II SA/Kr 684/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. W. i E. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2004 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. W. kwotę 500 zł. (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia 25.09.2003 r., znak: [...] organ I instancji-Starosta [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 roku z pózn. zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 10.07.2003 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. P. pozwolenia na budowę, polegającą na przebudowie konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym z wymianą pokrycia z eternitu na blachę dachówkową oraz z adaptacją strychu na pomieszczenia mieszkalne, a także dobudowę wiatrołapu, na działce położonej w P. i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż do wniosku inwestora dotyczącego przedmiotowej inwestycji dołączono projekt budowlany opracowany przez uprawnionych projektantów, decyzję ustalającą warunki zabudowy dla tej inwestycji oraz zgodę współwłaścicieli działki na udzielenie pozwolenia. W toku postępowania zastrzeżenia do projektu zgłosił E. W., współwłaściciel działki nr. ewid. [...], sąsiadującej działką inwestora. Oświadczył, iż nie wyraża zgody na wykonanie robót objętych projektem, gdyż jego zdaniem ściana graniczna (szczytowa) stanowi jego własność. Podniósł znaczne zróżnicowanie wysokości sąsiadujących ze sobą budynków, mogące spowodować zakłócenie ciągu kominowego a nadto, że inwestowanie na wspólnej ścianie może spowodować pęknięcie istniejącej ściany jego budynku (która jest wykonana z niskiej wytrzymałości materiałów). Organ I instancji wskazał, że w projekcie został rozwiązany problem oparcia nadbudowywanej w granicy ściany poprzez pogrubienie ściany granicznej kosztem pomieszczeń w budynku inwestora co uwidoczniono na poszczególnych rysunkach projektu. Zarówno część konstrukcyjna jak i architektoniczna projektu została opracowana przez osoby ze stosownymi uprawnieniami, sposób pokazania przebiegu granicy w stosunku do ściany granicznej nie daje podstaw do przypuszczeń, że poprzez nadbudowę zostałoby naruszone prawo własności, bądź stabilność konstrukcji budynku E. W. Organ uznał przedłożone dokumenty za wystarczające dla udzielenia pozwolenia zgodnie z wnioskiem inwestora. Od decyzji Starosty [...] E. W. odwołał się. Podniósł, że dom przeznaczony do przebudowy nie posiada ściany szczytowej, a inwestor użytkuje jego ścianę, co nie zostało uwzględnione w przedłożonym projekcie. W poziomie parteru inwestor ma zainstalowane urządzenia sanitarne, których działanie jest słyszalne po stronie odwołującego się. W zatwierdzonym projekcie nie zostały zachowane warunki użytkowania. Po rozpatrzeniu odwołania E. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia 15.04.2004 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust.3 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25.09.2003 r., znak: [...]. W uzasadnieniu swojej Wojewoda [...] stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Zatwierdzony decyzją organu I instancji projekt budowlany wskazuje, że inwestycja została zaprojektowana tylko na działce nr [...]. W przebudowywanym budynku wykonana zostanie nowa ściana szczytowa oddylatowana od budynku stanowiącego własność odwołującego. Będzie ona posadowiona na projektowanej belce żelbetowej opartej na ścianach konstrukcyjnych budynku. Wszystkie projektowane elementy znajdują się na nieruchomości stanowiącej własność inwestora, bez wpływu na budynek odwołującego. Projektowana przebudowa została poprzedzona wykonaniem przez uprawnionego projektanta orzeczenia dotyczącego stanu technicznego konstrukcji budynku i podłoża gruntowego, które potwierdziło techniczną możliwość przebudowy. Projektowana inwestycja nie narusza praw osób trzecich., inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a projekt budowlany spełnia wymagania podane w art. 34 ust. 1, 2 i 3 prawa budowlanego. Sprawdzono zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami decyzji o WZiZT, przepisami w tym techniczno -budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 a, b i c ), sprawdzono kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń ( art. 35 ust. 1 pkt 2 ) oraz stwierdzono, że został wykonany przez osoby uprawnione. ( art. 35 ust. 1 pkt 3). Skargę na decyzję Wojewody [...] dnia 15 kwietnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. W. i E. W.. Skarżący zarzucili, że Wojewoda nie uwzględnił zarzutów zawartych w odwołaniu i zarzuty te podtrzymali. Podnieśli że budynek inwestora nie posiada w poziomie parteru od strony zachodniej, jego ściany wzdłużne przylegają do ścian budynku stanowiącego ich własność. Inwestor urządził na parterze pomieszczenia sanitarne, co powoduje zakłócanie skarżącym odpoczynku a przy wymianie pokrycia dachowego oparł belki w otworach wykutych w ścianie szczytowej jego budynku. Projektowanie oparcia ściany szczytowej na belce nie jest zgodne ze sztuka budowlaną, ponieważ powinno wykonać się ścianę w poziomie parteru i na niej oprzeć ścianę szczytową poddasza. Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wynikające uzasadnienia zaskarżonej decyzji Stwierdził, że postępowanie prowadzone przez organy rozstrzygające sprawę nie wykazało, aby naruszone zostały warunki techniczne lub też normy obowiązujące w budownictwie. Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ odwoławczy podniósł, iż zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany wskazuje, że przedmiotowa inwestycja zaprojektowana została na działce nr [...] bez naruszenia działki nr [...], której współwłaścicielem są skarżący. Wszystkie elementy projektowane znajdują się więc na nieruchomości stanowiącej własność inwestora, bez wpływu na budynek skarżących. Zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany rozwiązuje problem oparcia nadbudowanej w granicy ściany, poprzez pogrubienie ściany granicznej kosztem pomieszczeń w budynku inwestora. Organ II instancji podkreślił, iż zarówno część konstrukcyjna jak i architektoniczna projektu opracowana została przez osoby legitymujące się w tym zakresie niezbędnymi uprawnieniami i wobec tego odpowiedzialne za zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zatem brak podstaw do kwestionowania przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań technicznych. Nie zostało przy tym wykazane aby zaskarżone decyzje naruszyły przepisy dotyczące uprawnień osób trzecich, określone dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - art. 134 ppsa. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazane przez skarżących . Przede wszystkim stwierdzić należy, iż wobec daty wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją a to 10 lipca 2003 r. ( data złożenia do organu wniosku przez inwestora , zawiadomienie o wszczęciu postępowania , k. 1 i 3 akt I inst.), zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Ustawy dnia 16.04.2003 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), który stanowi, że : "Do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4" , postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane w jej brzmieniu sprzed wejścia w życie w/w ustawy zmieniającej. Prawo budowlane w brzmieniu sprzed zmiany, która weszła w życie 11 lipca 2003 r. nie określało kręgu osób, którym w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przysługiwał przymiot strony. Prowadzący postępowanie w takiej sprawie organ miał zatem obowiązek ustalenia stron postępowania zgodnie z brzmieniem art. 28 kpa, który stanowi, że "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Z akt sprawy wynika, że stronami postępowania byli-oprócz inwestora-właściciele i zarządca nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, tj. działek o nr. ewid.: [...] ( skarżący J. E. W.), [...] (Zarząd Drogowy w O.), oraz [...] (Gmina [...]). Z materiałów zgromadzonych przez organ I instancji wynika jednak , że działka inwestora graniczy od strony północnej z działką o nr. ewid. [...]. Fakt ten został zupełnie pominięty przez organy prowadzące postępowanie zarówno w I jak i II instancji, czego wynikiem jest naruszenie art. 28 kpa. Niewątpliwie właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, na której planuje się inwestycję jest podmiotem, którego interesu prawnego dotyczy toczące się postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Prowadzona inwestycja nie może bowiem naruszać jego uzasadnionych interesów, których ochronę zapewnia m. in. art. 5 ust. 2 pr. bud.( w brzmieniu sprzed 11. 07. 2003 r.) Na uchybienie polegające na nieprawidłowym ustaleniu stron postępowania zwrócił co prawda uwagę organ odwoławczy w swoim piśmie z dnia 4. 12. 2003 r. skierowanym do organu I instancji, nakazując uzupełnienie akt w powyższym zakresie. Z akt administracyjnych wynika, że uzupełnienia tego -przedkładając aktualny wypis rejestru gruntów - dokonał sam inwestor, jednakże ani organ I instancji, ani następnie organ II instancji nie wyciągnęły z tego dowodu żadnych wniosków, które powinny doprowadzić do podjęcia czynności celem prawidłowego ustalenia kręgu uczestników toczącego się postępowania. Z przedłożonego przez inwestora wypisu, sporządzonego według stanu na dzień 22.12. 2003 r. wynika, że właścicielem działki graniczącej od strony północnej z działką inwestora jest W. W., który nie brał udziału w postępowaniu. Stwierdzić zatem należy, że oprócz naruszenia art. 28 kpa. organy prowadzące sprawę naruszyły art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustosunkowanie się do wszystkich przedłożonych dowodów, a także art. 107 § 3 kpa poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że projektowana inwestycja nie narusza interesów osób trzecich. Stwierdzenie powyższe stoi w sprzeczności z wyżej wskazanym naruszeniem przepisów kpa, skoro nie wszystkie strony brały udział w postępowaniu wszczętym na wniosek inwestora. Nie wynika natomiast z akt sprawy, jaka była podstawa do uznania za uczestniczkę postępowania E. W.. Podkreślić należy, że prawidłowe ustalenie stron postępowania jest obowiązkiem organu administracyjnego prowadzącego to postępowanie a nie strony, który to obowiązek został przez organy obydwu instancji całkowicie pominięty. Przepis art. 35 pr. bud. stanowi w ust. 1 pkt. 3 , że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Postanowienia tego przepisu nakazują organowi sprawdzenie, czy projekt sporządzony został przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia w rozumieniu przepisów roz. 2 prawa budowlanego. Zarówno organ I jak i II instancji ustaliły i stwierdziły, że przedłożony do zatwierdzenia projekt sporządzony został przez osoby uprawnione. Stwierdzenie to stoi w sprzeczności ze stanem wynikającym akt sprawy. Nie zawierają one bowiem przewidzianych stosownymi przepisami dokumentów potwierdzających wymagane kwalifikacje osób, które sporządziły projekt. Zatem stwierdzić należy, że organy naruszyły przepis art. 35 ust. 1 pkt. 3 pr. bud., pomijając kwestię udokumentowania uprawnień tych osób. Stwierdzając, że projekt został sporządzony przez osoby uprawnione naruszyły organy oprócz wskazanego przepisu prawa materialnego także art. 107 § 3 kpa. zwrócić należy uwagę także na uchybienie polegające na objęciu decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę zakresu nie objętego wnioskiem inwestora. Jak wynika treści wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne, dotyczył on tylko przebudowy konstrukcji dachu z adaptacją strychu na pomieszczenia mieszkalne, zaskarżona decyzja dotyczy natomiast także pozwolenia na dobudowę wiatrołapu, a więc w części została wydana bez wniosku, choć projekt budowlany dotyczy także tej dobudowy. W toku postępowania organ powinien był wątpliwość te wyjaśnić, czego nie uczynił, naruszając tym samym art. 7 kpa. Rozpatrując ponownie wniosek uczestnika organy w toku postępowania winny przeprowadzić je w sposób nie powodujących powyższych naruszeń. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy co następuje: żadnego znaczenia dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nie mają zarzuty skarżących dotyczące funkcjonowania na parterze budynku inwestora pomieszczenia sanitarnego i słyszalności przez skarżących urządzeń znajdujących się w tym pomieszczeniu. Przedmiotem postępowania było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w zakresie poza obrębem ściany parteru budynku inwestora, zatem kwestie związane z ewentualną niedostateczną izolacją akustyczną między pomieszczeniami skarżących i inwestora nie podlegały kontroli sądowej. Nie były przedmiotem tej kontroli także kwestie związane z mającą w przeszłości zmianą pokrycia dachowego przez inwestora, ponieważ nie dotyczyło ich postępowanie administracyjne. Natomiast ocena prawidłowości rozwiązania polegającego na oparciu ściany poddasza na belce może sprowadzać się wyłącznie do kontroli stosowania przez organ przepisów prawa budowlanego dotyczących sporządzania projektu budowlanego przez osoby uprawnione, na których spoczywa odpowiedzialność za konkretne, przedstawione w projekcie rozwiązania konstrukcyjne, tj. na projektancie opracowującym projekt budowlany, który ma obowiązek opracowania go zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Z uwagi na powyższe uchybienia, polegające na naruszeniu prawa materialnego, oraz naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji, natomiast w pkt. II, wobec uwzględnienia skargi, na zasadzie art. 152 ppsa określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ppsa.