II SA/Kr 678/16

Kraków, dnia 3 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 678/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 kwietnia 2016 r. znak [...]. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 września 2016 r. w ten sposób, że przyznać D.K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych D.K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem M.K. . Jej miesięczny dochód wynosi 1.520 zł i stanowi go świadczenie rentowe w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. Dochodów syna nie ujawniła. W skład majątku skarżącej wchodzi domu o pow. 96 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż jest rencistką II gr. i brak jest jej środków na pokrycie opłaty sądowej. We wniosku skarżąca określiła wysokość zobowiązań i stałych miesięcznych wydatków na kwotę 1.500 zł. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia. W piśmie uzupełniającym z dnia 10 sierpnia 2016 r. skarżąca wyjaśniła, iż gospodarstwo domowe prowadzi sama. Syn z rodziną nie mieszka ze skarżącą. Jest u niej jedynie zameldowany. Na stałe mieszka w N. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani majątku oprócz domu, w którym mieszka. Do pisma skarżąca dołączyła kserokopie następujących dokumentów : decyzję ZUS z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie przeliczenia renty, umowę o pracę na czas określony z dnia 1 października 2015 r., potwierdzenia opłaty za gaz w kwocie 300 zł, potwierdzenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia do czerwca 2016 r. i od lipca do grudnia 2016 r. - 45 zł, odcinki opłat za energię elektryczna - 72,32 zł ( wrzesień 2016 r.), fakturę VAT za ścieki za okres od stycznia do kwietnia 2016 r. - 50,81 zł oraz wydruk z konta bankowego za okres od maja do lipca 2016 r. Skarżąca dodała, iż oprócz wymienionych wydatków ponosi również koszty związane z zakupem leków w wysokości 150 zł miesięcznie, koszty zakupu żywności w wysokości około 400 zł miesięcznie, koszty zakupu chemii gospodarczej, kosmetyków i ubrań w wysokości 200 zł miesięcznie. W okresie jesienno- zimowy znacznie wzrastają koszty opłat za gaz, który stanowi źródło ogrzewania domu. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. oddalił wniosek skarżącej D.K. o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 12 października 2016 r. D.K. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazała, że argumentacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest fałszywa. Podała, że nie pracuje zawodowo i jest osobą schorowaną. Nie posiada żadnych środków materialnych na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., póz. 718 ze zm. dalej powoływana jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. - stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 P.p.s.a.). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być stosowane, gdy strona wykaże, że istotnie jej możliwości finansowe nie pozwalają na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie. Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wskazanych w sprzeciwie skarżącej, a także dowodów przedstawionych przez skarżącą do wymienionych pism, Sąd uznał, że jej sytuacja finansowa wynikająca między innymi z faktu, że jest ona rencistką, przy uwzględnieniu jej aktualnych dochodów (1.519,13 zł miesięcznie) oraz wskazanych wydatków (1.142,52 zł), uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uwzględnił wyjaśnienia skarżącej co do jej trudnej sytuacji materialnej i braku środków na pokrycie kosztów sądowych. W ocenie Sądu, przedstawione dokumenty jednoznacznie świadczą o tym, że skarżąca aktualnie nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł o zmianie postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 września 2016 r. i stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 1 i 3 ww. ustawy, zwolnił skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.