II SA/Kr 682/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 9 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 7 sierpnia 2016 r., w sprawie skargi na decyzję [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 9 lipca 2015 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Według oświadczenia nie posiada majątku w postaci nieruchomości ani cennych rzeczy ruchomych. W ramach zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych skarżący wymienił- opłaty za energię elektryczną- [...] zł miesięcznie, gaz – [...] zł miesięcznie, żywność [...] zł miesięcznie, mieszkanie – [...] zł miesięcznie. Ogółem daj ta kwotę – [...] zł. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22 lipca 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie ma zwyczaju ani potrzeby zbierania paragonów za zakup żywności. Z uwagi na skromny stan posiadania oraz koszty obsługi bankowej nie posiada konta bankowego. Obecnie szuka pracy. Nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów, faktur i rachunków: potwierdzenie opłaty za lokal nr [...] przy ul. [...] (za okres 90 dni) – [...] zł, odcinki opłat za energię elektryczną – [...] zł, Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Sytuacja ta nie przeszkadza jednak ponosić przez skarżącego wydatków koniecznych, które wymienia we wniosku i po części potwierdza przedstawionymi rachunkami. Według oświadczenia dają ogólną kwotę 700 zł. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnia z jakich środków pokrywa te wydatki (należy je powiększyć o zakup żywności, środków czystości, ubrań ewentualnie lekarstw). W piśmie uzupełniającym stwierdza tylko, że szuka pracy. Mimo wezwania nie przedstawia zeznania podatkowego za rok 2015 i nie wyjaśnia dlaczego. Nie wspomina o pożyczkach czy pomocy rodziny. Źródło jego dochodu pozostaje nieujawnione. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 418/05). Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ani pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).