II SA/Kr 68/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego M. C. kwotę 740 zł ( słownie: siedemset czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].2006 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. C. wykonać rozbiórkę wiaty o konstrukcji stalowej i pow. zabudowy [...] m2 nietrwale związanej gruntem, zrealizowanej na dz. [...] w [...], gm. [...] bez wymaganego prawem zgłoszenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte na wniosek H. i S. U. W toku postępowania ustalono, że w 2005 r. M. C. na wyżej opisanej działce zrealizował wiatę o konstrukcji stalowej, posadowioną punktowo na bloczkach betonowych (brak trwałego związania z gruntem), o powierzchni zabudowy [...] m2, przykrytą dachem dwuspadowym z blachy trapezowej. Obiekt ten nie został wyposażony w instalacje oraz nie został poprzedzony uzyskaniem pozwolenia na budowy ani zgłoszeniem do organu administracji architektoniczno - budowlanej. Nie narusza on ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto został wzniesiony zgodnie z podstawowymi wymogami sztuki budowlanej oraz z przepisami techniczno - budowlanymi. Wobec możliwości legalizacji obiektu postanowieniem z dnia [...] .2006 r. znak [...] organ I instancji na podstawie art. 49b ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 prawa budowlanego nałożył na M. C. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni określonych dokumentów, niezbędnych do legalizacji. Dokumenty te w zakreślonym terminie nie zostały dostarczone. Dokonując oceny prawnej zaistniałej sytuacji organ I instancji wskazał, że opisany obiekt jako wiata należy do kategorii budowli zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. W razie stwierdzenia wykonania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, PINB nakłada obowiązek dostarczenia określonych dokumentów (postanowienie z dnia [...].2006 r. znak [...]). Ponieważ inwestor nie dostarczył określonych w postanowieniu dokumentów, należało zastosować art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, dotyczące nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. C. domagając się uchylenia przedmiotowej decyzji oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] 2007 r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji wskazując, że organ l instancji naruszył przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego. PINB nieprawidłowo zakwalifikował obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jako wiatę i nieprawidłowo prowadził postępowanie w trybie art. 49b prawa budowlanego. Obiekt ten posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane), a ponieważ istniał już w 2005 r., nie spełnia kryteriów art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. Tym samym jego wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W sytuacji zaś realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę należy zastosować art. 48 prawa budowlanego. Organ II instancji podzielił także argumentację skarżącego w kwestii naruszenia przez PINB siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia (art. 10 § 1 k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] .2007 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 prawa budowlanego odmówił wstrzymania budowy i ustalenia wymagań dotyczących zabezpieczenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce [...] w [...], Gm. [...] z uwagi na zakończenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora M. C. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni stosownych dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu wskazano, iż zakończenie robót budowlanych wyklucza zastosowanie przepisu art. 48 ust. 2 w zakresie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Stąd też obowiązek ograniczono do złożenia dostarczenia dokumentów niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowego obiektu. Decyzją z dnia [...] .2007 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. C. wykonać rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej i powierzchni zabudowy [...] m2 zlokalizowanego na dz. [...] w [...], Gm. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowy obiekt spełnia kryteria wskazane w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane (jest tymczasowym obiektem budowlanym). Jego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. W przypadku stwierdzenia, że obiekt taki został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia, PINB nakłada obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Mimo upływu wyznaczonego terminu inwestor nie dostarczył wymienionych dokumentów, co skutkuje orzeczeniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Od decyzji tej odwołanie złożył M. C. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w pierwszej instancji. Podniósł, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w zakresie art. 3 pkt 5 prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego w ogóle nie jest to obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 prawa budowlanego. Dlatego też nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów na podstawie art. 48 ust. 3 wymienionej ustawy było bezpodstawne. Dodatkowo skarżący podniósł, iż po przekazaniu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ l instancji, PINB nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, co narusza art. 138 § 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...].2007 r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego oraz przyjęcie trybu art. 48 prawa budowlanego były prawidłowe. Wyodrębnienie przez ustawodawcę "obiektów budowlanych" i "tymczasowych obiektów budowlanych" nie oznacza, że tymczasowy obiekt budowlany nie jest obiektem budowlanym w świetle art. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Ponadto art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów, co oznacza że będą się do nich zaliczały także inne, posiadające analogiczne właściwości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M. C. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania administracyjnego. Ponownie zakwestionował ustalenie, iż przedmiot postępowania stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 prawa budowlanego oraz tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie z art. 3 pkt 5 prawa budowlanego pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego należy rozumieć (...) obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wbrew twierdzeniom skarżącego wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter przykładowy i w ocenie Sądu konstrukcja będąca przedmiotem niniejszego postępowania mieści się w pojęciu tymczasowego obiektu budowlanego. Jest to obiekt o konstrukcji stalowej, pokryty dachem dwuspadowym z blachy trapezowej, o powierzchni [...] m2, pełniący funkcję przechowalni na drewno opałowe. Obiekt ten jest wydzielony z przestrzeni za pomocą krat metalowych oraz nie jest trwale związany z gruntem (posadowiony punktowo na bloczkach betonowych). Od budynku, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 prawa budowlanego różni go więc brak fundamentów oraz brak trwałego związania z gruntem. Cechy te mieszczą się natomiast w definicji tymczasowego obiektu budowlanego przytoczonej powyżej. Roboty budowlane - również związane ze wzniesieniem tymczasowego obiektu budowlanego - można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 prawa budowlanego). Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone enumeratywnie w art. 29 i 30 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 omawianej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany, natomiast nie wyjaśniły w sposób wystarczający, czy mieści on się w zakresie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2006 r., jednakże później nie podejmowały żadnych czynności celem ustalenia, czy obiekt ten nie został rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce. Jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia, bowiem od ustalenia tej kwestii zależy, czy przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, a co za tym idzie czy należy w stosunku do niego zastosować tryb przewidziany w art. 48, czy w art. 49b prawa budowlanego. Stwierdzając niewystarczające wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami). W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane (art. 152 p.p.s.a.) i dlatego orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.