II SA/Kr 690/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego na etapie sporządzania skargi kasacyjnej, jeśli wykaże ona brak możliwości poniesienia tych kosztów?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku, gdy wnioskodawcy zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przyznanie ustanowienia radcy prawnego na etapie skargi kasacyjnej traktowane jest jako przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza sytuacji finansowej wnioskodawcy wykazała, że jego dochody z renty inwalidzkiej są niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków i kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej, co uzasadnia przychylenie się do wniosku.Stan faktyczny
M. J. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jego skargę na postanowienie SKO. Wnioskodawca utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 691,01 zł, z czego po opłaceniu rachunków pozostaje mu 243 zł. Posiada współwłasność działki i własność mieszkania, ale nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie przekazania pisma p o s t a n a w i a ustanowić dla M. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
W dniu 11 maja 2011 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2011 roku oddalającego skargę M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie przekazania pisma.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 691,01 zł i stanowi go renta inwalidzka. Skarżący jest współwłaścicielem działki o areale 15 arów 30 m² (1/3 części) oraz właścicielem mieszkania o powierzchni 105,39 m². Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. J. podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej. Obecnie utrzymuje się wyłącznie z renty inwalidzkiej, a po dokonaniu comiesięcznych obowiązkowych płatności, pozostaje mu kwota 243 zł. Miesięczne wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: 286,01 zł opłaty bankowe, 103,05 zł energia elektryczna, 58,57 zł telefon. Wobec powyższego skarżącego nie stać na wynajęcie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia WSA w Krakowie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył kopie następujących dokumentów: wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1 lutego 2011 do 10 marca 2011 roku, dowodu wypłaty kwoty 405 zł z ROR, wezwania do zapłaty rachunku za telefon oraz dwóch faktur za energię elektryczną.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący M. J. złożył obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane postanowieniem Referendarza sądowego WSA z dnia 5 listopada 2010 roku prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Analizując sytuację finansową skarżącego orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia powyższe przesłanki. Jedynym źródłem utrzymania M. J. jest renta inwalidzka w wysokości 691,01 zł. Skarżący nie dysponuje dochodami z innych źródeł. Uzyskiwane w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie i spłatę zobowiązań kredytowych. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacko - radcowski.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżącego i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło