II SA/Kr 688/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-15
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżących, posiadających stałe dochody z emerytury i ponoszących wydatki na spłatę pożyczki oraz inne, niekonieczne koszty, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uznając, że skarżący, mimo posiadania stałych dochodów z emerytury, nie wykazali, iż poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Sąd podkreślił, że wydatki na spłatę pożyczki oraz inne, niekonieczne koszty (jak telefon i internet) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a skarżący są w stanie wygospodarować środki na wszczęcie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W. i Z. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 lutego 2011 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący wskazali, że ich miesięczny dochód z emerytury wynosi 3.550,18 zł, posiadają dom i nieruchomość rolną. Przedstawili zestawienie miesięcznych wydatków, w tym opłaty za media, telefon, internet oraz ratę pożyczki w wysokości 600 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżących W. i Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżących W. i Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego
W dniu 21 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżących W. i Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 4 lipca 2011 r.. w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 lutego 2011 r.
We wniosku tym skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 3.550,18 zł.
Według oświadczenia skarżący są właścicielami domu o pow. 71.76 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow.1,9 ha.
Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż opłata za energię elektryczną według prognozy wynosi 201,51 zł miesięcznie, opłata za gaz za okres od marca do maja 2011 wynosiła 447,41 co daje miesięcznie obciążenie rzędu około 223 zł. Ponadto skarżący dołączyli kserokopię faktury za telefon i internet w wysokości 196,44 zł, kserokopię faktury za telefon komórkowy w kwocie 55,45 zł a także potwierdzenie wypłat świadczeń emerytalnych na okoliczność ich miesięcznej wysokości oraz potwierdzenie wpłaty raty w wysokości 600 zł do Kasy Zapomogowo- Pożyczkowej .
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny.
W przedmiotowej sprawie skarżący posiadają stałe miesięczne dochody . Analizując przedstawione przez skarżących zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów sąd uznał, iż poniesienie przez nich kosztów postępowania, nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Tym bardziej, iż w przedstawionym zestawieniu wydatków, o którym mowa powyżej znajdują się pozycje, które trudno uznać za wydatki konieczne ( telefon, internet) mające pierwszeństwo przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych a udokumentowane wydatki koniecznie zamykają się kwotą 424,51 zł, co w stosunku do kwoty miesięcznych dochodów nie jest znacznym obciążeniem.
Odnosząc się natomiast do kwestii opłacanie przez skarżących rat kredytu- pożyczki należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu - pożyczki nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.
W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżących sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W opinii Sądu strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżący dysponując stałym dochodem są w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Fakt spłaty pożyczki, czy też innych obciążeń nie mających charakteru wydatków koniecznych nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżących pozytywnych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło