II SA/Kr 680/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-23
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Jan Zimmermann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stragan regionalny, jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, czy właściwy organ powinien nakazać rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też zastosować procedurę legalizacyjną z art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym braku rzetelnych ustaleń faktycznych dotyczących stanu prawnego nieruchomości i lokalizacji obiektu, a także naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu niezgodnym z Konstytucją RP. Sąd wskazał, że organy nie uwzględniły zmian prawnych wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz nowelizacji Prawa budowlanego, a także nie odniosły się do zarzutów skarżącego dotyczących stosowania art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki straganu regionalnego, wydanego B.Z. przez organy nadzoru budowlanego. Po kolejnych decyzjach i odwołaniach, ostateczna decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymała w mocy nakaz rozbiórki. Skarżący B.Z. kwestionował kwalifikację straganu jako obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę oraz prawidłowość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, domagając się zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 51 Prawa budowlanego. Skarżący podnosił również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym braku rzetelnych ustaleń faktycznych i prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. WSA/wyr, l - sentencja wyroku Sygn. akt II SA/Kr 680/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) . Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: pozostawić bez rozpoznania pismo uczestnika L.S. z daty 5 czerwca 2009r WSA/post.l - sentencja postanowienia
Decyzją Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...].01.2007r., znak [...], na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1, art. 81 ust. 2, art. 83 ust. 1 i art. 48 ust. 1, art. 52 ustawy z 7.07.1994r.- Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazano B.Z. rozbiórkę niepołączonego trwale z gruntem obiektu budowlanego - straganu regionalnego nr [...], zgodnie z oznaczeniem w protokole z wizji lokalnej z dnia 17.11.2005 r., zlokalizowanego na działce nr 1 obr. [...] w Z.
Uzasadnieniem dla wydanego rozstrzygnięcia były ustalenia, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez pozowania na budowę w terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zaś decyzja o warunkach zabudowy wydana dla budowy straganu regionalnego na działce nr 1 utraciła ważność w dniu 11.06.2005r.
Na skutek odwołania B.Z. , decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].07.2007r. znak [...], na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07.1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) uchylono powyższą decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Uzasadniając powyższe podano, że dotychczasowe postępowanie było prowadzone bez prawidłowego ustalenia kręgu stron. Z powołaniem się na uzupełniony materiał dowodowy wskazano , że przedmiotowy stragan zlokalizowany jest na dwóch działkach o numerach ewidencyjnych 2 i 3 . Właścicielem powyższych działek jest Gmina Miasta Z. , natomiast L.S. jest właścicielem działki nr 4 , która bezpośrednio przylega do działki nr 5 . Działki nr 4 i nr 5 powstały z podziału działki 1 Gmina Miasta Z. i właściciel działki nr 3 nie brali udziału w postępowaniu. Nadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał w sposób jednoznaczny przedmiotu nakazanej rozbiórki.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...].08.2008r., znak [...] , na podstawie art.80 ust.2 pkt 1, art.81 ust 2, art. 83 ust.1 i art.48 ust.1, art.52 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art.104 k.p.a. nakazano B.Z. rozbiórkę niepołączonego trwale z gruntem obiektu budowlanego - straganu regionalnego, zlokalizowanego na działkach nr 5 i nr 3 obr. [...], w rejonie ul. [...], w Z.
W uzasadnieniu decyzji podano, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 17.11.2005r. ustalono, że B.Z. w jesieni 2002r. na działce nr 1 obr. [...], położonej w Z. wzdłuż ulicy [...] wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę niepołączony trwale z gruntem obiekt budowlany - drewniany stragan regionalny. Wskazano dalej na wydane już w toku instancji decyzje, jak również powołano ustalenia leżące u podstaw przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy.
W tym kontekście wskazano, że zgodnie z art. 48 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994r.- Prawo budowlane :
" Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych."
Wyjaśniono ponadto, że organ z urzędu posiadał informację co do nieobowiązywania na terenie Z. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym , a dniu 14.12. 2006r. wstąpiono do Urzędu Miasta Z. o podanie czy dla działki nr 1 obr. [...] wydano decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Z informacji uzyskanej od Burmistrza Miasta Z. wynika, że dla powyższej działki zostały ustalone warunki zabudowy dla budowy straganu regionalnego, lecz jej ważność upłynęła w dniu 11.06.2005r., tj. po dacie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...].08.2008r., znak [...], wniósł w terminie odwołanie B.Z. , który zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez błąd w ustaleniach oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów, domagał umorzenia postępowania, względnie - uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji .
Nawiązując do art. 3 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego skarżący wywodził, że przedmiotowy stragan regionalny nie ma cech obiektu budowlanego, tj. budynku, budowli, czy obiektu małej architektury. Skoro przedmiotowy stragan nie jest obiektem budowlanym nie może mieć do niego zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podobnie, brak podstaw do stosowania art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy również obiektów budowlanych, z tym, że będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Biorąc jednakże pod uwagę przyjętą przez organ interpretację i przyjmując, że przedmiotowy stragan wymagał dla jego wybudowania uzyskania pozwolenia na budowę, uznawał za kluczowe rozstrzygnięcie czy dla spełnienia przesłanek z art. 48 ust. 2 koniecznym jest wystąpienie łącznie wymogów z pkt 1 i 2 tego artykułu, czy możliwe jest - jak nakazują zasady logiki, wystąpienie samodzielnie przesłanki określonej w art. 48 ust. 2 pkt 2 dla niektórych obiektów. Zdaniem skarżącego, to ostatnie podejście uzasadnia funkcja jaką mają spełniać takie obiekty tymczasowe jak strzelnice i kioski uliczne. Z uwagi na fakt, że nie są trwale z gruntem związane, jak również nie posiadają trwałych ( lub w ogóle) połączeń z siecią wodociągową i energetyczną, możliwym jest ich swobodne przemieszczanie, a dzięki temu osadzane w "dowolnym" miejscu. Ta funkcjonalność umożliwia realizację celu gospodarczego, dla którego obiekty takie powstają. Dlatego też kryterium jakie winny spełniać dla swej legalności, to wyłącznie zachowanie wymogów technicznych. Nielogicznym jest bowiem, by np. kioski uliczne, czy strzelnice (które niejednokrotnie są wozami) musiały spełniać wymogi wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego, itp. Ponadto, przy interpretacji tego przepisu należy wziąć pod uwagę co jest celem art. 48 ust.2 Prawa budowlanego, a w tym zakresie ustalić, czy powstanie danego obiektu spowoduje naruszenie polityki przestrzennej oraz zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. W tym zakresie należy dojść do wniosku, że wybudowanie takiego obiektu, jakim jest przedmiotowy stragan regionalny o bardzo niewielkiej powierzchni użytkowej, jak również osadzenie go w miejscu, gdzie straganów jest kilkadziesiąt, w żaden sposób nie powoduje naruszenie polityki przestrzennej miasta Jeżeli przedmiotowy stragan został wybudowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, to nie zagraża on zdrowiu i życiu ludzkiemu. Interpretacja uwzględniająca koniunkcję przesłanek z pkt 1 i 2 godzi w zasadę sprawiedliwości i słuszności społecznej oraz uwzględnienie słusznego interesu obywatela, stanowi ingerencję w politykę gospodarczą, tak gdzie winien decydować stosunek cywilnoprawny z właścicielem terenu. Niejednokrotnie prowadzić będzie do absurdalnych, niemożliwych do zaakceptowania konsekwencji, jak w niniejszej sprawie. Przedmiotowy stragan regionalny przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane winien uzyskać status legalnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji .
Skarżący uznawał za istotna odpowiedź na pytanie, czy przywiezienie gotowego straganu regionalnego jest robotami budowlanymi określonymi w art. 3 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności budową zgodnie z art. 3 ust. 6, która to budowa jest warunkiem prowadzenia postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w indywidualnie oznaczonym miejscu, jak również odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Według literalnej wykładni tegoż artykułu przywiezienie gotowego straganu regionalnego - jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie jest budową w rozumieniu ustawy . Dla określenia dokonanej czynności najbliższym pojęciem użytym w ustawie jest montaż - instalacja urządzenia. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy - pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzenia na obiektach budowlanych jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie na drodze - pasie drogowym. Gdyby uznać, że na przywiezienie przedmiotowego, straganu i jego montaż wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia, to ustawa Prawo budowlane w art. 3 wyraźnie rozdziela pojęcie budowy i robót budowlanych tak jak to ma miejsce w art. 48 ust. 1, 49b ust. 1 i art. 50 ust. 1 gdzie wyraźnie rozdziela tok postępowania w przypadkach wybudowania lub budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ oraz tok postępowania w przypadkach prowadzenia robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy stragan został gotowy przywieziony i zainstalowany na targowisku - pasie drogowym i nie prowadzone są żadne roboty budowlane najbardziej stosownym w tym przypadku będzie prowadzenie przedmiotowego postępowania w oparciu o art. 51 ust. 7 ponieważ stragan jest już wybudowany - zainstalowany, a nie jak mówi art. 50 ust. l prowadzone roboty budowlane Jednakże oczywistym jest, iż w przedmiotowym przypadku miało miejsce zainstalowanie urządzenia na obiekcie budowlanym - zgodnie z art. 29 ust. 2 ptk. 14 i art. 30 ust. l ptk. 3 ppkt b ustawy Prawo budowlane gdzie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę czy dokonanie odpowiedniego zgłoszenia na tego rodzaju wykonanie robót budowlanych, zwłaszcza ze względu na fakt, że przedmiotowy stragan ma wysokość mniejszą niż 3,00 m.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].03.2009r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Orzekając w ten sposób streszczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano, co następuje.
Dokonana przez organ pierwszej instancji kwalifikacja przedmiotowego straganu regionalnego jako tymczasowego obiektu budowlanego oraz przyjęcie trybu art. 48 ustawy Prawo budowlane do załatwienia sprawy, są prawidłowe. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, tymczasowy obiekt budowlany "to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a takie obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". W świetle powyższego, straganu nie można uznać za urządzenie budowlane. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, wymóg zgłoszenia budowy tymczasowych obiektów budowlanych dotyczy jedynie tych obiektów budowlanych, które zostały przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 od daty rozpoczęcia budowy. Realizacja straganu regionalnego jako obiektu tymczasowego niepołączonego trwale z gruntem i przeznaczonego do użytkowania i użytkowanego w czasie dłuższym niż 120 dni, nie mieści się w hipotezie art. 29 ust. 1 powyższej ustawy i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Artykuł 28 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje, że roboty budowlane (w tym i budowę) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem robót budowlanych wymienionych w art. 29-31 . Organ pierwszej instancji właściwie zastosował art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 48 powyższej ustawy :
" Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych ."
Tryb z art. 48 ust. 1 prowadzący do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części obowiązuje wtedy , gdy nie zachodzą przesłanki art. 48 ust. 2 uzasadniające zastosowanie procedury legalizacyjnej.
Analiza materiału dowodowego wykazała, że dla działki nr 1 (podzielonej następnie na działki nr 4 i nr 5 ) została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla J.S. , uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 17.09.2003r. Kolejna taka decyzja wydana dla J.S. z dnia 26.11.2003r., utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31.12.2003r., znak [...] nie przewidywała możliwości przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, a B.Z. nie był stroną w tym postępowaniu. Nadto, organowi z urzędu wiadomo, że w toku postępowania odwoławczego znak sprawy [...] (dotyczącego sąsiedniego straganu regionalnego, zlokalizowanego również na działce nr 5 ) przedłożono kserokopię decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...].03.2006r., znak [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie straganu regionalnego w pasie drogi gminnej - [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że "lokalizacja inwestycji w pasie drogi publicznej, gminnej - [...], narusza wskazane powyżej przepisy ustawy o drogach publicznych, zatem nie może być wydana pozytywna decyzja o warunkach zabudowy...". W świetle powyższego bezzasadny jest zarzut skarżącego, który podnosił, że "...dla jego legalności nie mogą mieć wpływu polityka przestrzenna, (...) a winny mieć wpływ stosunek obligacyjny łączący mnie z właścicielem dzierżawionej przeze mnie nieruchomości". Decyzja ta wprawdzie wydana została na rzecz innej osoby, jednakże zawiera jednoznaczne stanowisko organu odnośnie możliwości zabudowy działek stanowiących pas drogowy- [...] w Z. , dlatego stanowi istotny materiał dowodowy w sprawie.
Organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do przestrzegania przepisów prawa w postępowaniu mającym na celu przyznanie uprawnienia lub obowiązku strony w konkretnej sprawie, nie mogą kierować się zasadą "sprawiedliwości i słuszności" w subiektywnym ujęciu strony i indywidualnym interesem faktycznym. Zarzuty strony w tej kwestii nie mogą mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Z decyzji organu pierwszej instancji uznano za urzędowo znany fakt, że na terenie Z. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co wypełnia wymóg z art. 77 §4 k.p.a. Fakt braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego potwierdzono w rozmowie z przedstawicielem PINB w Z. w dniu 26.02.2009r. Z akt postępowania wynika również, że skarżący nie występowała do właściwego organu o wydanie decyzji WZiZT na budowę przedmiotowego straganu.
W świetle powyższego nakaz przymusowej rozbiórki straganu regionalnego na podstawie art. 48 ust. l Prawa budowlanego jest uzasadniony. Przedmiotowy stragan regionalny zlokalizowany jest częściowo na działce nr 3 , której właścicielem, według przesłanego faxem w dniu 4.03.2009r do WINB wypisu z rejestru gruntów z daty 29.03.2007r. jest Gmina Miasta Z. Wypis ten jest zgodny z treścią dokumentów z daty 23.05.2007r ( [...] akt PINB), zgodnie z którymi właścicielem działki nr 5 jest nadal L.S. , a nie - jak podaje się w uzasadnieniu skarżonej decyzji - Gmina Miasta Z . Brak jest w aktach dowodu, że Gmina Miasta Z. stała się właścicielem powyższej działki. Mając jednak na uwadze, że właściciele działek nr 5 i nr 3 , tj. Gmina Miasta Z. i L.S. jako strony brali udział w postępowaniu administracyjnym, wskazana wada uzasadnienia decyzji, nie może skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 138§2 k.p.a.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].03.2009r. znak [...], B.Z. naruszenie przepisów postępowania zarzucał błąd w ustaleniach będących podstawą rozstrzygnięcia oraz błędną interpretację przepisów . Skarżący wnosił wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższego podnosił, że organ nie przeprowadził żadnych wnioskowanych dowodów dla wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wyjaśnił licznych przedstawionych w odwołaniu wątpliwości, uzasadnienie decyzji organu jest zbyt lakonicznie i nie przekonuje do twierdzeń w nim zawartych.
W dalszej części skargi B.Z. zawarł obszerne rozważania natury prawnej i faktycznej, analogicznego do prezentowanych w odwołaniu. Dodatkowo podnosił, że wobec faktu iż dozwolonym jest dzierżawienie przez Gminy pasa drogowego - tym samym jedynie rozwiązanie umowy dzierżawy pasa drogowego łączącej skarżącego oraz Gminę Miasto Z. winno spowodować rozbiórkę przedmiotowego straganu bądź przewiezienie w inne miejsce.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].07.2007r. znak [...] podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 26.03.2008r. sygn. akt II SA/Kr 1101/07 oddalił skargę B .Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Fakt uprzedniego wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 26.03.2008r. sygn. akt II SA/Kr 1101/07 ma między innymi ten skutek, że dokonywana obecnie ponowna kontrola dotyczy w szczególności czynności oraz aktów podjętych po tej dacie. Co do zasady winna ona nastąpić z uwzględnieniem wiążącego charakteru oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku ( art. 153 p.p.s.a.). W sprawie sygn. akt II SA/Kr 1101/07 , przy braku wniosku stron nie sporządzono uzasadnienia wyroku. Niemniej jednak, zawarte w nim wiążące rozstrzygnięcie oznacza akceptację decyzji organu drugiej instancji o charakterze kasacyjnym, a także brak przesłanek do jej eliminacji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 §1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Matarialnoprawną podstawę wydanych w sprawie niniejszej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. - dalej w skrócie Pb), zaś postępowanie prowadzono na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póz. zm. - dalej k.p.a.).
Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji z uwzględnieniem reguł określonych w art. 75, 76, 81 k.p.a. oraz innych przepisach tego aktu normatywnego. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego ( tak między innymi komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego : M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, a także J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Takiej ocenie winny podlegać wszelkie dowody przeprowadzane przez organy administracji i stanowiące podstawę poczynionych przez nie ustaleń.
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy uznać, że tak zaskarżona, jaki i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Towarzyszy powyższemu ponadto naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 ust.2 Pb, który w obu decyzjach cytuje się błędnie w nieobowiązującym już brzmieniu . Zważyć należy bowiem , że wyrokiem dnia 20.12.2007r. sygn. akt P37/06 ( Dz. U. z dnia 29.12.2007r. Nr 247, poz. 1844) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), ), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Związanych z tym wyroki zmian stanu prawnego nie uwzględniono przy wydaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...].08.2008r., znak [...]. W zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji nie uwzględniono nadto ustawy z dnia 8.10.2008r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 206, Poz.1287), która weszła w życie 6.12.2008r., zaś dotyczyła między innymi art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b), eliminując fragment uznany za niezgody z Konstytucja RP.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 1- 2 Pb miał następujące brzmienie :
" 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie
uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu
zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych."
Wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis ustawy, który jest niezgodny z Konstytucją oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi. W takim przypadku w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia do sądu jest decyzja, zachodzą podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Niezależnie od tego zaskarżona decyzja została wydana proceduralnie wadliwie, albowiem nie odniesiono w niej nawet pośrednio do tych zarzutów skarżącego, które wskazywały na powinność stosowania w sprawie art. 51 Pb, a nie art. 48 Pb. To uchybienie przepisom postępowania ma w sprawie tym większe znaczenie, że w odwołaniu skarżący zaprezentował obszernie określoną wykładnię obu wykluczających się wzajemnie regulacji oraz odniósł ją do stanu faktycznego sprawy.
Decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera w istocie żadnych wyjaśnień dotyczących wykładni i stosowania przepisów materialnoprawnych w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
W żadnej z wydanych dotąd decyzji nie poczyniono też rzetelnych ustaleń dotyczących stanu prawnego nieruchomości, na których znajduje się przedmiotowy stragan regionalny. O ile zgromadzono materiał dowodowy wskazując na podział działki nr 1 obr. [...] w Z. , o tyle brak niebudzących wątpliwości dowodów dotyczących własności nieruchomości powstałych na skutek podziału. Z treści decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...].07.2007r. znak [...] wynika, że w tej dacie podlegająca podziałowi nieruchomość i powstałe z niej działki nr 4 i nr 5 stanowiły własność L.S. . W piśmie z dnia 29.05.2007r. L.S. oświadczył że jest właścicielem jedynie działki nr 4, natomiast właścicielem działki nr 5 jest Gmina Miasto Z. Wyżej wymieniony przedstawił wydany przez Sąd Rejonowy w Z. Wydził [...]l Ksiąg Wieczystych dnia [...].05.2007r. odpis z księgi wieczystej Kw nr [...]założnej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr 4 , który ujawnia jako jej właściciela L.S. . Te dokumenty dostępne są w aktach sprawy. Z uzasadnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].07.2007r. znak [...] wynika, że przy piśmie z daty 19.06.2007r. L.S. przesłał także odpis księgi wieczystej Kw nr [...] Sądu Rejonowego w Z. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych , z którego wynika, że działka nr 5 stanowi własność Gminy Miasto Z. Obu tych dokumentów brak w przedstawionych aktach administracyjnych i nie były brane pod uwagę przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Uzyskany faksem w postępowaniu odwoławczym wypis z rejestru gruntów, który wskazuje stan prawny działki nr 5 odmiennie do powyższego oświadczenia, nie może być uznany za dowód wiarogodny, albowiem odzwierciedla wpisy w ewidencji gruntów na datę wcześniejszą , tj. 29.03.2007r.
Analogiczna negatywna ocena odnosi się ustaleń dotyczących lokalizacji przedmiotowego kiosku regionalnego. W przedstawionych aktach administracyjnych brak jest bowiem dokumentu dowodzącego powyższego w sposób niebudzący, przy czym w kolejno wydawanych decyzjach występując w tym zakresie istotne rozbieżności. Pierwsze wydane w toku instancji decyzje, uwzględniające wyniki oględzin dnia lokalizują przedmiotowy stragan regionalny wyłącznie na terenie stanowiącym działkę nr 1 , z której powstały działki nr 4 i nr 5. Pomimo nieprzeprowadzenia kolejnych oględzin kontrolowane obecnie decyzje wskazują jako tę lokalizacje dodatkowo działkę 3.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich obowiązków orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a " i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której nawiązują zarzuty skarg. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. w sentencji wyroku , zaś rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po eliminacja wytkniętych uchybień .
Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
Skarżący pomimo pouczenia zawartego w wezwaniu na rozprawę dnia 23.10.2008r. nie składał wniosku o zasądzenie kosztów postępowania.
sygn. akt II SA/Kr 680/09
UZASADNIENIE POSTANOWIENIA Z DNIA 23 PAŹDZIERNIKA 2009 ROKU
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi B.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2009 roku, znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, L.S. , pismem z dnia 5 czerwca 2009 roku domagał się uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 roku, którym organ wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismo zostało złożone w dwóch egzemplarzach. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] sierpnia 2009 roku L.S. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez nadesłanie jego dwóch odpisów w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone uczestnikowi w dniu 18 sierpnia 2009 roku, a żądane odpisy wniosku nie zostały przez niego złożone w terminie.
W myśl art. 47 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Nie dołączenie stosownej liczby odpisów powoduje, że pismo dotknięte jest brakiem formalnym i nie można nadać mu dalszego biegu. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W wypadku gdy strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, stosownie do art. 49 § 2 p.p.s.a. Pozostawienie pisma bez rozpoznania na rozprawie następuje w formie postanowienia, zgodnie z art. 160 p.p.s.a.
Ponieważ uczestnik L.S. nie uzupełnił w terminie braków formalnych pisma z dnia 5 czerwca 2009 roku, stanowiącego wniosek o uchylenie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd pozostawił pismo bez rozpoznania, za podstawę przyjmując art. 49 § 2 w zw. z art. 160 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło