy. Jak wynika z powyższego,
zarówno ust. 2 jak i ust. 3a art. 24 uzależniają datę ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych ustawą od daty złożenia wniosku o ustalenie tego prawa, przy czym ust. 3a i 3b dotyczą sytuacji, w której następuje kontynuacja świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności. Należy rozumieć, że ust. 3b, mówiący o dołączeniu przez osobę do wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności został dodany do przepisu art. 24 ustawy z tej przyczyny, iż uzyskanie przez osoby wnioskujące ustalenie prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności jest w zasadzie dwuetapowe- tj. uzależnione jest od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od wyniku innego postępowania, toczącego się przed innym organem, niż organ orzekający w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego. Biorąc pod uwagę realną przecież możliwość nieterminowego rozpatrzenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, czy też możliwą procedurę odwoławczą, ustawodawca uznał, że wystarczające jest - dla kontynuacji świadczenia, tj. ustalenia prawa do niego od pierwszego dnia następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia - przedłożenie przy wniosku o kontynuację świadczenia, zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3b. Celem powyższych przepisów jest więc, by osobom, które miały przerwę w otrzymywaniu świadczenia na skutek utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności "wyrównać" świadczenie. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją postępowanie zostało wszczęte jeszcze przed zmianą przepisu art. 24 ustawy, natomiast zaskarżona decyzja zapadła po jego zmianie, która weszła w życie 14 stycznia 2006 r. Przed tą zmianą ust. 3a przepisu art. 24 (dodany i obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005 r.) stanowił, że w przypadku uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Wynikało z jego treści, że ustalenie to jest niezależne od daty złożenia wniosku przez osobę uprawnioną.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że momentem decydującym (dla daty ustalenia prawa do świadczenia) jest moment złożenia wniosku, przy czym wystarcza dołączenie do wniosku zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3b, oraz że
organ orzekający związany jest stanem prawnym na dzień orzekania, czyli na dzień ....... marca 2006 r.
Należy podkreślić, że przepis art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r. miał ma zastosowanie do osób, które posiadały prawo do któregokolwiek ze świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w dniu jego wejścia w życie. Tak też należy rozumieć ust. 3a tego przepisu w jego znowelizowanej od dnia 14 stycznia 2006 postaci, oraz ust. 3b od tego dnia dodany. Wynika to z dosłownego brzmienia przepisu - użytego w jego hipotezie zwrotu: "w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności" co musi oznaczać, że istniało prawo do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i było ono ustalone- skoro w przepisie mowa jest o utracie ważności orzeczenia stanowiącego podstawę tego prawa, oraz o kontynuacji poprzedniego orzeczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne było więc ustalenie przez organy, że osoba uprawniona z tytułu uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności, uprzednio była uprawniona do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności i że prawo to było ustalone. W zaskarżonej decyzji ustalenia tego brak.
Wskazać nadto należy, niezależnie od wyżej wskazanych naruszeń przepisów, interpretacja organu odwoławczego przepisu art. 3a w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, oraz art. 3b pozbawiła skarżącą prawa do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego od dnia 1 sierpnia 2005 r. Prawo to istniało w chwili złożenia przez skarżącą wniosku, oraz w chwili wydania błędnej decyzji przez organ l instancji. Konieczność wniesienia przez skarżącą odwołania do SKO, spowodowała przedłużenie się postępowania o ustalenie prawa do świadczenia i zmianę w tym czasie przepisu art. 24 ust. 3a, która okazała się dla skarżącej zmianą niekorzystną. Skarżąca poniosła bez żadnych przyczyn leżących po jej stronie negatywne konsekwencje błędnego orzeczenia organu l instancji, oraz - jednocześnie -negatywne konsekwencje trwającego do dnia 15.11.2005 r. postępowania o ustalenie niepełnosprawności córki, wszczętego z całą pewnością przed dniem 1 sierpnia 2005 r., skoro pierwsze - błędne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zapadło w dniu ..........08.2005 r.(co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu, k. 26). Stan taki jest zdaniem sądu sprzeczny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, spowodował
bowiem utratę nabytego przez skarżącą prawa do świadczenia, które oparte na orzeczeniu stanowiącym kontynuację poprzedniego orzeczenia, samo powinno stanowić kontynuację poprzednio ustalonego prawa do świadczenia. Należy podkreślić, że treści art. 24 ust. 3a nie można odczytywać w oderwaniu od ust. 3b ustawy, co wyraźnie wynika z treści obydwu przepisów. Skoro ust. 3b nie obowiązywał w chwili składania przez skarżącą wniosku o ustalenie niepełnosprawności córki, nie mogła skarżąca dysponować na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, zaświadczeniem, o którym mowa w tym przepisie. Mogła je przecież jednak uzyskać w terminie późniejszym, co zostało przez organ orzekający pominięte. Brak ten był wyłącznie brakiem formalnym wniosku, który mógł zostać usunięty w przypadku pouczenia przez organ skarżącej o zmianie przepisów. Także data złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wynikała z treści obowiązującego w poprzednim brzmieniu art. 24 ust. 3a ustawy, co nie może w przypadku skarżącej powodować negatywnych skutków w postaci utraty prawa do świadczenia za okres, w którym trwało postępowanie o ustalenie niepełnosprawności córki, ale będące kontynuacją stanu istniejącego od urodzenia małoletniej.
Obowiązujące przepisy prawa powinny być interpretowane przede wszystkim zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Konstytucji RP, co w niniejszej sprawie, w przypadku skarżącej oznacza, że wydana decyzja powinna uwzględniać zasadę sprawiedliwości społecznej ustanowioną w art.2 Konstytucji RP. Na taką interpretację pozwala zdaniem sądu treść art. 8 Konstytucji nakazujący stosowanie jej przepisów bezpośrednio, chyba, że stanowi Ona inaczej.
W tym miejscu wskazać należy, że Wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł: "Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 992 i Nr 222, póz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, póz. 425, Nr 105, póz. 720 i Nr 109, póz. 747) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2
w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 30 października 2007 r., Nr 200, póz. 1446. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego "zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin (prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizacje celu wynikającego z art. 69 Konstytucji. Uznanie niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu w zakresie oznaczonym w sentencji wynika z ram wyznaczonych przez pytanie sądu. Niepodobna jednak nie dostrzegać, że także inne sytuacje, w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis, są dotknięte podobną wadliwością. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje zatem nierówność w ramach populacji, wobec której znajduje zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To jest przedmiotem sygnalizacji skierowanej do Sejmu RP, ponieważ ten organ jest władny przywrócić konstytucyjność całości unormowania. Nie jest natomiast wykluczone - zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że sądy orzekając w sprawach innych zasiłków dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji".
Mając na uwadze treść i zakres powyższego Wyroku TK sąd uznał, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją należy dokonać powyższej wykładni przepisu art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy co prawda sytuacji unormowanej w art. 24 ust. 2 ustawy, ale jak już wyżej wskazano także ust. 3a uzależnia przyznanie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności od daty złożenia wniosku. Sąd uznał, że przedstawioną w uzasadnieniu Wyroku Trybunału Konstytucyjnego
argumentację należy podzielić także w odniesieniu do przepisu stanowiącego podstawę orzekania w nin. sprawie, w szczególności jeżeli chodzi o cel świadczenia -dodatku dla rodziców i opiekunów wychowujących niepełnosprawne dziecko a także-przede wszystkim- o sytuacje, w których mamy do czynienia z kontynuacją orzeczenia będącego podstawą ustalenia tego świadczenia.
Wyżej wskazane uchybienia polegające na naruszeniu art. 7 i 77 kpa, oraz art. 24 ust. 3, art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz interpretacja powyższych przepisów ustawy powinny być wzięte pod uwagę przez organy przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej.
Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło