II SA/Kr 67/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.J. i H.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) zwolnić K.J. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla K.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K.J. i H.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2008 roku nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem H.J. oraz trojgiem pełnoletnich dzieci. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i stanowi go renta skarżącej w wysokości [...] zł, renta jej męża w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę syna w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom wielkości 72 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 2,1341 ha. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy K.J. podniosła, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo rolne. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej mąż są osobami schorowanymi. Skarżąca ma trudności z poruszaniem, zaś mąż, który pracował jako pilarz w lesie, ma schorowane ręce. Córki nie mogą znaleźć pracy. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie we własnym zakresie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiała wykazana przez skarżącą trudna sytuacja materialna - niewielkie dochody z tytułu renty pobieranej przez wnioskodawczynię oraz jej męża, z których utrzymuje się pięcioosobowa rodzina. Dorosłe córki skarżącego pozostają bez pracy, a dochody uzyskuje jedynie syn Ł. ([...]zł miesięcznie). Rodzina nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Skarżąca i jej mąż to ludzie schorowani, zatem zmuszeni są przeznaczać część uzyskiwanych dochodów na konieczne leczenie. W takiej sytuacji majątkowej skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).