II SA/Kr 668/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 29 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego i zobowiązania do usunięcia urządzenia wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz skarżącego S. F. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inne decyzją z dnia 29 marca 2017 r. znak [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.); - art. 135 pkt 1, art. 138 ust. 1, art. 139 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 roku, poz. 469 ze zm.); po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - S. F., od decyzji Starosty [...] z dnia 11.01.2017 r., znak: [...], stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 29.04. 2011 r. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku [...] [...] dla potrzeb napędu Małej Elektrowni Wodnej w m. [...] (pkt I) i zobowiązującej do usunięcia urządzenia wodnego w postaci jazu klapowego tj. stawideł drewnianych umocowanych na progu betonowym, służących do piętrzenia wody w terminie do 30,.062017 r. (pkt II) - uchylił zaskarżoną decyzję w części tj. pkt II i w tym zakresie orzekł co do istoty w następujący sposób: "zobowiązuję S. F., J. F. i T. S. do usunięcia urządzenia wodnego w postaci jazu klapowego stawideł drewnianych umocowanych na progu betonowym, służących do piętrzenia wody w terminie do 30 czerwca 2017 roku" Organ odwoławczy wskazał, iż pozostała treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji pozostaje bez zmian. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Od decyzji Starosty [...] z dnia 11.01.2017 r., w której stwierdzono wygaśnięcie z dniem 29.04.2011 r. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku [...] [...] dla potrzeb napędu Małej Elektrowni Wodnej w m. [...] i zobowiązano do usunięcia urządzenia wodnego w postaci jazu klapowego tj. stawideł drewnianych umocowanych na progu betonowym, służących do piętrzenia wody w terminie do 30 czerwca 2017 roku odwołanie wniósł S. F., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo wodne. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, organ odwoławczy ustalił, że decyzją Dyrektora RZGW w K. z dnia 20.08.2013 r. znak: [...], uchylono decyzję Starosty [...] z dnia 20.12.2012 r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku [...] [...] dla potrzeb napędu Małej Elektrowni Wodnej w m. [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I Instancji. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.01. 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr [...], po rozpatrzeniu skargi S. F. na decyzję Dyrektora RZGW w K. z dnia 20.08.2013 r.oddalono skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej S. F. od w/w wyroku WSA w Krakowie, wyrokiem z dnia 19.01.2016 r., sygn. akt II OSK [...], oddalił skargę kasacyjną. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I Instancji przeprowadził dniu 19.08.2016 r. rozprawę administracyjną, połączoną z oględzinami terenu. Pismem z dnia 6.10.2016 roku, skarżący przedstawił stanowisko w sprawie. Okręg [...] Związku [...] w N. S., pismem z 9.11.2016 r., przedstawił stanowisko co do posiadania statusu strony. Starosta [...], po zawiadomieniu stron o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie, w dniu 11.01.2017 r. wydał powołaną na wstępie decyzję, od której odwołał się skarżący. Organ II Instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ powołał treść art. art. 135 i art. 139 ustawy Prawo wodne oraz wskazał, że w myśl art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 ze. zm.): pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Następnie ustalił, że decyzja Wojewody [...] z dnia 19.06.1990 r. znak: [...], o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego J. S. była z całą pewnością ostateczna przed dniem wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. (przepis dotyczący zmiany decyzji ostatecznych), tj. przed dniem 29 kwietnia 1991 r. Oznacza to, że po upływie 20 lat od dnia 29.04.1991 r. można już bezsprzecznie orzec stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Organ I Instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do decyzji Dyrektora RZGW w K. z dnia 20.08.2013 r., która ma charakter ostateczny i prawomocny oraz szczegółowo wyjaśniała tę kwestię. Starosta [...] przytoczył tę analizę prawną, zatem uzasadnienie w tym względzie jest wystarczające - zwłaszcza, że kwestia ta była przedmiotem oceny Sądu i nie podlega już zakwestionowaniu w tym postępowaniu. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 139 ust. 4 ustawy Prawo wodne należy interpretować w połączeniu z przepisem art. 139 ust. 1 tej ustawy. Jeżeli urządzenie wodne nie jest niezbędne, organ w oparciu o przepis art. 139 ust. 1 ustawy Prawo wodne powinien określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. Brak nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia, w sytuacji braku niezbędności pozostawienia urządzenia, mogłoby powodować zagrożenie dla ochrony środowiska. W terenie pozostałyby urządzenia, które zaśmiecałyby obszar i z których nie można legalnie korzystać. W ocenie Dyrektor RZGWj w K. organ I Instancji uzasadnił jednoznacznie dlaczego jaz klapowy winien zostać usunięty, powołując się na decyzję Wójta Gminy [...] [...] z dnia 19.03.2014r. znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach. Z załącznika do tej decyzji wynika bowiem, że planowane przedsięwzięcie przewiduje przebudowę części piętrzącej stopnia, polegającą na zastąpieniu dotychczasowego drewnianego zamknięcia na powłokowe, zatem starania inwestora o nowe pozwolenie wodnoprawne i modernizację MEW nie stanowią przeszkody do usunięcia jazu klapowego. Organ I Instancji w uzasadnieniu zajął również stanowisko co do progu betonowego. Skarżący zarzucił, iż organ I instancji nie orzekł w kwestii innych urządzeń, które zostały opisane w protokole rozprawy. W ocenie organu odwoławczego, zarzut ten jest niezrozumiały, gdyż w protokole mowa jest jedynie o progu i stawidłach z desek. Co najważniejsze, organ I instancji wyraźnie wskazał co jest przedmiotem usunięcia, zatem odnoszenie się do wszystkich innych urządzeń jest bezcelowe. Należy przy tym zaznaczyć, iż instalacja w ogóle nie jest objęta reglamentacją ustawy Prawo wodne, tylko co najwyżej ustawą Prawo budowlane. Poza tym przedmiotem rzeczonego pozwolenia wodnoprawnego był pobór wody z potoku i w tym zakresie organ winien procedować i nakładać stosowne obowiązki. Organ Odwoławczy uznał, iż Okręg PZW ma interes prawny i jest stroną niniejszego postępowania. Funkcjonowanie MEW oddziałuje na ichtiofaunę potoku i tym samym wpływa na prowadzoną gospodarkę rybacką. Wprawdzie organ I instancji, uzasadniając status strony, odwołał się do pisma z dnia 9.11.2016 r., bez szczegółowego wyjaśnienia, jednakże kwestia ta nie miała, w ocenie organu, znaczenia dla rozstrzygnięcia. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.01.2014 r. sygn. akt II SA/Kr [...] (wiążącym w niniejszej sprawie) stwierdzono bowiem, że: "Nawet jednak błędne przyjęcie katalogu stron, polegające na objęciu charakterem stron większej grupy podmiotów, w tej sprawie nie stanowi na tyle istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, aby miało ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy." W związku z powyższym, zakładając nawet z ostrożności procesowej, że Okręgowi PZW nie przysługiwałby status strony, to i tak nie miałoby to wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż postępowanie to może być wszczęte z urzędu. Termin wykonania obowiązku do 30.06.2017 r. jest precyzyjny i wystarczający na wykonanie obowiązku, biorąc pod uwagę porę roku, zatem ustalenie tego terminu nie wymagało szczegółowego uzasadnienia. Natomiast zarzut skarżącego, iż postępowanie odwoławcze może zakończyć się w późniejszym terminie był o tyle oczywiście bezzasadny, że nawet w sytuacji ostateczności decyzji po terminie wynikającym z zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ma możliwość zmiany tego terminu. W tym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał co do zasady zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe. Jedynie w zakresie pkt II obowiązek powinien był zostać doprecyzowany poprzez jednoznaczne wskazanie podmiotów zobowiązanych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący S. F.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania art. 7, 8, 9,10, 28, 77, 80,107 § 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: braku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i braku poczynienia w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, przy zaniechaniu kompleksowego wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyczyn z powodu których wydane zostało kwestionowane rozstrzygnięcie i podania norm prawnych, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie oraz wskazania realizacji wynikających z nich przesłanek, a także braku rozważenia i uzasadnienia kwestii przyznania Okręgowi PZW w N. S. statusu strony postępowania przy jednoczesnym dopuszczeniu przez organ wydający zaskarżoną decyzję sytuacji, w której Okręg PZW w N. S. nie miałby statusu strony postępowania; braku rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w treści wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji; naruszenie przepisu prawa materialnego, a to przepisu art. 135 ust. 1 ustawy prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie; naruszenie przepisu prawa materialnego, a to przepisu art. 139 ust. 1 i 4 ustawy prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 11.01.2017 r. i przekazanie sprawy Staroście [...] do ponownego prowadzenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Dyrektorowi RZGW w K. do ponownego prowadzenia. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja wydana przez organ prowadzący postępowanie na etapie I instancji, jest błędna, została wydana w wyniku pobieżnej analizy okoliczności sprawy, przy jej wydawaniu zostały naruszone przepisy postępowania, a także przepisy prawa materialnego. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań wynikających z przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W wyniku rozpoznania przez organ II instancji wniesionego przez skarżącego odwołania na decyzję wydaną przez Starostę [...], jedynie w niewielkim zakresie rozpoznane zostały sformułowane przez skarżącego zarzuty, uwzględniony został natomiast wyłącznie zarzut braku określenie podmiotów zobowiązanych do wykonania nałożonego decyzją obowiązku. Skarżący podtrzymuje zarzuty zawarte w treści wniesionego w niniejszej sprawie odwołania, które nie zostały przez organ II instancji rozpoznane, bądź też zostały rozpoznane, ale uzasadnienie stanowiska organu II instancji nie spełnia norm wynikających z przepisów k.p.a., a nadto jest lakoniczne i nieprzekonujące. Jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji organ wskazał m.in. przepis art. 135 ust. 1 ustawy prawo wodne. W realiach sprawy, skoro objęte decyzją pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na czas określony do dnia 31 grudnia 2040 r., przepis ten nie może stanowić podstawy wydania zaskarżonej decyzji. W porządku prawnym funkcjonuje również norma prawna wynikająca z art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy prawo wodne oraz niektórych innych ustaw i przepis ten również został wskazany jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji - uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednak w wystarczającym stopniu uzasadnienia przyczyn ustalenia określonego stanu faktycznego oraz zastosowania określonych norm prawnych. Organ wydający zaskarżoną decyzję w sposób lakoniczny odwołał się do treści wcześniej wydanych decyzji oraz orzeczeń sądowych - nie poczynił natomiast własnych ustaleń faktycznych w sprawie, a z całą pewnością w sposób czytelny i kompleksowy nie przedstawił ich w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie sposób jest w takiej sytuacji uznać, które z okoliczności ustalonych we wcześniej wydanych decyzjach i orzeczeniach organ uznaje, które zaś kwestionuje i z jakich przyczyn, a nadto które z dotychczas przeprowadzonych dowodów uznaje za wiarygodne, którym z kolei wiarygodności odmawia. Skarżący wskazał, iż organ wydający zaskarżoną decyzję ponownie uznał za stronę postępowania Okręg PZW w N. S. na podstawie przepisu art. 28 k.p.a. Skarżący zarzucił, iż poza informacją o złożeniu przez ten podmiot do akt sprawy pisma z określonej daty brak jest jakichkolwiek ustaleń organu w przedmiocie przyczyn przyznania temu podmiotowi przymiotu strony postępowania i charakteru interesu prawnego po jego stronie. Skarżący podkreślił, iż prawidłowa ocena kwalifikacji Okręgu PZW do udziału w niniejszym postępowaniu jest o tyle istotna, że niniejsze postępowanie toczy się na wniosek tego podmiotu. Organ wydający decyzję w II instancji nie wyjaśnił również dlaczego z kręgu stron postępowania wyłączona została Gmina [...] [...], pomimo sformułowanego przez skarżącego zarzutu w tym zakresie. Następnie skarżący podniósł, że organ orzekł o obowiązku usunięcia urządzenia wodnego w postaci jazu klapowego tj. stawideł drewnianych na progu betonowym służących do piętrzenia wody w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r. jednocześnie: - nie dokonując uzgodnienia lub nie wzywając podmiotów sprawujących czynności władcze lub obligacyjne w odniesieniu do zasobów wodnych do zajęcia stanowiska w tej kwestii. - nie wskazując w sposób jednoznaczny, z której z przesłanek (to jest wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub korzystania z wód niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu) wynikało nałożenie obowiązków w treści decyzji. Skarżący podniósł nadto, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że uzasadnione jest pozostawienie progu betonowego, na którym zamontowane są drewniane stawidła, albowiem służy on do stabilizacji dna rzeki [...] Jednocześnie, wbrew dyspozycji przepisu art. 139 ust. 4 ustawy prawo wodne, organ nie orzekł w treści zaskarżonej decyzji o niezbędności pozostawienia przedmiotowego urządzenia wodnego. W ocenie skarżącego z treści zaskarżonych decyzji nie wynika także, które z urządzeń wykonanych przez skarżącego, istniały przed datą uzyskania przez jego poprzednika prawnego pozwolenia wodnoprawnego, które zaś z tych urządzeń zostały wykonane już po uzyskaniu pozwolenia i jaki był zakres uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej w skrócie "p.p.s.a." dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. W ramach tak przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 28.01.2014 r., sygn. akt II SA/Kr [...] oddalił skargę S. F. na decyzję Dyrektora RZGW w K. uchylającą decyzję Starosty [...] z dnia 20.12.2012 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku decyzją z dnia 19.06.1990 r. znak [...], zmienionego następnie decyzjami Wojewody z dnia 20.04.1991 r. znak [...] i z dnia 27.07.1995 r. znak [...] Skargę kasacyjną S. F. od powyższego wyroku oddalił NSA wyrokiem z dnia 19.01.2016 r. w sprawie do sygn. II OSK [...]. WSA w Krakowie w wyroku tym, uznając decyzję kasacyjną za prawidłową, przesądził: - po pierwsze, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 11 ustawy z dnia 3.06.2005 r. o zmianie Prawa wodnego (...) Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja Wojewody [...] z dnia 19 .06.1990 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego określiła czas obowiązywania tego pozwolenia na 31.12.2040 r. Było więc to pozwolenia wydane na okres dłuższy niż 20 lat. W takiej sytuacji tak wydane pozwolenia wygasały po upływie 20 lat licząc od dnia, w którym decyzja z dnia 19.06.1990 r. stała się ostateczna; - po drugie, że najpóźniej w dniu 29.04.1991 r. decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego miała przymiot decyzji ostatecznej; - po trzecie prawidłowo organy uznały za stronę P. W., natomiast wymaga wyjaśnienia status strony postępowania przyznany Gminie [...] Dunajec i Okręgowi [...] Związku Wędkarskiego w N. S.; - po czwarte, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zebrania informacji niezbędnych do podjęcia ustaleń w oparciu o przepis art. 139 Prawa wodnego; Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.(vide wyr. WSA z dnia 13.03.2014 r., VIII SA/Wa [...]). Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, nie wyjaśnił, w sposób wszechstronny skutków z jakimi wiąże się dla podmiotu, który korzystał z pozwolenia, wygaśnięcie tego pozwolenia wodnoprawnego. Uchybień w tym zakresie nie dostrzegł organ odwoławczy, co w konsekwencji poprzez naruszenia przepisów postępowania a to: art. 7, 77 i 8 kpa, doprowadziło do naruszenia przepisu art. 139 Prawa wodnego. Powyższe zaś przesądziło o konieczności wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że stosownie do art. 138 ustawy Prawo wodne stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku. Natomiast jak wynika z przepisów art. 139 ustawy Prawo wodne w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. Ustawodawca wskazał ponadto, że w przypadku wygaśnięcia lub cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodne lub ich części, których pozostawienie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych mogą być przejęte bez odszkodowania na własność właściciela wody, chyba że właściciel urządzenia wodnego, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna, rozporządzi prawem własności tego urządzenia. Orzeczenie o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego winno nastąpić w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast przeniesienie prawa własności do urządzenia wodnego, które jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych następuje w drodze decyzji stanowiącej podstawę dokonania wpisu właściciela urządzenia wodnego w księdze wieczystej nieruchomości (zbiorze dokumentów). Analiza powyższych przepisów daje podstawy do przyjęcia, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego może wiązać się dla podmiotu, który korzystał z tego pozwolenia z trojakiego rodzaju skutkami: - po pierwsze, na mocy art. 138 ust. 2 ustawy Prawo wodne można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku; - po drugie, w oparciu o art. 139 ust. 1 ustawy Prawo wodne można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia; - po trzecie, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy Prawo wodne, w razie stwierdzenia, że pozostawienie urządzenia wodnego lub jego części jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, urządzenie to może zostać przejęte bez odszkodowania na własność właściciela wody, chyba że właściciel urządzenia wodnego, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna, rozporządzi prawem własności tego urządzenia. Reasumując tę część rozważań należy wskazać, że wydanie decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego nakłada na organ obowiązek zbadania skutków, jakie niesie za sobą zaprzestanie wykonywania pozwolenia wodnoprawnego w kontekście ewentualnego nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 138 ust. 2 (związanych z usunięciem negatywność skutków wykonywania pozwolenia wodnoprawnego) i art. 139 ust. 1 ustawy Prawo wodne (związanych z usunięciem urządzeń wodnych, jeśli jest to niezbędne do kształtowania zasobów wodnych) oraz uznania niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego z uwagi na kształtowanie zasobów wodnych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy administracyjne orzekły o nałożenia obowiązku usunięcia urządzenia wodnego w postaci jazu klapowego, wskazując jako podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia art. 139 ust. 1 Prawa wodnego. Próżno jednak znaleźć w uzasadnieniu skarżonych decyzji ustaleń, z których wynikałoby, że obowiązek usunięcia tego urządzenia jest niezbędny do kształtowania zasobów wodnych. A taka przesłanka wynika wprost z treści powołanej regulacji. Nie jest nią z pewnością powołana, przez organ I instancji i w pełni akceptowana przez organ II instancji, racjonalność takiego rozwiązania w związku z toczącym się postępowaniem o pozwolenie wodnoprawne i modernizację MEW w miejscowości P.. Z brzmienia przepisu art. 139 ust. 1 wynika bowiem, że obowiązek usunięcia urządzeń można nałożyć tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do kształtowania zasobów wodnych. Zawsze więc organ administracji musi wykazać, że taka okoliczność zachodzi w danej sprawie. Uznaniowy charakter nałożenia obowiązku usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów w myśl art. 139 ust. 1 Prawa wodnego nie może być rozumiany jako zasada dowolności orzekania w tym przedmiocie. Z powołanych więc przyczyn należało uznać zarzut skargi naruszenia przepisu art. 139 ust.1 jako w pełni uzasadniony. Podobnie Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 139 ust. 4 Prawa wodnego. Otóż niewątpliwie organ I instancji, jak to określił Dyrektor RZGW w K., "zajął stanowisko" co do zasadności pozostawienia progu betonowego, na którym są zamontowane drewniane stawidła jazu klapowego. Ze stanowiska tego wynika jednak tylko to, że "służy on stabilizacji dna rzeki [...], a w związku z rozbudową ujęcia może posłużyć do zamontowania powłoki gumowej", te okoliczności z kolei wynikać mają z treści decyzji środowiskowej dotyczącej rozbudowy MEW w miejscowości P.. Należy przy tym podkreślić, że organ nie poczynił żadnych własnych ustaleń, w kontekście niezbędności tego urządzenia do kształtowania zasobów wodnych. Nie jest więc wiadomym na pewno, czy jest to właśnie urządzenie, o którym mowa w art. 139 ust. 4 Prawa wodnego, bo taka podstawa prawna została powołana na wstępie decyzji. Wreszcie, co istotne "stanowisko" to zostało wyrażone dopiero w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem, na co także słusznie zwraca uwagę skarżący, zgodnie z przywołaną treścią art. 139 ust. 4 Prawa wodnego o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego orzeka organ w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia. Z uzasadnienia decyzji wynikać ma natomiast zasadność podjętego rozstrzygnięcia, w kontekście spełnienia warunku niezbędności urządzenia dla kształtowania zasobów wodnych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustalenia poczynione w zakresie zbędności lub nie urządzenia wodnego wywołują istotne konsekwencje dla właściciela wód. W doktrynie trafnie bowiem wskazuje się, że stwierdzenie niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego oznacza de facto zapowiedź przejęcia urządzeń wodnych bez odszkodowania na rzecz właściciela wody, jeśli właściciel urządzenia nie wykona uprawnienia do rozporządzenia w terminie zakreślonym w art. 139 ust. 2 (J. Szachułowicz, Prawo wodne. Komentarz do art. 139, LexisNexis 2010, dost. LEX). Nie można również odmówić słuszności zarzutom skargi w kwestii niedostatecznego rozważenia przez organy obu instancji przyznania przymiotu strony Okręgowi [...] Związku Wędkarskiego w N. S., a Sąd nie może w tym względzie zastępować organów administracyjnych. Wreszcie trafny jest także zarzut braku wskazania, w decyzji organu II instancji, jakichkolwiek powodów dla których obowiązek usunięcia urządzenia wodnego został określony wobec S. F., J. F. i T. S. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika jedynie, że wskazane osoby są spadkobiercami J. S., któremu zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne decyzją z dnia 19.06.1990 r. , tymczasem z treści przepisu art. 139 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że zobowiązać można zakład do usunięcia urządzeń wodnych lub innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. Niezbędne było zatem poczynienie ustaleń czy urządzenie to zostało wykonane na podstawie tego zezwolenia lub przez kogo było ono użytkowane. Wyżej przywołane uchybienia organów obu instancji stanowią niewątpliwie konsekwencję naruszenia art. 107 § 3 kpa, z którego wynika, że uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony mają bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyrażone przez Sąd stanowisko. Przeprowadzi zatem postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, dokona wszechstronnej i wnikliwej jego oceny, zgodnie z dyspozycją art. 80 kpa, w aspekcie spełnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 139 ust. 1 i 4 Prawa wodnego, sporządzając przy tym uzasadnienie decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Z powodów wyżej zaprezentowanych Sąd uznał zatem skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c orzekł jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i 205§2 kpa, na które złożyła się kwota uiszczonego wpisu sądowego (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz kwota [...]zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.