II SA/Kr 67/16
WyrokWSA w Krakowie2016-05-09
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie robót budowlanych przez osobę trzecią na terenie inwestycji, bez wiedzy i zgody inwestora, może stanowić podstawę do uchylenia pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda błędnie uwzględnił skargę inwestora w trybie autokontroli, uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił, że inwestor ponosi odpowiedzialność za całość procesu budowlanego na swojej nieruchomości, w tym za działania osób trzecich, które mogą być uznane za rozpoczęcie robót budowlanych. Brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności inwestora tylko dlatego, że roboty wykonała osoba trzecia, zwłaszcza gdy projekt budowlany nie przewidywał odroczenia terminu rozpoczęcia robót ani nie warunkował go usunięciem gruzu.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił własną decyzję, która wcześniej uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że roboty budowlane (podniesienie rzędnych terenu, utwardzenie) zostały rozpoczęte przez osobę trzecią bez wiedzy inwestora, co nie powinno skutkować uchyleniem pozwolenia. Skarżąca B.D. zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a., wskazując na odpowiedzialność inwestora za działania na jego gruncie oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 12 listopada 2015 r. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia w trybie samokontroli decyzji własnej i utrzymania w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. D. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 września 2015 r., znak: [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A.S. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: budowa budynku biurowo-magazynowego z montownią i pakowalnią z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i grzewczą oraz instalacjami zewnętrznymi: wodnokanalizacyjną ze szczelnym zbiornikiem na wody opadowe, kanalizacją sanitarną ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, elektryczną, gazową ze zbiornikiem LPG i zjazdem nr 1 z drogi zlokalizowanej na działce nr [...] i na działce nr [...] oraz zjazdem nr 2 z drogi zlokalizowanej na działce nr [...] i na działce nr [...] oraz na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w K. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Podstawą decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie było uznanie przez organ odwoławczy, że na działkach objętych inwestycją rozpoczęte zostały roboty budowlane związane z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 15 czerwca 2015 r., polegające na podniesieniu rzędnych terenu oraz utwardzeniu terenu inwestycji, bez dysponowania ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.S. , który w skardze podniósł, że Wojewoda [...] błędnie zastosował w tej sprawie art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.). W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy przywołany w decyzji Wojewody [...] M.Z. jest uczestnikiem (stroną) w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 pkt 2 Prawa budowlanego i czy jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu art. 17 Prawa budowlanego. W świetle Prawa budowlanego M.Z. nie jest ani stroną ani uczestnikiem, jest osobą trzecią nieposiadającą żadnych praw ani pełnomocnictw do dysponowania działkami nr [...] i nr [...] na cele budowlane ani na żadne inne. Co więcej właściciele działek nr [...] i nr [...] domagali się pisemnie od M.Z. usunięcia gruzu i ziemi z naszych działek (dowody: e-mail z dnia 5 marca 2015 r. od M.Z. jako odpowiedź na ponaglenia telefoniczne o usunięcie odpadów z działek, w którym przyznaje się do nawiezienia śmieci i zobowiązuje się je usunąć, zał. nr 2 - pismo z dnia 8 czerwca 2105 r. wzywające do usunięcia śmieci z działek inwestora wysłane e-mailem w dniu 9 czerwca 2015 r.; załącznik nr 3 do M.Z. od P.K. współwłaściciela działki nr [...] należącej do F.S. i P.K. ). Przyjęcie interpretacji Prawa budowlanego sformułowane w decyzji Wojewody [...] rozszerzałoby uczestników procesu inwestycyjnego o osoby trzecie. W ten sposób można byłoby zablokować każdą budowę, wystarczyłoby, aby osoba trzecia dokonała na działce jakiejś czynności niezgodnej z Prawem budowlanym lub pozwoleniem na budowę. Ponadto należałoby przyjąć, że również na działkach innych właścicieli nr [...], nr [...] nr [...], nr [...] oraz na działce [...] będącej własnością Gminy K. rozpoczęto prace budowlane bez wymaganego zezwolenia. Planowana na działkach nr [...] i nr [...] inwestycja może się rozpocząć dopiero po wywiezieniu na wniesionej przez osobę trzecią ziemi i gruzu. Wynika to z projektu, co do którego wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę przez Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. Z projektu będącego podstawą tej decyzji wynika, że konieczna będzie wymiana gruntu pod fundamentami oraz korytowanie pod drogi podjazdy i parkingi oraz warstwy podposadzkowe hali. Z bilansu mas ziemnych wynika, że uwzględniając jeszcze kubaturę zbiornika podziemnego na wody opadowe oraz instalacje podziemne na terenie inwestycji będzie nadmiar mas ziemnych, które trzeba będzie zagospodarować. Nawieziona na dzień dzisiejszy ziemia i gruz (nie nadający się pod budowę, czyli odpad) jest powyżej planowanego "zera budynku", a projektowany teren jest 30 do 50 cm poniżej obecnej powierzchni nasypu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. znak: [...] , na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego po rozpoznaniu skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia 21 września 2015 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 21 września 2015 r. znak: [...] i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, tj. decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. znak: [...]
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skarga na decyzję Wojewody z dnia 21 września 2015 r. została nadana listem poleconym w dniu 22 października 2015 r.
Wojewoda wskazał, że przeprowadzone ponownie postępowanie wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie w rozumieniu art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnienia zawarte w skardze, załączone do niej dokumenty, a także treść pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 września 2015 r. znak: [...] wydanego w trakcie postępowania odwoławczego, pozwalają na dokonanie odmiennej niż poprzednio oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
A.S. wyjaśnił, że poza jego wiedzą i przez osobę trzecią nawieziona została ziemia i gruz na teren planowanej inwestycji, a inwestycja ta może się rozpocząć dopiero po wywiezieniu ziemi i gruzu, której usunięcia domaga się od M.Z. razem z P.K. , współwłaścicielem działek nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w K. , to wyjaśnienia te należy uwzględnić. W przedmiocie wydania nakazu usunięcia odpadów, gruzu, płyt betonowych i mas ziemnych na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] przy ul. [...] w K. nadal toczy się odrębne postępowanie przed Prezydentem Miasta K. , które prowadzi Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. pod znakiem: [...] . W sprawie tej nadal zbierany jest materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę z 26 listopada 2014 r. dołączył oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.
Przebieg postępowania administracyjnego po złożeniu wniosku inwestora o pozwolenie na budowę opisany został szczegółowo w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. znak: [...] .
Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Projekt ten został uzgodniony protokołem z dnia 22 października 2014 r. po przeprowadzeniu narady koordynacyjnej w Urzędzie Miasta K. (akta administracyjne sprawy, karty nr [...] projektu budowlanego). Projekt zagospodarowania terenu uzgodniony został pozytywnie z rzeczoznawcami: do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie zgodności projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej, do spraw sanitarno-higienicznych w zakresie zgodności projektu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz do spraw BHP pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymagań ergonomii.
Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia (art. 34 Prawa budowlanego), zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego i sporządzony został przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi (art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego).
Projektant i sprawdzający, zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego do projektu budowlanego dołączyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Planowana inwestycja dotycząca budowy budynku biurowo-magazynowego z montownią i pakowalnią nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska (art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) dla których w myśl ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.) przed uzyskaniem między innymi decyzji o pozwoleniu na budowę wymagana jest decyzja środowiskowa. Dla przedmiotowej inwestycji inwestor nie musiał uzyskać decyzji środowiskowej poprzedzonej ewentualną oceną oddziaływania na środowisko, przed złożeniem wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę (tj. spełnić wymóg art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Inwestor dołączył pismo z Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. znak: [...] z dnia 14 marca 2014 r. dotyczące opinii w zakresie konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzenia polegającego na budowie budynku magazynowo - biurowego, w którym znajdować się będzie montownia oraz pakowanie samoczyszczących kuwet dla kotów, zlokalizowanego na działkach nr [...] i nr [...] przy bocznej odnodze od ulicy [...] w K. w której stwierdzono, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do art. 3 ust 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W projekcie (projekt zagospodarowania terenu - pkt 8 oraz projekt architektoniczno-budowlany - pkt 6), odniesiono się do wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Ponadto w projekcie budowlanym w części "Instalacja wodno-kanalizacyjna" pkt. 4.4 "Kanalizacja deszczowa" zadeklarowano zgodność prac z warunkami technicznymi nałożonymi przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. dotyczącymi zagospodarowania wód opadowych.
Do projektu załączono również "Dokumentację geologiczno-inżynierską" wykonaną w celu rozpoznania warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie projektowanej budowy budynku biurowo-magazynowego wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami na działce nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w K. wraz decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. znak: [...] z dnia 30 kwietnia 2014 r. zatwierdzającą przedmiotową dokumentację.
Inwestor przedłożył pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. znak: [...] z dnia 14 listopada 2014 r. dotyczące uzgodnienia projektu budowlanego branży drogowej budowy dwóch zjazdów publicznych z działki nr [...] oraz działki nr [...] w których nałożono warunki oraz pismo znak: [...] z dnia 20 maja 2014 r. dotyczące warunków technicznych na odprowadzanie wód opadowych.
Powyższe wyczerpuje zatem wymogi przewidziane przez przepisy art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zarzuty zawarte w odwołaniu B.D. od decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. znak: [...] dotyczą niezgodnego z prawem składowania ziemi i gruzu na działce nr [...] , której jest właścicielem, skutkujących podniesieniem terenu o około 1 metr. Kolejny zarzut poruszony w odwołaniu to poszerzenie drogi naruszające prawo własności oraz składowanie betonowych podkładów kolejowych. Podniesienie terenu poprzez nawożenie spowoduje, zdaniem B.D. , zalewanie jej działki podczas ulewnych deszczy. Uważa, iż działania te zmienią gospodarkę wodną szczególnie, iż nie powstała kanalizacja deszczowa w związku z planowaną budową drogi na działce [...] (warunki umowy Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu) w związku z budową budynku biurowo-magazynowego.
W związku z zarzutami skarżącej zawartymi w odwołaniu należy dodatkowo wskazać, że w świetle przyjętych rozwiązań projektowych, zebranych dokumentów, oraz zawartych w aktach licznych wyjaśnień pełnomocnika w trakcie postępowania administracyjnego (akta administracyjne sprawy karta [...]– karta nr [...] projektu budowlanego) jak i w samej decyzji, zarzuty i obawy odwołującej się w zakresie błędów projektowych dotyczących skuteczności odwodnienia terenu należy uznać za nieuzasadnione.
W zakresie wydania nakazu usunięcia odpadów, gruzu, płyt betonowych i mas ziemnych nawiezionych w rejonie planowanej inwestycji, odrębne rozstrzygnięcie wyda Prezydent Miasta K. , po zakończeniu prowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Ponadto, w związku z treścią zawartego w aktach pisma B.D. z dnia 11 czerwca 2015 r. na mocy wyroku z dnia 11 marca 2015 r. zgodnie z którym stwierdzono nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] " co spowodowało, że firma M.Z. [...] nie może otrzymać zezwolenia na budowę drogi 8 KDD i prawdopodobnie do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania takiej zgody nie otrzyma, a co z tym idzie długo nie będzie kanalizacji deszczowej do której mają być odprowadzane wody opadowe organ wyjaśnił, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 530/13 stwierdzający nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miasta K. z dnia 21 listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] " nie jest prawomocny, a więc nie podlega wykonaniu, ponieważ została wniesiona kasacja od tego wyroku przez Radę Miasta K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z rozpoznania przeprowadzonego przez organ odwoławczy wynika, że sprawa ta toczy się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 1430/15 i nie wyznaczono jeszcze terminu rozprawy w tej sprawie.
Zgodnie z art. 20 Prawa budowlanego pełną odpowiedzialność za opracowany projekt budowlany ponosi projektant. Badana decyzja w świetle przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy nie budzi zastrzeżeń, dlatego nie znaleziono podstaw do jej uchylenia.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B.D. . Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 28 ust 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż rozpoczęcie robót budowlanych przez osobę trzecią na działkach inwestora pozostaje bez związku z działaniami inwestora, podczas gdy jest on dysponentem procesu budowlanego na własnym gruncie i w jego gestii pozostają narzędzia pozwalające na zabezpieczenie gruntu, zwłaszcza, że skoro A.S. dopuścił do powstania nasypu na wysokość około 1 metra to akceptował działania M.Z. dokonane na wiosnę 2014 r., a wezwanie do usunięcia naruszeń dokonane w czerwcu 2014 r., rezultatu nie przyniosło i to działanie stanowiło jedyną aktywność inwestora, mającą doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 6 K.p.a. polegające na naruszeniu zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, poprzez przyjęcie, iż wydanie pozwolenia na budowę zamierzenia pn: budowa budynku biurowo-magazynowego z montownią i pakowalnią z instalacjami wewnętrznymi pozostaje uprawnione podczas gdy, inwestor, będąc władny do dysponowania gruntem - bowiem w przeciwnym wypadku nie otrzymałby zezwolenia na budowę - pozostaje jedyną osobą decydującą o wykorzystaniu gruntu pod zabudowę inwestycyjną, a zatem wszelkie działania na gruncie odbywały się za jego wolą i zgodą, a oświadczenie wykazujące, że obecnie teren przekracza 30-50 cm uwarunkowania projektu dowodzi, że A.S. akceptował nasyp, który ma obecnie ok. 1 metra zatem jak sam twierdzi żwir, ziemia i gruz, do 50 cm nie budził zastrzeżeń inwestora, nadto organ nie poczynił ustaleń jaka pozostaje założona nawierzchnia planowanego "zera budynku", odnosząc swoje stanowisko do odpowiedzialności projektanta, który jednakże bez wątpienia działał według określonych założeń, a organ nie zweryfikował oświadczenia inwestora;
3) art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, polegające przyjęciu, że dokonanie nawiezienia i wyrównania ziemi na działkach nr [...] i nr [...] do około 1 metra dokonane zostało bez wiedzy i woli inwestora w osobie A.S. i P.K. i bezkrytyczne danie wiary treści oświadczenia A.S., , że ziemia i gruz nawieziona na teren budowy przekracza planowane "zero budynku", bowiem jest on planowany 30-50 cm poniżej obecnej powierzchni nasypu, bez dokonania jakiegokolwiek sprawdzenia powołanych tez oraz z pominięciem okoliczności, iż dla potrzeb budowy koniecznym było nawiezienie mas ziemnych żwiru, zatem część nasypu odpowiada celom budowlanym, bez względu na to kto go wykonał, nadto organ nie dokonał jakiekolwiek analizy okoliczności, czy podniesienie terenu i składowanie podkładów betonowych będzie miało wpływ na utrudnienie spływu wód opadowych, przyjmując za podstawę ustaleń projekt, z pominięciem analizy stanu gruntu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwaną dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 ustawy P.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarga skarżącej B.D. jest zasadna, a podniesione w niej argumenty są trafne.
W tej sprawie Wojewoda wydał w dniu 21 września 2015 r. ostateczną decyzję uchylającą decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 15 czerwca 2015 r. nr [...] znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A.S. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: budowa budynku biurowo-magazynowego z montownią i pakowalnią z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i grzewczą oraz instalacjami zewnętrznymi: wodnokanalizacyjną ze szczelnym zbiornikiem na wody opadowe, kanalizacją sanitarną ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, elektryczną, gazową ze zbiornikiem LPG i zjazdem nr 1 z drogi zlokalizowanej na działce nr [...] i na działce nr [...] oraz zjazdem nr 2 z drogi zlokalizowanej na działce nr [...] i na działce nr [...] oraz na działkach nr [...] , nr [...] , nr [...] i nr [...] obr [...] przy ul. [...] w K. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Na tę decyzję skargę wniósł A.S. i Wojewoda działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. uwzględnił skargę w całości i w trybie autokontroli wydał decyzję z dnia 12 listopada 2015 r. znak: [...] , którą uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 21 września 2015 r. znak: [...] i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, tj. decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. znak: [...]
Skargę na tę decyzję (Wojewody z dnia 12 listopada 2015 r.) wniosła B.D.
Istota sporu między organem a skarżącą powinna dotyczyć ustalenia, czy przed uzyskaniem prawomocnego pozwolenia na budowę rozpoczęto realizację inwestycji objętej tym pozwoleniem. Zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Oznacza to, że rozpoczęcie robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę zanim takie pozwolenie stało się ostateczne – skutkuje uchyleniem takiego pozwolenia, skoro inwestor już rozpoczął roboty budowlane.
W istocie Wojewoda nie ocenił jednak w zaskarżonej decyzji ww. podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy inwestor przystąpił do realizacji inwestycji objętej zatwierdzonym projektem budowlanym i czy wykonane prace stanowiły część tejże inwestycji.
Wojewoda skupił swoje rozstrzygniecie na uznaniu, że skoro nie inwestor, ale według oświadczeń inwestora osoba trzecia podjęła określone czynności, których skutkiem było podwyższenie terenu, to za takie czynności nie może ponosić odpowiedzialności sam inwestor. Wojewoda dodał także, że zgodnie z projektem budowlanym dopiero po usunięciu odpadów nawiezionych na teren inwestycji inwestor będzie mógł przystąpić do jej realizacji, a odrębne postępowanie w sprawie usunięcia odpadów zostało wszczęte, ale jeszcze się nie zakończyło. Wojewoda w decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. unikał jednoznacznej oceny, czy sam fakt podwyższenia terenu działek inwestycyjnych stanowi już rozpoczęcie inwestycji, czy też jeszcze nie. Jedynie można się domyślać, że w ocenie Wojewody takie nawiezienie ziemi i gruzu jakie miało miejsce w tej sprawie na teren inwestycji nie zostało uznane za jej rozpoczęcie, albo tez nawet i rozpoczęcie, ale bez wiedzy i zgody inwestora.
Sąd nie podziela argumentacji Wojewody [...] zawartej w decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. Wojewoda nie ocenił, czy podwyższenie terenu stanowi część prac przygotowawczych dla realizacji tej przedmiotowej inwestycji, czy też nie stanowi. Obowiązkiem Wojewody było szczegółowe zbadanie projektu budowlanego i na tej podstawie ustalenie tej okoliczności.
Przede wszystkim Sąd nie podziela argumentacji Wojewody , zgodnie z którą skoro sam inwestor oświadczył, że osoba trzecia nawiozła ziemię i gruz w wyniku których to działań nastąpiło podwyższenie terenu inwestycji, to takie czynności pozostają całkowicie poza oceną przystąpienia do realizacji inwestycji.
W procesie budowlanym kwestia przypisania winy po stronie inwestora nie ma większego znaczenia. Inwestor odpowiada za przygotowanie projektu budowlanego i ponosi negatywne skutki przedłożenia organowi nieprawidłowego lub niepoprawionego projektu, chociażby sam inwestor (tak zdarzą się najczęściej) taki projekt nie przygotowywał. Nie można przypisywać winy inwestora za treść projektu. Jeżeli inwestycja jest realizowana niezgodnie z projektem budowlanym, to również kwestia zawinienia inwestora w nieprawidłowym wykonywaniu (realizacji) inwestycji nie ma znaczenia. Inwestor odpowiada także i wówczas, gdy mają miejsce np. istotne odstępstwa wykonawcy od zatwierdzonego projektu budowlanego, a kwestia późniejszych rozliczeń między inwestorem a wykonawcą jest poza regulacją Prawa budowlanego. Tym samym skoro inwestor nie mógłby się skutecznie ekskulpować w przypadku, gdyby ktokolwiek inny realizował roboty budowlane wbrew treści projektu budowlanego i to niezależnie od tego, czy roboty te wykonywałby na podstawie umowy, bez umownie czy nawet bez wiedzy inwestora – to nie można oceniać jako czynności nie obciążających inwestora wykonywanie prac przez osobę trzecią na terenie zamierzenia budowlanego. W związku z powyższym błędnie Wojewoda przyjął, że inwestor nie ponosi żadnej odpowiedzialności na gruncie Prawa budowlanego w przypadku wykonywania prac przez osobę trzecią.
Sąd oceniając projekt budowlany nie znalazł żadnego zapisu tego projektu, zgodnie z którym odroczony byłby termin do rozpoczęcia robót budowlanych i to odroczenie warunkowane byłoby spełnieniem jakiejkolwiek przesłanki. Nie ma także żadnego zapisu, zgodnie z którym warunkiem przystąpienia do realizacji inwestycji byłoby uprzednie usuniecie gruzu i ziemi. Natomiast kwestia prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie usunięcia gruzu nie stanowi przesłanki do uznania, że inwestor nie przystąpił do realizacji inwestycji.
Tym samym w tej sprawie Wojewoda [...] w istocie nie dokonał subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną zawartą w art. 41 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego a tym samym nie ocenił, czy zakres wykonanych prac stanowi już rozpoczęcie tej inwestycji. Błędnie również uznał, że skoro inwestor nie ponosi winy za działania osoby trzeciej to niezależnie od zakresu tych działań nie mogą one kształtować uprawnień inwestora. Nie ma to w sprawie większego znaczenia, ale organ powołał się jedynie na oświadczenie inwestora co do braku winy po jego stronie w działaniach osoby trzeciej, nie dokonując samodzielnych w tym zakresie ustaleń.
Trafnie podnosi skarżąca, że rozpoczęcie robót budowlanych przez osobę trzecią na działkach inwestora nie może być oceniane w oderwaniu od samego inwestora, który jest dysponentem procesu budowlanego na własnym gruncie i w jego gestii pozostają narzędzia pozwalające np. na zabezpieczenie gruntu przed nieuprawnionym działaniem innych osób, w tym także i jego podwyższaniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że stanowiło naruszenie prawa przez Wojewodę uwzględnienie skargi inwestora w trybie autokontroli wynikającej z art. 54 § 3 P.p.s.a.
W aktach tej sprawy nie ma także samej skargi A.S. , a tym samym nawet nie wiadomo, czy skarga została uwzględniona w całości przez Wojewodę [...] . Naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a także naruszenie przepisów postępowania - art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności tej sprawy uzasadniają na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia 12 listopada 2015 r.
W tej sprawie Sąd, zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje, że na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 września 2015 r. znak: [...] została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez A.S. i na skutek uchylenia decyzji Wojewody podjętej w ramach autokontroli, powinno nastąpić rozpoznanie skargi A.S. Tym samym Sąd w tej sprawie uznał za przedwczesną ocenę samego projektu budowlanego i sposobu kwalifikowania prac w postaci nawiezienia gruzu i ziemi na teren inwestycji. Nastąpi to w razie merytorycznego rozpoznania skargi A.S.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1
2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło