II SA/Kr 690/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 kwietnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie przekazania wniosku do organu właściwego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy W dniu 19 lipca 2011 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.J. o przydzielenie radcy prawnego w celu fachowego sporządzenia zażalenia od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2011 roku odrzucającego skargę kasacyjną M.J. od wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2011 roku oraz zwolnienie od kosztów wpisu od powyższego zażalenia z uwagi na ciężką sytuację finansową wnioskodawcy. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że uprawniony podmiot może wystąpić ze stosownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Z drugiej jednak strony wydanie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze pozytywne rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie. W niniejszej sprawie postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2010 roku przyznane zostało skarżącemu M.J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 18 maja 2011 roku ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Postanowienia te mają przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od nich sprzeciwu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radca prawny O.G. wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych, jak również może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków. Zgodnie z art. 239 pkt 4 powołanej wyżej ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zwolnienie od kosztów sądowych działa od chwili zgłoszenia przez stronę wniosku w tym przedmiocie i obejmuje swoim zakresem wszystkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta on z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia należy uznać za bezprzedmiotowy. Wyznaczenie zaś przez Radę Okręgowej Izby radców Prawnych radcy prawnego z urzędu stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Oznacza to, iż skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu - dysponuje ona bowiem prawem do pełnomocnika z urzędu w niniejszym postępowaniu. Z tego względu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w tej kwestii należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.