II SA/Kr 684/10
WyrokWSA w Krakowie2010-10-27
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Andrzej Niecikowski, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie ją rozstrzygnąć. W ocenie Sądu, organ odwoławczy miał możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego w ramach art. 136 k.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy, w tym ekspertyzy techniczne i projekt budowlany zamienny, był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego, który został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od pierwotnych ustaleń. Po kontroli i wstrzymaniu robót, inwestor przedłożył projekt zamienny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na wznowienie robót. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na braki w projekcie zamiennym, w tym brak zaświadczeń projektantów i oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, a także niezgodność z przepisami technicznymi i naruszenie interesów osób trzecich. Inwestor zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr) Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 marca 2010r., nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A.H. kwotę 757 zł ( siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Decyzją z [...] lutego 2010 r., znak [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, na podstawie art. 51 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a.
l/ zatwierdził inwestorowi A.H. projekt budowlany zamienny dla inwestycji pn.: "Rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego o jedną kondygnację oraz poddasze nieużytkowe" zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w decyzji Urzędu Dzielnicowego K. –K. Wydziału Urbanistyki Architektury Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska o pozwoleniu na budowę z dnia 25.05. 1990 r., znak: [...], lokalizacja: ul. [...] , działka nr 1 obr. [...].
II/ udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych rozbudowanego i nadbudowanego istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. na działce nr 1 obr. [...] , zgodnie ze wskazaniami zatwierdzonego niniejszą decyzją projektu budowlanego wykonanego w listopadzie 2009 r. przez mgr inż. arch. M.B.
III/ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez A. i R.F. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] marca 2010 r. znak [...] uchylił decyzję l instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte w związku z pismem A.F. z dnia 14. 11. 2007 r.(data wpływu do PINB) z prośbą, o kontrolę budynku położonego przy ul. [...] w K. Wnioskodawca wskazał na wątpliwości co do prawidłowości wykonanej nadbudowy oraz prawdopodobieństwo naruszenia granic działki sąsiedniej
W dniu 4.03.2008 r. organ l instancji przeprowadził kontrolę wskazanej wyżej budynku mieszkalnego. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowa inwestycja realizowana była w oparciu o ostateczną decyzję Urzędu Dzielnicowego K. –K. Wydział Urbanistyki, Architektury, Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska z dnia [...]05.1990 r. znak: [...], którą udzielono pozwolenia na budowę i zatwierdzono projekt budowlany rozbudowy i modernizacji mieszkalnego przy ul. [...] w K. Ustalono także, iż jest to budynek jednorodzinny, dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, murowany, kryty dachem dwuspadowym, w zabudowie szeregowej. W trakcie kontroli obiekt był wykończony i użytkowany, jednakże prowadzone były roboty budowlane. Z protokołu kontroli wynika, że "rozbudowa została zrealizowana niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wykonano dodatkową jedną kondygnację nad parterem. (...) Wg. oświadczenia budynek został wybudowany w całości w 1990 r. (...) a ściana północno-zachodnia jest wspólną ścianą budynku nr [...] i [...] ".
Na podstawie tych informacji pismem z dnia 4.04.2008 r. poinformowano zainteresowane strony o wszczęciu w dniu 12.11.2007 r. postępowania administracyjnego na wniosek A. i R.F. w sprawie robót budowlanych przy nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na dz. nr 1 obr. [...] w K.
Postanowieniem z dnia [...].07.2008 .r. znak: [...] , na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane wstrzymano roboty budowlane oraz zobowiązano inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni:
— inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej jako uzupełnienia inwentaryzacji z października 1998 r., opracowanej przez mgr inż. E.S. o aktualny stan faktyczny, w tym również przekrój poprzeczny w stosunku do wykonywanego
przekroju A-A, ze szczególnym uwzględnieniem konstrukcji i warstw ściany wspólnej pomiędzy budynkiem nr [...] i [...], zawierającej inwentaryzację geodezyjną wykonanego budynku i zagospodarowania terenu,
— ekspertyzy technicznej jako uzupełnienie opinii technicznej wykonywanej w styczniu 1999 r. przez mgr inż. T.M. sprawdzenie aktualnego stanu technicznego wszystkich wykonywanych robót w budynku ze szczególnym sprawdzeniem prawidłowości wykonania ściany wspólnej pomiędzy budynkiem [...] i [...] oraz rozwiązań konstrukcyjnych dotyczących więźby dachowej i okapu przedmiotowego budynku, który bezpośrednio przylega do sąsiedniego obiektu nr [...] oraz fundamentu słupa podtrzymującego balkon w zakresie zapewnienia wymagań określonych w art 5 ust.9 Prawa budowlanego".
Inwestor A.H. przedłożyła przy piśmie z dnia 19.08.2008 r. następujące
dokumenty:
- inwentaryzację architektoniczno-budowlaną z lipca 2008 r. sporządzoną przez mgr inż. arch. G.K. (upr. nr [...]) i mgr inż. arch. R.Z. ,
- ekspertyzę techniczną z sierpnia 2008 r. sporządzoną przed inż. P.N. ([...] ),
- inwentaryzację geodezyjną powykonawczą z 31.07.2008 r. sporządzoną przez D.W. (upr. nr [...]).
Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2008 r. znak: [...] nałożono na inwestora A.H. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Od decyzji tej odwołała się A.H. wnosząc o zmianę terminu wyznaczonego do przedłożenia stosownych dokumentów.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora organ II instancji w dniu [...].03.2009 r. wydał decyzję znak: [...] , którą uchylono skarżoną decyzję w zakresie terminu i wyznaczono termin sporządzenia i przedstawienia wymienionych dokumentów do dnia 30.06.2009 r., w pozostałym zakresie utrzymano decyzję w mocy.
A. i R.F. pismem z dnia 16.06.2009 r. wnieśli o odstąpienie od legalizacji rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku ze względu na naruszenie
własności oraz wnieśli o zakończenie toczącego się postępowania i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego.
W dniu 30.06.2009 r. inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, a 13.07.2009 r. przedłożył decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...].07.2009 r. znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. Rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego o jedną kondygnację oraz poddasze nieużytkowe na działce nr 1 (Obr [...] ) przy ul. [...] w K. " wraz z załącznikami. Przedmiotowa decyzja stała się prawomocna w dniu 14.08.2009 r., o czym pełnomocnik inwestora powiadomił PINB w K. - Powiat Grodzki pismem z dnia 19.08.2009, dołączając kserokopię w/w decyzji z klauzulą ostateczności.
Decyzją z dnia [...].01.2010 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. w oparciu o art. 36a prawa budowlanego uchylił decyzję pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 4.12.1990 r. dla zamierzenia inwestycyjnego: "Rozbudowa i modernizacja budynku mieszkalnego przy ul.[...]
W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wydał wskazaną wyżej decyzję z [...]02.2010 r. nr [...] znak: [...].
Od powyższej decyzji odwołali się A. i R.F. wskazując, że nie wyrażają zgody na zatwierdzenie inwestorowi projektu budowlanego zamiennego ze względu na toczące się postępowania w sprawie ustalenia przebiegu granic oraz naruszenia ich własności poprzez wykonanie nadbudowy na ścianie wspólnej.
Organ odwoławczy ocenił, że zaskarżona do niego decyzja została wydana nieprawidłowo i konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co przekracza kompetencje organu II instancji.
Wskazał, że do projektu budowlanego zamiennego należało dołączyć zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego. Inwestor przedłożył stosowne zaświadczenia tylko dla M.B. projektanta
"architektury" oraz sprawdzającego "projekt architektury konstrukcji" M.S. . Inwestor nie dołączył zaświadczeń dla pozostałych projektantów i sprawdzających.
Inwestor nie przedłożył także oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane, organ odwoławczy przyznał, iż obowiązek przedłożenia tego oświadczenia nie został bezpośrednio wskazany w treści decyzji z dnia [...].09.2008 r. Jednakże organ l instancji wskazał, iż dla projektu budowlanego zamiennego odpowiednie zastosowanie (w zakresie dokonanych zmian) mają przepisy dotyczące zatwierdzania projektu budowlanego. Z akt postępowania wynika, iż od strony północnej przedmiotowy budynek sąsiaduje z budynkiem nr [...], stanowiącym własność skarżących – A. i R.F. . Podczas kontroli przeprowadzonej 4.03.2008 r. inwestor A.H. oświadczyła, że ściana pomiędzy budynkami o nr [...] i [...] jest ścianą wspólną. W związku z powyższym żądanie od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem uznano za zasadne.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stwierdził, że projekt ten nie wskazuje zakresu, rodzaju i sposobu wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym także do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej oraz doprowadzenia do zgodności z wymaganiami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane. Inwestor dokonał rozbudowy części budynku w kierunku południowo-wschodnim o około 2 m. Pierwotny projekt budowlany przewidywał, iż ściana budynku od strony działki nr 2 winna mieć długość 9,70 m. W projekcie budowlanym zamiennym ściana ta ma długość 11,85m. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w odległości l m od granic działki nr 2. Zbliżenie ściany południowej (o długości 9,70 m) do granicy działki zostało "zaakceptowane" w decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany z dnia 25.05.1995 r. Dokonana rozbudowa i budynku w kierunku południowo-wschodnim stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują w sytuacji badania zgodności z prawem dokonanych odstępstw odesłania do przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wykonania odstępstwa. Zatem stwierdzenie zawarte w części opisowej projektu budowlanego zamiennego ([...])
dotyczące zgodności wykonanej rozbudowy z przepisami rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. należy uznać za nieprawidłowe. Zastosowanie w sprawie będą mieć przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W § 12 tego rozporządzenia zawarte zostały przepisy dotyczące usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do granic działki. Co do zasady budynek powinien znajdować się od granicy działki ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m (ust. 1 pkt 1), a ścianą bez otworów w odległości 3 m (ust. 1 pkt 2). Jednocześnie przepisy § 12 ust. 2 i 3 pkt 1 rozporządzenia wskazują sytuacje, w których można odstąpić od przywołanej zasady ale nie mają one tu zastosowania gdyż; decyzja o warunkach zabudowy z dn. 13.07 2009 r., nie przewiduje uwarunkowań w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku, a wprawdzie działka ma mniejszą szerokość niż 16 m. bi 8,60 m. zaś ust. 3 pk1 . Przepis par 12 Ponadto decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...].07.2009 r. wydana dla przedmiotowej inwestycji nie przewiduje uwarunkowań w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku. Również przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż budynek jest zlokalizowany w odległości ok. 1,0 m od granicy. Przedmiotowy budynek został rozbudowany o ok. 2 m w odległości ok. 1 m od granic działki, zastosowania nie ma więc również § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia - wykonana rozbudowa jest zlokalizowana w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że dokonana przez inwestora zmiana, będąca istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, a polegająca na rozbudowie części budynku w kierunku południowo wschodnim jest niezgodna z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, mimo wskazania przez PINB w K. w decyzji z dnia [...].09.2008 r. konieczności uwzględnienia w nim czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami w tym przepisami techniczno-budowlanymi, nie przewiduje takiego rozwiązania.
Organ II instancji powołał się na art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, który nakazuje projektować i budować obiekty budowlane zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnianych interesów osób trzecich. Podkreślił, że ściana północna przedmiotowego budynku jest ścianą wspólną (kwestią sporną między stronami jest ustalenie granicy działek). W ocenie organu odwoławczego nadbudowa dokonana na ścianie wspólnej narusza uzasadnione interesy osób trzecich – A. i R.F. . Inwestor dokonujący budowy w granicy winien wykazać, iż jego działanie nie narusza zasad współżycia społecznego, a realizowana inwestycja nie powinna zakłócać korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił ponadto uwagę, iż treść sentencji skarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23.06.2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. nr 120, póz. 1127, z późn. zm.). Zgodnie z przepisami rozporządzenia organ w pierwszej kolejności udziela pozwolenia na wznowienie robót, a następnie zatwierdza projekt budowlany zamienny.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest niekompletny, gdyż nie zawiera stosownych opinii i uzgodnień oraz wyjaśnień projektanta w zakresie wątpliwości dotyczących projektu i zgodności zawartych w nim rozwiązań z uwzględnieniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego tj. poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich w związku z wykonaną nadbudową, nie wskazuje określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenia wykonanej rozbudowy do stanu zgodnego z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto brak jest oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz stosownych zaświadczeń, o którym mowa w art. 12 ust 7 prawa budowlanego dla części z osób sporządzających i sprawdzających przedłożony projekt budowlany zamienny. Tym samym w ocenie organu odwoławczego organ l instancji naruszył przepisy prawa
budowlanego i przepisy postępowania administracyjnego nie czyniąc zadość przepisom art. 51 ust. 3 i art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 33 ust 2 pkt 1 i 2 i 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego oraz art. 7 i 77 k.p.a., bowiem organ ten nie ustalił wszystkich istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności oraz nie wezwał projektanta do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zgodności przedłożonego projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zatwierdził projekt budowlany zamienny nie odpowiadający wymaganiom określonym w decyzji w sprawie sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z dnia 11.09.2008 r. oraz przepisach prawa.
Jednocześnie wskazano, że przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ l instancji winien wezwać inwestora i projektanta do usunięcia stwierdzonych naruszeń i uzupełnienia braków poprzez przedłożenie: oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, brakujących zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego, wyjaśnienia przez projektanta rozwiązań zawartych w projekcie bądź przedłożenia projektu zawierającego rozwiązania (określone czynności lub roboty budowlane) doprowadzające przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz rozwiązań nie powodujących naruszeń interesu osób trzecich. PINB w K. winien również odnieść się do poruszanej przez skarżących kwestii dotyczącej wątpliwości co do przebiegu granicy między działkami o nr 3 i 1 .
Powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.H. (inwestor) wskazując, że wbrew stanowisku organu odwoławczego w aktach administracyjnych są dokumenty potwierdzające stosowne uprawnienia wszystkich osób, dla których takie potwierdzenia są wymagane przepisami prawa. W aktach znajduje się także oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a str. [...] opisu technicznego przedstawia zmiany konieczne do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podkreśliła, że inwestycja została wykonana w 1990 r., a więc 20 lat temu, kiedy to cała nieruchomość stanowiła. współwłasność 3 osób. Nie było wówczas wyodrębnionej
własności - zniesienie współwłasności nastąpiło postanowieniem z 5.12.2001 r. sygn [...] , czyli 11 lat po zrealizowaniu nadbudowy. Nadbudowa nie była więc wykonywana w granicy działki. Podkreślono, że w czasie rozbudowy obowiązywały inne przepisy techniczno - budowlane i to one (a nie przepisy obowiązujące obecnie) winny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżąca zwróciła także uwagę, iż w toczy postępowanie rozgraniczeniowe.
Na rozprawie w dniu 8. 10. 2010 r pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie uzupełniające i rozstrzygnąć merytorycznie sprawę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zwrócił też uwagę, że w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca będzie mogła przedstawić wszystkie argumenty, które podnosi w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Trafnym jest zarzut skarżącej, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada ta jest ujęta w przepisie art. 15 k.p.a. i oznacza, że stronie przysługuje prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa jak decyzja organu l instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu i instancji /T. Woś, J Zimmerman glosa do uchwały SA z dnia 23 09 1986 r. IIAZP 11/86, OSN1987/11167, PiP1989/8/1457.
Realizacja tej zasady została ukształtowana w przepisie art. 138 par l k.p.a. regulującym postępowanie administracyjne przed organem odwoławczym . Przepis ten wprowadza jako zasadę postępowanie merytoryczne przed organem II instancji, w związku z tym również, taki charakter mają decyzje podejmowane w trybie art., 138 par
l pkt. 2 k.p.a.; merytoryczno - reformacyjne ukierunkowane na rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy.
Rozstrzygnięcia kasacyjne przewidziane par 2 art. 138 k.p.a.. stanowią wyjątek od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego i mają miejsce wówczas gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części Przy interpretacji tego przepisu nie jest dopuszczalna wykładnie rozszerzająca Wypracowane i ugruntowane na przestrzeni lat stanowisko judykatury i zgodna z nim z doktryna, pozwalają na przyjęcie; że wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy , gdy organ l instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził z rażącym naruszeniem prawa procesowego /por wyrok NSA z 25. 11. 2003, IV SA1496/02 M Prawn.. 2004/2/60, Wyrok NSA z dnia 2 04 2001 IVSA 208/99 Lex nr 547/45, W. Dawidowicz "Postępowanie administracyjne Zarys wykładu" WP W-wa 1983 - str. 223, Zbigniew Janowicz "Kodeks Postępowania administracyjnego" - str. 301 i nasi, M. Wierzbowski "Postępowanie administracyjne",C.H.BeckW-wa2004-str.207/.
Wniesienie odwołania powoduje więc w myśl powyższego przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przed organem l instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany przez ten organ. Organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień może materiał ten ocenić inaczej niż organ l instancji, co więcej organ odwoławczy może z urzędu lub na żądanie strony przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Przepis art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i prawnego a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu z dokumentu ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 k.p.a. zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania.
W świetle powyższego trzeba stwierdzić, iż trafnie skarżący zarzuca, że w ramach postępowania wyjaśniającego organ l instancji zgromadził dostępne , a mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie materiały dowodowe. Bowiem aktach sprawy znajdują się wszystkie ekspertyzy techniczne, wykonane stosownie nałożonego przez PINB obowiązku na inwestora A.H. postanowieniem z dnia [...]07.2008 r., znak [...], a w szczególności; "Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana" z lipca 2008 r. sporządzona przez mgr inż.arch. G.K, i mgr inż. arch. R.Z. , Ekspertyza Techniczna wykonania przedmiotowego budynku, sporządzona w sierpniu 2008 r. przez upr. bud. inż. P.N. , jako uzupełnienie znajdującej się w aktach postępowania opinii technicznej sporządzonej w styczniu 1999 r. przez mgr inż. . T.M. .
Ponadto w aktach sprawy znajduje się przedłożony przez inwestora stosownie do nałożonego obowiązku decyzją PINB Nr [...] z dnia [...]09.2006 r., znak [...] "Projekt Budowlany Zamienny architektoniczne - konstrukcyjny rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o jedną kondygnację oraz poddasze nieużytkowe" autorstwa; mgr inż. arch. M.B. (architektura), mgr inż. W.B. (konstrukcja), mgr inż. M.D. (instalacja wodno -kanalizacyjna i gazowa), inż. J.H. (instalacja elektryczna), - sprawdzony przez; mgr inż. M.S. (architektura i konstrukcja), mgr inż. P.M. (instalacje wodno - kanalizacyjne i gazowe) oraz upr. tech. J.Z. (instalacja elektryczna). Projekt ten zawiera także, co trzeba podkreślić; zaświadczenia potwierdzające uprawnienia dla wszystkich projektantów i sprawdzających, a nie tylko dla M.B. i M.S. , jak to ustalił organ odwoławczy. /Por. ww. Projekt budowlany zamienny; k.[...] - uprawn. W.B. w spec. Konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń, [...] uprawn. M.D. w spec. Instalacyjne - inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych, k. [...] upr. P.M. w spec. instalacji w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, wodociągowych i kanalizacyjnych, k.[...] upr. J.H. do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w spec. Instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji urządzeń elektrycznych i elektromagnetycznych, .k.[...]
upr. J.Z. w specjalności instalacyjne - inżynieryjnej w zakresie instalacji elektrycznych./
O ile organ odwoławczy miałby jakiekolwiek zastrzeżenia do dołączonych do "Projektu zamiennego" uprawnień jego autorów i sprawdzających to należałoby wezwać ich do uzupełnienia tych braków, a uchylać z tego powodu decyzję organu l instancji.
Nie jest też trafnym pogląd organu odwoławczego, że obecnie inwestor jest zobowiązany przedstawić prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wspólnej ściany między budynkami nr [...] i [...] . Przepis art. 51 ust. 3 prawa budowlanego nie daje podstawy do żądania przez organy nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie administracyjne w trybie tego przepisu, dostarczenia przez inwestora dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taki obowiązek jest przewidziany w prawie budowlanym w przepisach ; art. 32 ust. 4 pkt 2 - w przypadku ubiegania się o pozwolenie na budowę, oraz art. 30 ust. 2 w przypadku zgłoszenia zamiaru budowy robót.
Natomiast zgodnie z przepis art. 51 ust. 3 prawa budowlanego - w zakresie dotyczącym omawianej sytuacji, organ nadzoru budowlanego nakłada decyzją na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Ratio legis tego przepisu polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem ale w aspekcie prawa administracyjnego, a nie cywilnego, /por. wyrok NSA z dnia 11.12. 2002 rr. sygn. akt IVSA 639/01-M. Prawn. 2003/4/147,wyrok NSA z 13.01. 2003 r. sygn.akt IV SA523/01- ÓNSA 2004/2/54, wyrok WSA w W-wie z dn. 9.03.2005 r. sygn. akt IVSA 5200/03 - LEX nr 189015, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28. 05.2009 r. sygn. akt IISA/Wr 673/08 -LEX nr 569027/
W świetle bezspornych okoliczności, faktycznych dotyczących rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku w 1990 r. z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, rozbudowę i modernizację określonych w decyzji UD K. [...]
Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska z dnia [...]. 05. 1990 r., znak [...] , a także w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w toku postępowania legalizacyjnego w postaci; inwentaryzacji architektoniczno -budowlanej, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, ekspertyz technicznych, należało dokonać oceny prawidłowości decyzji organu l instancji analizując "Projekt zamienny" (w części architektonicznej i konstrukcyjnej i w zakresie instalacji) przy uwzględnieniu ostatecznej decyzji [...] , z dnia [...].07,2009 r. ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego o jedną kondygnacje oraz poddasze nieużytkowe na działce nr 1 (obr, [...] w K".
Warto podkreślić, że powołana wyżej decyzja ustala warunków zabudowy dla istniejącego budynku. Projekt zamienny ma na celu doprowadzenie budynku do zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i przepisami technicznymi.
O ile organ odwoławczy po wnikliwym przeanalizowaniu materiałów dowodowych w szczególności, rozwiązań projektowych w Projekcie zamiennym będzie miał nadal wątpliwości, co do uwzględnienia przez projektanta art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. tj. "poszanowania uzasadnionego interesu osób trzecich w związku z wykonaną nadbudową", to powinien w trybie art. 136 k.p.a. w myśl powyższych wskazówek uzupełnić postępowanie dowodowe, nie uchylać się od podjęcia decyzji zgodnie z art. 138par 1 k. p. a
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit " c" prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło