II SA/Kr 683/11

WyrokWSA w Krakowie2011-06-27

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Aldona Gąsecka-Duda, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. może być uwzględniony jako kontynuacja wcześniejszego wniosku złożonego w terminie?
Ratio decidendi
Wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania musi zostać złożony w terminie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., a termin ten jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu. Wniosek złożony po tym terminie, nawet jeśli dotyczy nieruchomości powstałych w wyniku podziału innej działki, nie może być uznany za kontynuację wcześniejszego wniosku i nie może skutkować ustaleniem i wypłatą odszkodowania.
Stan faktyczny
G. C. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr 5 zajętą pod drogę publiczną w terminie, który został rozpatrzony i zakończony decyzją o wypłacie odszkodowania za działkę nr 4 powstałą z podziału działki nr 5. Następnie złożyła wniosek o odszkodowanie za działki nr 1, 2 i 3, które powstały z podziału innych działek, ale wniosek ten został złożony po terminie ustawowym. Organ odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za te działki z powodu przekroczenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków [...] w K. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala Decyzją z dnia 2 września 2010r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 104, art. 107 i art. 127 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku G. C., orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, oznaczony jako działki ewidencyjne: nr ‘1’, "2’, "3" obr. [...] położone w Z., zajęty pod fragment drogi gminnej - ulica [...]. Uzasadniając powyższe organ, powołując treść art. 73 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym odszkodowanie ustalane jest i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., wskazał m.in., iż wniosek G. C. z dnia 24 kwietnia 2010 r. został złożony po zakreślonym ustawą terminie. Jednocześnie podkreślił, iż w Starostwie Powiatowym w Z. toczyło się postępowanie prowadzone z wniosku G. C., złożonym w dniu 28 grudnia 2005r. Postępowanie to dotyczyło działki nr "4’ obr. [...] i zakończone zostało ostateczną decyzją Starosty z dnia 16 lutego 2010r. nr [...], co zdaniem organu l instancji sugeruje iż wnioskodawczyni na dzień 28 grudnia 2005r. wyraźnie określiła zakres przedmiotowy swojego żądania oraz miała świadomość trybu prowadzonego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. C. podnosząc m.in., iż w dniu 28.12.2005r. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę ewid. nr "5" obr. [...] położoną w Z., która weszła w skład drogi M.. Czynności związane z podziałem nieruchomości (wydzieleniem pasa drogowego) zleciła inż. S. K., który w dniu 10.10.2008 r. sporządził projekt podziału. W wyniku tego podziału powstały następujące działki, a to: "1" o pow. 0,0001 ha, "2" o pow. 0,0044 ha, "3’ o pow. 0,0014 ha i "4" o pow. 0,0052 ha - łączna powierzchnia 0,0111 ha, zajętych pod drogę gminną – ulicę [...]. Jej wniosek złożony w dniu 24.04.2010 r. ma na celu otrzymanie pełnego odszkodowania za całość gruntu zajętego pod drogę gminną. W marcu bieżącego roku otrzymała odszkodowanie tylko za działkę "4’, o pow. 0,0052 ha. Pierwotnie złożony wniosek nie mógł zawierać żądań za całą powierzchnię gruntu zajętego pod drogę. Decyzją z dnia 25 lutego 2011 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania, w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na rzecz G. C., za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr "1", nr "2" i nr "3" położone w Z.. Zgodnie z. art. 73 ust. 1 i 4 cyt. ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. Z przepisu art. 73 wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu następujących przesłanek: - dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej, - nieruchomość taka nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, - z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., przy czym wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest jedną z przesłanek, od zaistnienia łącznie których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ. W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania - por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007r. sygn. akt l OSK 394/06. Jak wynika z analizy akt sprawy G. C. pismem z dnia 24 kwietnia 2010 r. (data wpływu - 26 kwiecień 2010 r.) wystąpiła z wnioskiem "o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki ewid., a to: nr "1" o pow. 0,0001 ha, nr "2’ o pow. 0,0044 ha i nr "3’ o pow. 0,0014 ha obr. [...] położonych w Z., które weszły w skład drogi [...]" podkreślając, iż jest on kontynuacją złożonego terminowo pierwotnego wniosku. "Pierwotny" wniosek z dnia 28 grudnia 2005 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dotyczył natomiast ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr "5", położoną w Z.. W zakresie, w jakim prawo materialne lub procesowe opiera postępowanie administracyjne na zasadzie skargowości, uzależniając je od złożenia przez stronę żądania, treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania. Pismem z dnia 28 grudnia 2005 r. G. C. wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr "5" położoną w Z.. W wyniku podziału działki nr "5" powstały działki: nr "6", nr "4’ i nr "7". Ostateczną decyzją z dnia 16 lutego 2010 r. Starosta orzekł o odszkodowaniu na rzecz G. C. za działkę ewid. "4" obr. [...] pół. w Z., która to zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia 5 maja 2009 r. nr [...] z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa stała się własnością Gminy Miasta Z.. Występując o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr "1", nr "2", nr "3" pismem z dnia 24 kwietnia 2010 r. G. C. dokonała "rozszerzenia" wniosku z dnia 28 grudnia 2005r. o zupełnie nowy przedmiot postępowania, a zatem słusznie organ l instancji uznał, iż w zakresie odszkodowania za działki nr "1", nr "2", nr "3" wniosek został złożony w dniu 26 kwietnia 2010r., żadna bowiem z w/w działek nie powstała w wyniku podziału zawnioskowanej do zwrotu w ustawowym terminie działki nr "5". W pierwotnym wniosku z dnia 28 grudnia 2005r. o przyznanie odszkodowania wnioskodawczyni precyzyjnie określiła, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr "5", zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...] w Z.. Prawidłowo zatem organ l instancji orzekający w sprawie przyjął, iż wniosek z dnia 26 kwietnia 2010 r. o odszkodowanie za działki nr ‘1’, nr "2’ i nr "3’ odnosi się do zupełnie nowego przedmiotu postępowania, a zatem słuszne jest twierdzenie organu l instancji, iż nie został złożony w terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy, co w konsekwencji stanowi podstawę odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w działki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła G. C., zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Uzasadniając zarzuty skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu, dodając, że w dniu składania pierwotnego wniosku (28.12.2005r), nie posiadała wiedzy o zakresie zajęcia działek na drogę. Stanowisko w tej sprawie Naczelnik Wydziału Drogownictwa i Transportu zajął dopiero w dniu 20.09.2006r., a zatem po terminie w którym możliwa była korekta pierwotnego wniosku. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty są prawidłowe i nie naruszają prawa. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że pierwotny wniosek skarżącej G. C. z dnia 28 grudnia 2005r. precyzyjnie określał działkę nr "5’, zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...] w Z.. Działka nr "5’, jak wynika z mapy uzupełniającej z projektem podziału (k. 7 akt adm.), podzielona została na działki nr "6", "4" i "7". Natomiast działki za które G. C. zażądała ustalenia i wypłaty odszkodowania w niniejszym podstępowaniu, a więc nr "1", nr "2" i nr "3", powstały z podziału zupełnie innych działek tj. działek nr "8", "9", "10" (por. mapa uzupełniająca z projektem podziału - k. 7 akt adm.). Prawidłowo zatem organy przyjęły, iż wniosek o odszkodowanie z dnia 26 kwietnia 2010r. obejmujący działki nr "1", nr "2" i nr "3’ odnosi się do innego przedmiotu postępowania. Brak jest zatem podstaw, aby w jakikolwiek sposób powiązać tenże wniosek z wnioskiem z dnia 28 grudnia 2005r. i przyjąć, że zachowany został przez wnioskodawcę termin zakreślony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z przepisu tego wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje jeśli z wnioskiem o ustalenie odszkodowania wystąpi właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005r. termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym i nie można go przywrócić. Skoro zatem skarżąca wniosek o wypłatę odszkodowania złożyła w dniu 26.04.2010r., co jest okolicznością bezsporną, to tym samym brak jest podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania - ( por: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007r. sygn. akt l OSK 394/06). Zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a., są w ocenie Sądu niezasadne. Organy administracyjne podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W pierwszej kolejności należy wskazać, ze brak było podstaw do kwestionowania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 5 maja 2009r. znak: [...], która stwierdzała, iż z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa przedmiotowe działki jako faktycznie zajęte pod drogi publiczne, stały się własnością Gminy Miasta Z.. Nie jest zasadny zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, ponieważ zakres wniosku z dnia 28 grudnia 2005r. był na tyle precyzyjny, że brak było podstaw do wyjaśnienia tego zakresu. Nie nastąpiło naruszenie art. 9 k.p.a. ponieważ skoro wniosek z dnia 28 grudnia 2005r. precyzyjnie określał działkę nr "5", to brak było podstaw do informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczących innych działek, które nie objęte tymże wnioskiem nie mogły być przedmiotem tego postępowania. Wnioskodawczyni miała również możliwość czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się, w związku z czym organy nie naruszyły art. 10 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło