II SA/Kr 676/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie WSA Aldona Gąsecka- Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał J. S. rozbiórkę garażu blaszaka wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...], położonej w B. na Osiedlu S., będącej własnością Spółdzielni Mieszkaniowej w B. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie przeprowadzono oględziny na powyższej działce, w trakcie których ustalono, że został na niej wybudowany garaż blaszak na samochód osobowy, o wymiarach 5 m x 3 m z kształtowników stalowych oraz blachy stalowej falistej. J. S. nie przedstawił żadnych dokumentów wymaganych do wybudowania przedmiotowego garażu, oświadczył natomiast, że garaż ten wybudował w 1993 r. za zgodą właściciela gruntu – Spółdzielni Mieszkaniowej w B. Plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Osiedla S. w B. nie przewidywał możliwości ustawiania garaży na powyższym terenie. Dlatego na podstawie art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazano rozbiórkę przedmiotowego garażu jako obiektu budowlanego znajdującego się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Decyzja ta oznaczona była datą [...] grudnia 2000 r., jednakże postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. sprostowano oczywistą omyłkę zastępując datę "2000.12. [...]" datą"2001.12. [...]". Odpis decyzji został wysłany J. S. pocztą. Przesyłkę awizowano w dniu [...] stycznia 2002 r., jednak adresat nie podjął jej z urzędu pocztowego, w związku z czym [...] stycznia 2002 r. zwrócono ją nadawcy. Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r., zaadresowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a złożonym w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B., J. S. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej mu rozbiórkę garażu. Wyjaśnił, że ostatnie pismo w tej sprawie otrzymał w dniu [...] września 2001 r. i zawierało ono informację o wznowieniu postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W dniu [...] grudnia 2002 r. otrzymał upomnienie wzywające do rozbiórki garażu na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2000 r., co było sprzeczne z datą wydania decyzji przez Wojewódzki Inspektorat z dnia [...] grudnia 2000 r. Sprostowanie daty decyzji otrzymał [...] grudnia 2002 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wyjaśnił, że mieszka w bloku, gdzie zdarzają się częste kradzieże przesyłek i zawiadomień o przesyłkach poleconych, a w czasie godzin pracy urzędów i poczty nikt w jego domu nie jest obecny ze względu na pracę zawodową. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia 24 lutego 2003 r. znak [...], w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej J. S. rozbiórkę garażu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja nakazująca rozbiórkę garażu została J. S. doręczona w dniu [...] stycznia 2002 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania minął w dniu [...] lutego 2002 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został uwzględniony, gdyż J. S. nie złożył jakichkolwiek dowodów, z których wynikałoby, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Ponadto art. 58 § 2 kpa nakazuje równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonać czynności, dla której terminu uchybiono, natomiast J. S. złożył jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie dołączając do niego samego odwołania. Na powyższe postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożył J. S., domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazującej rozbiórkę garażu. Skarżący wskazał, iż nie wie jakich dowodów może dostarczyć by potwierdzić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zwrócił się w tej sprawie do dzielnicowego policji, który odmówił wydania w tej sprawie jakichkolwiek zaświadczeń. Urząd Pocztowy w B. również odmówił informacji i wyjaśnień. Skarżący podkreślił, że nie otrzymał ani decyzji nakazującej rozbiórkę, ani też awiza informującego o przesyłce mającej zawierać tę decyzję. Odnośnie konieczności złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżący stwierdził, iż w grudniu 2002 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wskazanie trybu postępowania przy przywróceniu terminu i otrzymał informację, iż wystarczy złożyć sam wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącego było to celowe zatajenie informacji, by pozbawić go możliwości odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wskazał, podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na niemożliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ze względu na nieudowodnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz niezłożenie odwołania równocześnie z wnioskiem. Rozpatrując skargę sąd zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało uchylić ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle postanowień zawartych w art. 58 § l i 2 kpa. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: a) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; b) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; c) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); d) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organ administracji powinien zbadać istnienie wszystkich tych przesłanek. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestie te zostały pominięte. W szczególności nie wyjaśniono, czy wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie podjęto żadnych czynności w celu jednoznacznego ustalenia, jaka była przyczyna uchybienia terminu ani kiedy przyczyna ta ustała. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wyjaśnić tę kwestię i dokonać ustaleń niezbędnych do jednoznacznego stwierdzenia, czy siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Nie jest również trafne stwierdzenie, iż skarżący nie dopełnił obowiązku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie złożył na tę okoliczność żadnych dowodów. Organ utożsamia w ten sposób pojęcie uprawdopodobnienia ze słowem "udowodnienie". Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. W praktyce często oczekiwania organów są zbyt wygórowane, skoro żądane są od strony konkretne dowody (zaświadczenia, zeznania świadków). Jest to przekroczenie wymogów ustawowych. W rozpatrywanym przypadku skarżący wskazał fakty, które -zdaniem skarżącego - miały wskazywać na brak winy w opóźnieniu złożenia odwołania. Uchybieniem również była odmowa przywrócenia terminu ze względu na niezłożenie odwołania równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nie można było przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej (złożenia odwołania), której w terminie nie dokonała. Gdyby skarżący nie uczynił zadość temu wezwaniu, wówczas - zgodnie z art. 64 § 2 kpa - wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania, a nie wydawać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt SA/Bk 142/00, OSP 2002/5/72). Powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Dlatego zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), mający zastosowanie na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). W orzeczeniu uwzględniającym skargę sąd orzeka o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt. W tym zakresie orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).