II SA/Kr 689/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu [...] sierpnia 2007r. K. H. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na bardzo niskie dochody, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia adwokata. Wskazuje także, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wymiarze 1/8 etatu w wysokości 117 zł oraz pomoc rodziny. Podnosi, iż jest osobą ze stwierdzonym III stopniem niepełnosprawności, bez prawa do zasiłku. Dodaje, że nie posiada wystarczającej wiedzy prawniczej dla sprawnego poprowadzenia swojej sprawy. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z córką. W nieruchomości, w której zamieszkuje skarżący mieszka także jego była żona oraz druga córka ze swoją rodziną. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wymiarze 1/8 etatu w wysokości 117,00 zł. Jak wskazuje, korzysta także z pomocy rodziny, wykonując drobne prace w zamian za posiłki i odzież. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 120 m2 w G. Nie wykazuje natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów, brak oszczędności - nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia tegoż wpisu sądowego Sąd uznał za uzasadnione. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, Sąd uznał, iż strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest również w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Wnioskodawca posiada bowiem bardzo niski dochód, który nie pozwala na poczynienie oszczędności w celu wygenerowania środków na ustanowienie ewentualnego zastępcy procesowego z wyboru. Nawet biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie utrzymuje swojej córki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ łoży na nią – jak oświadcza skarżący – jego była żona, oraz fakt, iż nie partycypuje on w kosztach utrzymania domu – przy obecnym stanie majątkowym skarżącego nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Sąd natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. W powyższej sprawie, zdaniem Sądu, sytuacja rodzinno – bytowa strony uzasadnia przyznanie jej pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd pragnie jednakże w tym miejscu zaznaczyć, iż przesłanka na którą powołuje się strona, iż nie posiada wiedzy fachowej i wykształcenia prawniczego, nie stanowi i nie uzasadnia przyznania adwokata z urzędu. Sąd zadecydował o ustanowieniu dla wnioskodawcy kwalifikowanej pomocy prawnej z powodu sytuacji materialno – bytowej w jakiej znajduje się skarżący, gdyż to właśnie ta przesłanka jest decydująca dla pozytywnego uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).