II SA/Kr 681/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i S. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary grzywny za usunięcie drzewa. p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżących J. i S. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. i S. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzupełniony pismem z dnia 11 listopada 2016 r. (prezentata sądu), w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2016 r. We wniosku skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z synem, synową i wnuczką. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi [...] zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł, świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę synowej A. F. w wysokości [...] z. Syn skarżących – G. F. nie pracuje i nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Wnuczka jest uczennicą gimnazjum. W skład majątku skarżących wchodzi dom o pow [...] m2 i samochód [...] . Skarżący określi zobowiązania i stałe wydatki na łączną kwotę [...] zł plus opał na zimę – [...] zł. W piśmie z dnia 24 listopada 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnili, iż syn G. F. od dłuższego czasu nie może znaleźć stałej pracy. Podejmuje prace dorywcze, z których opłaca zobowiązania wobec wierzycieli. Spłaty są jednak nieregularne i w związku z tym okres spłaty przedłuża się. Synowa A. F. spłaca nadal kredyt. Skarżący żyją w ciągłym stresie psychicznym, na granicy ubóstwa. Wstydzą się poprosić o pomoc ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Do pisma skarżący dołączyli kserokopie dokumentów obrazujących ich sytuacje materialną: odcinki opłat za media, decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2016, 2 faktury zakupu węgla, zaświadczenia o stanie zdrowia skarżących z dnia 16 listopada 2016 r., wyciągi z konta bankowego skarżącego S. F. za okres od września do listopada 2016 r. (brak operacji), umowa pożyczki zawarta przez A. F. z [...] Pożyczki, zawiadomienie Komornika Sądowego w przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 12 sierpnia 2015 r. o wszczęciu egzekucji wobec G. F., zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 28 stycznia 2014 r. przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w K. przeciwko G. F. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W sprawie objętej zaskarżaną decyzją skarżący składali już wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po jego rozpoznaniu Referendarz sądowy w dniu 27 lipca 2016 r. wydał postanowienie, w którym zwolnił skarżących od kosztów sądowych. Zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych z dnia 27 lipca 2016 r. nie zostało cofnięte ani też nie wygasło. Obejmuje wszystkie etapy postępowania sądowego. Jest ono skuteczne od momentu złożenia wniosku, aż do zakończenia postępowania. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów należało więc uznać za bezprzedmiotowy i w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego skarżący w sposób nie budzący wątpliwości za pomocą dokumentów oraz złożonych wyjaśnień udowodnili, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący dysponują stałym miesięcznym dochodem, jest to jednak dochód w niskiej wysokości. W całości przeznaczony na bieżące utrzymanie skarżących i pomoc dla syna i jego rodziny. Orzekający uznał, iż nie są oni w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i wniosek skarżących o ustanowienia adwokata uwzględnił. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 249 a, 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).