II SA/Kr 681/05

PostanowienieWSA w Krakowie2007-10-25

Skład orzekający: Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, posiadająca dochody z dwóch pensji nauczycielskich i znaczący majątek (dom w budowie, grunty, samochód), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w formie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną rodziny wielodzietnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca, mimo posiadania majątku i dochodów z dwóch pensji, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w formie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była wielodzietność rodziny (7 osób) i stosunkowo niskie dochody w przeliczeniu na członka rodziny, co uniemożliwiało poczynienie oszczędności na pokrycie tej opłaty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie WINB w przedmiocie uchybienia terminu. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową rodziny wielodzietnej (7 osób). Sąd, analizując dochody z dwóch pensji nauczycielskich (3459,63 zł) oraz posiadany majątek (mieszkanie, dom w budowie, grunty, samochód), uznał, że wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku; w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w formie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2007r. sygn akt II SA/Kr 681/05, oddalającego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadniania wyroku, w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić . W dniu [...] października 2007r. skarżący W. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w formie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2007r. sygn. akt II SA/Kr 681/05 oddalającego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wydane w przedmiocie uchybienia terminu. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową rodziny. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką własnych dzieci i dwójką dzieci przysposobionych. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń za pracę w szkole wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości 3 459,63 zł. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika także, iż skarżący posiada mieszkanie służbowe o pow. 42 m2, wykazuje dom w budowie o pow. 96 m2, grunty rolne o pow. 3 ha oraz samochód osobowy rocznik 1990 o wartości około 13000,00 zł. Skarżący natomiast nie wykazuje żadnych innych cennych ruchomości ani oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów, umożliwiających pokrycie kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, skarżący wykazał, szczególnie wobec okoliczności stosunkowo niskich dochodów rodziny w przeliczeniu na liczbę jej członków, szczególnej sytuacji rodzinnej, iż nie jest w stanie uiścić należnej opłaty kancelaryjnej bez uszczerbku koniecznego w utrzymaniu swojej rodziny. Zdaniem Sądu, fakt, iż rodzina skarżącego składa się z 7 osób i ma do dyspozycji dwie pensje nauczycielskie o łącznej wysokości 3459 zł, nie pozwala na poczynienie oszczędności w celu wygenerowania należnej kwoty pieniężnej. W obecnej sytuacji zatem, zdaniem Sądu, zwolnienie skarżącego od konieczności poniesienia kosztów w formie opłaty sądowej należnej od sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu jest zatem uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło