II SA/Kr 68/02

WyrokWSA w Krakowie2004-03-02

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Halina Jakubiec, Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek szkoleniowy wypłacony osobie bezrobotnej, która w okresie jego pobierania nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlega zwrotowi jako świadczenie nienależnie pobrane, jeśli organ rentowy nie dokonał pomniejszenia świadczenia rentowego o wypłacony dodatek?
Ratio decidendi
Dodatek szkoleniowy wypłacony osobie bezrobotnej, która w okresie jego pobierania nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlega zwrotowi jako świadczenie nienależnie pobrane na podstawie art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Warunkiem zwrotu jest pouczenie osoby o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczeń, a nie świadomość pobierania świadczenia nienależnie. Nawet jeśli organ rentowy nie dokonał pomniejszenia świadczenia rentowego o wypłacony dodatek szkoleniowy zgodnie z art. 29 ustawy, dodatek ten jest nienależny, jeśli osoba nie mogła jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej i prawa do renty.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego dodatku szkoleniowego z Funduszu Pracy. Organ administracji ustalił, że skarżąca pobierała dodatek w okresie, gdy jednocześnie miała przyznane prawo do renty z tytułu częściowej zdolności do pracy, co wykluczało posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca kwestionowała obowiązek zwrotu, wskazując na okoliczności związane z przyznaniem renty i faktyczny okres zbiegu świadczeń. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia : NSA (del.) Piotr Lechowski Sędziowie : WSA Halina Jakubiec spr. NSA (del.) Wiesław Kisiel Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2001 r Nr : [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia skargę oddala Decyzją z dnia 28. 11. 2001r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Grodzkiego Urzędu Pracy w [...] decyzję z daty [...].2001r orzekającą obowiązek zwrotu przez J. K. kwoty [...] zł stanowiącej pobrany przez nią w okresie od [...].2000r. do [...].2001r. dodatek szkoleniowy z Funduszu Pracy, a będący świadczeniem należnym z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na przepis art. 28 ust 2 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 29 - w związku z art. 2 ust 1 pkt 2 lit c, art. 16 ust.1, ustawy z dnia 14 grudnia 1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm. ) oraz na ustalony przez organy stan faktyczny. Mianowicie z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że J. K. uzyskała status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od [...].2000r. Okres pobierania zasiłku przewidziany wyżej powołaną ustawą wyczerpała z dniem [...].2000r, wobec czego orzeczono decyzją z daty [...].2000r o ustaniu prawa do zasiłku, a następnie w dniu [...].2000r. przyznano dodatek szkoleniowy, który przysługiwał skarżącej od [...].2000r. i wypłacany był do [...]. 2001r. W okresie w którym przysługiwał J. K. status osoby bezrobotnej i wynikające stąd uprawnienia- tj. zasiłek a następnie dodatek szkoleniowy, toczyło się postępowanie o przywrócenie prawa do renty, zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] ogłoszonym, w dniu [...].2000r i przyznającym skarżącej prawo do renty z tytułu częściowej zdolności do pracy na okres od [...].1999r do [...].2000r. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...].2001r., wobec czego doszło do wznowienia przez Grodzki Urząd Pracy postępowania w sprawie uznania J. K. za osobę bezrobotną, przyznania a następnie utraty prawa do zasiłku i przyznania dodatku szkoleniowego. W wyniku wznowionego postępowania zapadła decyzja mocą której Prezydent Miasta [...] uchylił w dniu [...].2001r decyzje: - z dnia [...].2000r o uznaniu J. K. za osobę bezrobotną i przyznaniu z dniem [...].2000r prawa do zasiłku dla bezrobotnych - z dnia [...].2000r o utracie z dniem [...].2000r prawa do zasiłku na skutek wyczerpania ustawowego okresu pobierania - z dnia [...].2000r - o przyznaniu dodatku szkoleniowego od [...].2000r. , orzekając jednocześnie o odmowie uznania Skarżącej za osobę bezrobotną od [...].2000r z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...].1999r. Decyzja ta zdaniem organu porządkowała stan prawny związany z przyznaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż w myśl art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy powołanej na wstępie, nie można uznać za bezrobotną m.in. osoby, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i tym samym nie przysługują takiej osobie świadczenia przewidziane ustawą z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (op. cit) . W tej sytuacji w stosunku do Skarżącej zastosowanie znajdują przepisy art. 29 ust. 1 i 28 ust 1 i ust 2 pkt 3 powołanej ustawy, z których wynika obowiązek zwrotu kwoty wyszczególnionej w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję J. K. domagała się ponownego rozpatrzenia kwestii zwrotu pobranego świadczenia, powołując się na okoliczność , iż przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy otrzymała faktycznie po upływie okresu na jaki ją przyznano, a nadto dodatek szkoleniowy wypłacany był w okresie, kiedy nie przysługiwało jej już prawo do renty- jedynie od [...] do [...].2000r. świadczenia te zbiegły się. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji, dodatkowo wyakcentował to, że dodatek szkoleniowy pobrany przez Skarżącą podlega zwrotowi nie dlatego, że zbiegł się z okresem nas jaki przyznane zostały J. K. uprawnienia do renty, lecz z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej, którym to statusem skarżąca nie legitymowała się w chwili przyznania jej dodatku szkoleniowego. W dniu rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy skarżąca został pouczona o okolicznościach i skutkach utraty statusu osoby bezrobotnej, dlatego żądanie zwrotu świadczenia jako nienależnie pobranego jest w pełni uzasadnione. Rozpatrując skargę Sąd zważył co następuje: Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy jest niesporny a treść dołączonych akt postępowania administracyjnego potwierdza prawidłowość tych ustaleń. Podstawę prawną orzeczenia obowiązku zwrotu pobranego dodatku szkoleniowego stanowi przepis art. 28 ust. 2 pkt 1 oraz art. 16 ust 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu ( op. cit) W myśl art. 28 ust 1 osoba która pobrała nienależnie świadczenie obowiązana jest do jego zwrotu, przy czym ust. 2 pkt 1 określa jako nienależnie pobrane świadczenie wypłacane mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Ustawodawca nie uzależnił obowiązku zwrotu i określenia świadczenia jako nienależnie pobranego od okoliczności subiektywnych leżących po stronie osoby, która pobierała świadczenie, a polegających na tym by osoba taka w chwili jego pobrania uzyskała świadomość i wiedzę, że to świadczenie jej nie przysługuje. Do takich sytuacji znajduje zastosowanie przepis art. 28 ust. 2 pkt 2 mówiący o świadomym wprowadzaniu organu w błąd. Natomiast pkt 1 art. 28 ust. 2 stanowi jako jedyny warunek - pouczenie przez organ o okolicznościach, które powodują utratę uprawnień. Pouczenie takie zawiera decyzja z dnia [...] .2000r o uznaniu J. K. za osobę bezrobotną. Treść tego pouczenia wyraźnie wskazuje, iż nabycie uprawnień do renty jest równoznaczne z utratą statusu osoby bezrobotnej. Z kolei pobrany przez Skarżącą dodatek szkoleniowy w myśl art. 16 ust 1 ustawy w/w, przysługuje osobie bezrobotnej, na co wskazuje także treść decyzji z dnia [...].2000r o przyznaniu tego dodatku. Nabycie przez skarżącą uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...].1999r do [...].2000r, wyklucza możliwość posiadania w tym samym czasie statusu osoby bezrobotnej i uprawnień do wynikających stąd świadczeń. Z tego względu wypłacony dodatek szkoleniowy, jest świadczeniem wypłacanym pomimo okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania. Przewidując sytuacje w których bezrobotny uzyskuje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, ustawodawca przepisem art. 29 stworzył możliwość rozliczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznanego świadczenia z pobranym za ten okres zasiłkiem dla bezrobotnych lub dodatkiem szkoleniowym lub innym świadczeniem przysługującym bezrobotnemu, poprzez przekazanie kwot odpowiadających wysokości wypłaconych świadczeń na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy. W przypadku Skarżącej rozliczeniu podlegała renta, natomiast dodatek szkoleniowy nie mógł być rozliczony w całości gdyż nie nastąpił zbieg świadczeń za okres przekraczający datę [...].2000r. Przepis pkt 3 ust.2 art. 28 stanowi, iż nienależnym świadczeniem jest zasiłek, dodatek szkoleniowy lub inne świadczenia pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone za okres za który nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (emerytury lub renty szkoleniowej) jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał pomniejszenia na zasadach określonych w przepisie art. 29 ustawy o zatrudnieniu. Zasada ta nie znajduje zastosowania wprost w rozpatrywanym przypadku, ze względu na fakt, iż zbieg prawa do renty z wypłaty świadczeń pieniężnych z Funduszu Pracy ustał z dniem [...] .2000r, natomiast okoliczność utraty statusu osoby bezrobotnej jest tożsama z ustaniem prawa do dodatku szkoleniowego, przy równoczesnym braku możliwości rozliczenia go w trybie art. 29. Pobrany przez J. K. w okresie od [...].2000r do [...].2001r dodatek szkoleniowy stał się zatem świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy, a jako nie podlegający rozliczeniu w trybie art. 29 ustawy w/u podlega zwrotowi. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania że skarga nie może być uwzględniona, dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 159 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), która zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znajduje na mocy art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 z późn. zm,).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło