II SA/Kr 69/06
WyrokWSA w Krakowie2007-10-31
Skład orzekający: Grażyna Firek, Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbiornik na nieczystości ciekłe, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki i studni, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego budowa miała charakter tymczasowy?Ratio decidendi
Zbiornik na nieczystości ciekłe, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych (w szczególności § 36 ust. 5 w zw. z § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r.), podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Naruszenie to jest niepodlegające konwalidacji, co uniemożliwia legalizację obiektu i stosowanie procedury przewidzianej w art. 48 ust. 2-5 i art. 49 Prawa budowlanego. Okoliczności natury społecznej lub celowościowe nie mogą wpływać na obowiązek rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe wybudowanego przez K.B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zbiornik został zlokalizowany w odległości 1 metra od granicy sąsiedniej działki i 10,5 metra od studni. Skarżąca argumentowała, że budowa miała charakter tymczasowy i wynikała z braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia legalizację i nakazały rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [....] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2007 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika skargę oddala.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia (.........znak........) na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku Nr 207, póz. 2016 z póz. zm.) oraz art. 104 k.p.a. - nakazano K.B. rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe wybudowanego na działce nr..........., położonej w M.D. przy ul. (.........)
Uzasadniając powyższe podano, że w związku z pismem P.A. z dnia (....) dotyczącego robót budowlanych prowadzonych na działce nr (.....) położonej w M.D. , przy ul (......) w dniu(........) . przeprowadzono kontrolę - oględziny, w wyniku której oraz na podstawie złożonych do protokołu oświadczeń stron ustalono, że w listopadzie 2004r. K.B. przystąpiła do robót budowlanych polegających na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe. Zgodnie z oświadczeniem inwestora zbiornik, będący przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego wykonany został w odległości ok. 1,00 m od granicy działki sąsiedniej oznaczonej numerem ewidencyjnym ........., stanowiącej własność P.A. oraz w odległości ok. 10,5 m od istniejącej studni. Na realizację przedmiotowej inwestycji w myśl art. 28 Prawa budowlanego inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem wykonane przez niego roboty budowlane przekraczają wyjątki określone w art. 29 i art. 30 tej ustawy. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, w tym pismo Starostwa Powiatowego w L. Oddział Zamiejscowy Wydziału Budownictwa i Architektury w M. z dnia............ znak ...............wskazuje, że ciążący na inwestorze obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla tej inwestycji nie został dopełniony. Zaistniały w przedmiotowej sprawie stan faktyczny wypełnia zatem hipotezę normy z art. 48 Prawa budowlanego, a co z mocy ustawy pociąga za sobą określona tym przepisie sankcję.
Wskazano dalej, że dokonane przez K.B. zgłoszenie dotyczące budowy przedmiotowego zbiornika nie jest skuteczne, albowiem jak wynika ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawy materiału dowodowego zostało ono dokonane po samowolnym rozpoczęciu robót budowlanych, bez zachowania trzydziestodniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Ponadto, decyzją z dnia (.....) znak .......................organ administracji architektoniczne - budowlanej wniósł sprzeciw do zgłoszenia dokonanego w dniu (.....) . , albowiem cyt: "(...) zakres zgłoszonych przez Panią K.B. robót budowlanych zgodnie z art. 29 nie został wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (...)".
Jak wyjaśniono, stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego, bądź będącego w budowie powstaje z mocy samego prawa, organ nadzoru budowlanego orzekając o jego rozbiórce stwierdza jedynie, że w danej sprawie nie zachodzą uwarunkowania określone w art. 48 ust. 2, a mianowicie, gdy samowolnie wybudowany obiekt budowlany narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym lub gdy wybudowany został niezgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W myśl przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie - § 36 ust. 2 pkt 2 - odległość
urządzeń sanitarno - gospodarczych, w tym zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, od granicy działki sąsiedniej powinna wynosić co najmniej 2,00 m. Natomiast odległość ta liczona od osi studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi powinna wynosić co najmniej 15,00 m. Z dokonanych w terenie czynności kontrolnych i pomiarów wynika, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe zrealizowany został w sposób naruszający warunki i ustalenia powyższego rozporządzenia, albowiem zlokalizowany został w odległości ok. 1 m od granicy działki sąsiedniej, jak również w odległości ok. 10,50 m od osi istniejącej studni dostarczającej wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi. W rozpatrywanym przypadku nie znajdują zastosowania uwarunkowania określone w art. 48 ust. 2 znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, gdyż obiekt będący przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego wzniesiony bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, a nadto jego istnienie narusza przepisy, w tym techniczno - budowlane, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia (....) roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sposób uniemożliwiający doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Powyższe w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nakazania w drodze decyzji rozbiórki wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Nakaz ten jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego nie może dokonać ewentualnej legalizacji budowy, gdyż konstrukcja przepisu wskazanego artykułu Prawa budowlanego jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Obowiązek rozbiórki obiektu powstaje z mocy samego prawa. Organ nadzoru budowlanego orzekając o rozbiórce stwierdza jedynie, że w danej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego.
Powyższa decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona w terminie przez K.B. w drodze odwołania, w którym wnosiła ona o wyrażenie zgody na pozostawienie wybudowanego zbiornika na okres tymczasowy, deklarując gotowość niezwłocznego przyłączenia kanalizacji z jej budynku do sieci miejskiej z chwilą pojawienia się takiej możliwości.
Skarżąca podawała, że będąca jej własnością działka nr (...) , położoną M. , zabudowana drewnianym budynkiem mieszkalnym ma powierzchnię (....) , a najdłuższy bok 14,5 m. Budynek posiada doprowadzenie wody z wodociągów miejskich i używany jest głównie w okresie letnim oraz wakacyjnym. Uważając, że taka nieruchomość, położona w centrum miasta winna posiadać także możliwość odprowadzenia wody i ścieków, skarżąca uzyskała zgodę Burmistrze na podłączenie budynku do istniejącej kanalizacji miejskiej, co jednakże okazało się niemożliwe c uwagi na brak zgody sąsiada na przeprowadzenia instalacji po jego terenie. Skarżąca wyjaśniała dalej, że zgodnie z informację Urzędu Miasta obecny właściciel motelu i drewnianej karczmy sąsiadującej z jej działką planuje wykonać nową kanalizację ściekowa do swoich obiektów. Trasa tej kanalizacji przebiegałaby wzdłuż chodnika przy ul.(....) , w pobliżu jej działki, co czyniłoby możliwym podłączenia nieruchomości skarżącej do tej kanalizacji. W tej sytuacji na okres tymczasowy skarżąca posługując się profesjonalna firmą wybudowała niewielki, szczelny zbiornik bezodpływowy z betonu, wyłożony papą oraz uszczelniony cementem i szkłem wodnym. Wykonywanie tego obiektu zostało zgłoszone w Starostwie Powiatowym w L. wraz z prośbą o odstępstwo od wymogów zawartych w przepisach wobec niemożności ich dochowania z uwagi na małą
powierzchnię działki. Odległość od studni, która w połowie jest usytuowana na jej działce, wynosi 10,5 m, odległość od granicy sąsiada - około 1m. W trakcie budowy zbiornika bezodpływowego, sąsiad, którego działka graniczy z działką skarżącej, złożył skargę do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. , iż nie wyraża zgody na budowę zbiornika, przy czym sam chcąc prowadzić działalność gastronomiczną, zamontował hydrofor w studni , której nie jest właścicielem nie pytając o zgodę. Posiada także szambo po tej samej stronie, po której znajduje się zbiornik, budowane w latach kiedy nie przestrzegano szczelności ( dół ziemny i krąg z płytą ), zaś kiosk, który stoi na jego działce jest zbudowany także bez zgody skarżącej, z pominięciem Prawa Budowlanego, bez zachowania odległość od budynku stojącego na jej działce. Do działalności gastronomicznej korzysta z wody ze studni, która nie była badana i czyszczona od lat
Decyzją .............Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia. Znak (......) , po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 - Prawo budowlane ( Dz. U. 2003 r., nr 207, póz. 2016 z póz. zm.) oraz na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy - uchylono w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia (....) . ...i w tym zakresie nakazano K.B. rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, wybudowanego na działce nr (.....) , położonej w M. przy ul.(.....) .
W myśl ustaleń zwartych w uzasadnieniu tej decyzji czynionych z powołaniem dowodów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na wniosek P.A. w dniu (....) wszczął postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych na działce ewidencyjnej nr (......) położonej w miejscowości M . W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu (.....) . ustalono, że na działce nr (....) będącej własnością K.B. wykonano dwukomorowy zbiornik na ścieki z kręgów betonowych, w odległości ok. 1 m od istniejącego ogrodzenia działki nr (.....) oraz w odległości ok. 10,5 m od istniejącej studni usytuowanej w granicy działek nr (....) . Z przedmiotowej studni czerpana jest woda do istniejącego kiosku gastronomicznego zlokalizowanego na działce nr (.....) stanowiącej własność P.A . Roboty przy przedmiotowym zbiorniku na ścieki według oświadczenia stron rozpoczęte zostały pod koniec listopada 2004r. bez dokonania stosownego zgłoszenia. K.B. podała też, że zbiornik ten wykorzystywany będzie w niektórych okresach czasu w roku, gdyż budynek mieszkalny usytuowany na działce nr (....) użytkowany jest w okresie letnim. Budynek ten nie jest zamieszkały na stałe. Wyjaśniła również, że istnieje prawdopodobieństwo w najbliższym okresie czasu podłączyć istniejący budynek do sieci kanalizacyjnej. P.A. oświadczył, że domaga się rozbiórki przedmiotowego zbiornika na ścieki z uwagi na niezachowanie wymaganej odległości od granicy działki oraz studni, z której to czerpie wodę dla celów gastronomicznych. K.B. podała dodatkowo, że przedmiotowy zbiornik jest dwukomorowy, został on wykonany z kręgów betonowych o głębokości 2,5 m każdy, jest on szczelny, gdyż dno zostało uszczelnione betonem i folią, a złącza poszczególnych kręgów uszczelniono zaprawą cementową. Poinformowała również, że po wykonaniu przedmiotowego zbiornika zgłosił ten fakt do oddziału zamiejscowego w M. Starostwa Powiatowego w L. oraz, że jego usytuowanie w odległości 1 m od granicy z działką P.A. jest spowodowane ograniczoną
powierzchnią działki nr (....) . W swoim oświadczeniu złożonym do protokołu w dniu (....) P.A. w zasadzie potwierdził powyższe ustalenia. Do akt sprawy dołączono także pismo Starosty L. z dnia (.....) , informujące iż w dniu (....) . do Starostwa Powiatowego w L. , Oddziału Zamiejscowego Wydziału Budownictwa i Architektury w M. wpłynęło zgłoszenie zamiaru wykonania budowy zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr (......) w M. , wobec którego wniesiono sprzeciw w drodze decyzji Starosty L. z dnia (.....) ze względu na to, że budowa tego rodzaju zbiornika wymaga pozwolenia na budowę.
Wskazano dalej na wydane zaskarżone rozstrzygnięcie i wniesione odwołanie, jak również wyjaśniono, że po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu pierwszej instancji i wydanej decyzji, w ramach powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne stwierdzono, że organ ten zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest badanie legalności zbiornika na nieczystości ciekłe wybudowanego na działce ewidencyjnej nr (....) położonej w miejscowości M. W świetle znajdujących się w aktach sprawy materiałów nie ma wątpliwości, że w listopadzie 2004r. K.B. przystąpiła do budowy w/w zbiornika. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego obowiązującego w chwili przystąpienia do jego budowy inwestor winien był uzyskać ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę tego rodzaju budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 tej ustawy, którą K.B. nie dysponuje. Zgłoszenie przez inwestora właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru wykonania przedmiotowego zbiornika jest nieskuteczne prawnie, bowiem dokonano go w dniu (.....) . - a więc już po przystąpieniu do budowy kwestionowanego zbiornika na nieczystości, co również potwierdziła skarżąca w trakcie oględzin. Ponadto Starosta L. wniósł sprzeciw do tego zgłoszenia w drodze decyzji z dnia (....) . W związku z tym, że inwestor przystąpił do realizacji przedmiotowego zbiornika bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę prawidłowe jest prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu na wstępnym etapie postępowania organ pierwszej instancji winien zbadać, czy budowa danego obiektu budowlanego jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym do stanu zgodnego z prawem. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporny zbiornik jest usytuowany w odległości ok. 1 m od istniejącego ogrodzenia działki nr ( ......) oraz w odległości ok. 10,5 m od istniejącej studni usytuowanej w granicy działkami nr (....) W opinii organu pierwszej instancji lokalizacja tego zbiornika narusza przepis § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym " W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1 ( zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nie skanalizowanych o liczbie
miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m, powinny wynosić co najmniej od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m ". W ocenie organu odwoławczego stosowanie tego przepisu w sprawie niniejszej nie jest prawidłowe, zaś należy brać po uwagę w ustalonym stanie faktycznym § 36 ust. 5 w związku z § 31 powołanego rozporządzenia. Przepis ten reguluje bowiem w sposób szczegółowy odległość krytych zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe (jakim to zbiornikiem jest przedmiotowy obiekt budowlany ) od granicy sąsiedniej działki. Pozwala ona zlokalizować tego rodzaju zbiornika w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31, tj. między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 3 tego przepisu, który określa odległości zbiorników do gromadzenia nieczystości na co najmniej 15 m od osi studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. W niniejszej sprawie warunek określony w powołanym przepisie nie został spełniony. Przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe znajduje się w odległości ok. 10,5 od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, zatem nie został spełniony wymóg z § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zaś powyższe jest tego rodzaju naruszeniem przepisu, które uniemożliwia doprowadzenie kwestionowanego zbiornika do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów w niniejszej sprawie zaistniała potrzeba zreformowania skarżonej decyzji w celu wskazania w uzasadnieniu właściwego przepisu prawa, który został naruszony przy lokalizacji przedmiotowego zbiornika. Zreformowanie skarżonej decyzji jest możliwe ze względu na to, iż organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy i nie istnieje potrzeba przeprowadzenia, czy uzupełnienia postępowania dowodowego. Niniejsza reformacja nie jest również reformacją na niekorzyść strony odwołującej się.
W zakresie zarzutów skarżącej wskazano, że pomimo zrozumienia dla trudności związanych z usytuowaniem na przedmiotowej działce zbiornika na nieczystości zgodnie z przepisami okoliczności te nie mogą one zostać uwzględnione. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest bowiem możliwe zalegalizowanie przedmiotowego zbiornika i przewidują one możliwości odstąpienia nakazu rozbiórki z powodów wskazanych przez skarżącą. Ponadto, jeżeli w ocenie skarżącej istnieją podstawy do prowadzenia postępowania w stosunku do innych obiektów budowlanych, nie objętych niniejszym postępowaniem, może się w tym zakresie zwrócić ze stosownym wnioskiem do organu pierwszej instancji.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję (.....) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (.....) K.B. powoływała się na okoliczności wyżej wskazane, a powoływane uprzednio w odwołaniu w zakresie przyczyn lokalizacji szamba. Zdaniem skarżącej, dom będący jej własnością i służący jej w okresie urlopowym, .położony w centrum miasta, musi mieć możliwość odprowadzania ścieków, której aktualnie brak. Skarżąca wnosiła o wyrażenie zgody na pozostawienie wybudowanego przez nią zbiornika na okres tymczasowy, do momentu gdy pojawi się możliwość podłączenia budynku do kanalizacji miejskiej.
Ponadto w piśmie z dnia...........2007r. skarżąca zawiadamiała o uzyskanej od Burmistrza Miasta M. informacji dotyczącej wykonania w okresie od 1.08.2007r. do 30.09.2007r. kanalizacji sanitarnej na ul (. .........) , do której ma
zostać podłączony jej budynek, co będzie równoznaczne z rozbiórką przedmiotowego tymczasowego zbiornika na nieczystości. W kolejnym piśmie - z .........10.2007r. skarżąca podtrzymywała to stwierdzenie, informowała o wykonaniu części takich prac w rejonie jej działki oraz z uwagi na powyższe wnosiła o przesunięcie terminu rozprawy.
O odpowiedzi na skargę ...........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, z analogiczna argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm.-oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sprawie niniejszej obejmuje ona zaskarżona i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze treść zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną.
Skarżąca nie kwestionuje dokonanych w postępowaniu administracyjnym zbieżnych ustaleń organów pierwszej i drugiej instancji tworzących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, nie podnosi zarzutów dotyczących realizacji jej praw jako strony postępowania, zaś okoliczności na które wskazuje dotyczą stosowania art. 48 ust. 1 ustawy z dnia7.07.1994r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku Nr 207, póz. 2016 z póz. zm.) . Nie stwierdzając w prowadzonym postępowaniu uchybień branych pod uwagę z urzędu w myśl art. 145 §1 pkt 1 b-c i pkt 2 p.p.s.a , ograniczając z uwagi na brak takich zarzutów szczegółowe rozważania do kwestii podnoszonej w skardze należy wskazać na istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w okresie od wszczęcia postępowania administracyjnego do daty wydania zaskarżonej decyzji . Artykuł 28 tej ustawy stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 , gdzie określono roboty budowlane, których prowadzenie nie wymaga pozowania na budowę . Definicję legalną pojęć : obiekt budowlany, budynek, budowla, tymczasowy obiekt budowlany, roboty budowlane, urządzenia
budowlane pozwolenie na budowę podano w art. 3 pkt 1, 2 , 3, 5 , 6 ,7, 9 i 12 Prawa budowlanego. Stosownie do tej regulacji ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury;
2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak między innymi zbiorniki;
5) tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe;
6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
7) robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego;
9) urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki;
12) pozwoleniu na budowę - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.
O ile słusznie przyjmują organy pierwszej i drugiej instancji, że rozpoczęcie robót budowlanych polegających na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o tyle budzi zastrzeżenia brak dokładnej kwalifikacji tego obiektu przez organ pierwszej instancji, jak również błędna jego kwalifikacja przez organ odwoławczy jako budowli, nie zaś urządzenia budowlanego. Powyższe pozostaje jednakże bez wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem, zbiornik na nieczystości jako urządzenie budowlane jest częścią budynku będącego obiektem budowlanym, co do którego w art. 29 Prawa budowlanego również nie przewidziano wyłączeń od zasady przewidzianej w art. 28 tej ustawy. O ile skarżąca akcentuje tymczasowy charakter przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe, należy podkreślić, iż nie stanowi on tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który cechuje samodzielność. Zgodnie art. 48 ust. 1 tej ustawy - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewidziano możliwość podjęcia procedury legalizacyjnej, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności
ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Mając na uwadze tę regulację, przepisy § 36 ust. 5 w związku z § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 04 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, póz. 690 z poźn. zm. ) oraz ustalony stan faktyczny organ drugiej instancji trafnie wskazał na niemożność zastosowania w sprawie niniejszej art. 48 ust. 2 - 5 i art. 49 Prawa budowlanego uwzględniając, że lokalizacja krytego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe w odległości mniejszej niż 15 m od uprzednio istniejącej studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, narusza w sposób nie podlegający konwalidacji przepisy techniczno-budowlane. Słusznie też poddał korekcie i zreformował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane po części z przyjęciem błędnej podstawy prawnej, co polegało na nie uwzględnieniu, że przedmiotowy zbiornik sąsiaduje z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Prawidłowymi są wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na orzekanie przez organ instancji bez naruszenia przewidzianej w art. 16 k.p.a. zasady dwuinstancyjności oraz zasady reformationis in peius, o której mowa w art. 139 k.p.a. Zasadnie też organ ten zwraca uwagę na związanych charakter decyzji z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wynikający z tego przepisu skutek rozpoczęcia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, które nie podlegają legalizacji jest jednoznaczny, zaś właściwy organ ma nie tylko prawo , ale i obowiązek dokonania restytucji, przez orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu lub części obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z tych właśnie przyczyn nie mogą zostać uwzględnione podnoszone w skardze, analogicznie jak w odwołaniu okoliczności, które nawiązują do względów natury społecznej, czy względów celowości, a są prawnie bezskuteczne. Artykuł 9 ust. 1 Prawo budowlanego stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7; odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Jak wynika z regulacji zawartej w ust. 2-5 tego artykułu dla uzyskania stosownego postanowienia ustawodawca przewidział odrębna procedurę stosowaną jedynie w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, do wdrożenia której nie są uprawnione organy nadzoru budowlanego w wypadku stwierdzenia samowoli budowlanej.
Powyższe pozostaje także poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie, co mając na uwadze, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło