II SA/Kr 680/06

WyrokWSA w Krakowie2007-12-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, NSA Izabela Dobosz, AWSA Inga Gołowska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w Ż. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w sprawie umocnienia brzegów i udrożnienia koryta potoku M., jeśli dane ewidencyjne wskazują go jako władającego tym potokiem, mimo że skarżący twierdzi, iż potok ten jest sztucznie stworzonym ciekiem wodnym, a jego zarząd nie jest administratorem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, wskazujące Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w Ż. jako władającego potokiem M., stanowią podstawę do uznania go za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku. Sąd podkreślił, że wpisy ewidencyjne mają charakter deklaratoryjny, ale są urzędowym źródłem informacji faktycznych i powinny być utrzymywane w aktualności. Jeśli wpis jest wadliwy, powinien zostać skorygowany, a nie podważany w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. o przekazaniu pisma dotyczącego umocnienia brzegów i udrożnienia potoku M. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w Ż. jako organu właściwego. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w Ż. wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa wodnego i geodezyjnego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA, twierdząc, że nie jest administratorem potoku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu skargę oddala Organ I instancji Burmistrz Miasta S., postanowieniem z dnia [....] wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póź.zm) –postanowił przekazać według właściwości do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., Inspektora w Ż. –pismo z dnia .......2005r. Prezesa Zarządu Powszechnej Spółdzielni Spożywców ,,[....] " ....., w sprawie umocnienia brzegów i udrożnienia koryta potoku M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że Burmistrz Miasta S. nie jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy. Działka ewid. nr ....... (potok M.) nie jest własnością Gminy S. lecz we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki ...... Inspektorat w Ż. Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł Regionalnego Zarządu Gospodarki ...... w K. , Inspektora w Ż. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono , że Regionalny Zarząd Gospodarki ...... Inspektorat w Ż. nigdy nie był administratorem M. , ani też nie przejął jej we władanie od Inspektoratu Melioracji Wodnych w S . Zgodnie z ustawą Prawo wodne- art. 1 ust. 1 pkt. 2 i zał. Nr .... do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. jest administratorem z ramienia Skarbu Państwa naturalnych potoków górskich wykazanych w zał. nr ... a przedmiotowa M. w wykazie potoków nie figuruje. Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia [.....] wydanym na podstawie art. 2 ust. 8, art.21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. u z 2005r. Nr 240 , poz. 2027) art. 10 ust. 1a, art.29 ustawy Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U z 2005r. Nr 239, poz. 2019) , rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U z 2003r. Nr 16, poz. 149) oraz art. 144 w związku z art. 138§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego- utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia ........2006r. potok M. odpowiada działce ...., której właścicielem jest Skarb Państwa a władającym jest Regionalny Zarząd Gospodarki wodnej w K. Inspektorat w Ż. Znajduje to oparcie również w art. 10 ust. 1a ustawy Prawo wodne, który stanowi, że m.in. śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Skargę do Sądu wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Inspektorat w Ż., zaskarżając w całości postanowienie organu II instancji i wnosząc o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia organu II instancji w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, - względnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji, - wydanie na podstawie art. 61§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego , postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. błędną wykładnię art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 10 ust. 1a i art. 29 ustawy Prawo wodne oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną ,niewłaściwe zastosowanie art. 11ust. 1 pkt 4 in fine w zw. z ust. 2 i ust.3 oraz art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy Prawo wodne, art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego , polegające na nie wyjaśnieniu bądź nienależytym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł ,że organ II instancji pominął przy rozpatrywaniu sprawy unormowanie art. 11 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa wodnego, który pieczy marszałka województwa powierza wody publiczne inne niż określone w pkt 1-3 wskazanego przepisu oraz inne niż określone w początkowej części art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, tzn. inne niż wody istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Potok M. to w istocie stworzony sztucznie ciek wodny –zaledwie rów, na potrzeby zasilania położonego nieopodal ......., obecnie niewykorzystywany w tym celu. Rów w znacznej mierze pozostaje zakryty, płynie przez centrum miasta S., pod terenami publicznymi czego organ nie uwzględnił. Rowu o nazwie ,,[...]" nie można uznać za wody publiczne istotne dla kształtowania zasobów wodnych. Dodatkowo skarżący podniósł, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie do uznania potoku za wody publiczne stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego-gminy, na terenie której pozostaje położony, o którym mowa w art. 10 ust. 2 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa , iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w swym dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyroki II SA 1824/95, II SA 1718/95 i II SA 1155/92). Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 20.11.1998r. IISA 914/98 LEX nr 41816) Działka ewid. nr ..... (potok M.) nie jest własnością Gminy S. lecz we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Inspektorat w Ż. co wynika z wpisu znajdującego się w ewidencji gruntów. Wpis ten jest bezsporny i nie był kwestionowany wobec powyższego nie ma żadnych podstaw by podważać jego prawdziwość i poprawność. Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego ale i prawnego co zostało stwierdzone w orzecznictwie sądowym. (por. wyrok NSA z 15.10.1998r. sygn. IISA810/98 LEX nr 41304) Jak z powyższego wynika Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Ż. jest organem właściwym do załatwienia wniosku Prezesa Zarządu Powszechnej Spółdzielni .......... ,,[....] "...... , w sprawie umocnienia brzegów i udrożnienia koryta potoku M. Jeżeli zatem wpis znajdujący się w ewidencji gruntów jest wadliwy, nieścisły lub w inny sposób nie odpowiada prawdzie winien być skorygowany i uaktualniony gdyż zgodnie z art.21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. u z 2005r. Nr 240 , poz. 2027) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę miedzy innymi dla oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych i nie powinny wprowadzać w błąd a powinny być rzetelnym odzwierciedleniem stanów faktycznych i prawnych. Skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło