II SA/Kr 694/04

WyrokWSA w Krakowie2007-05-10

Skład orzekający: Grażyna Firek, Aldona Gąsecka- Duda, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności dotyczących usytuowania budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej oraz kompletności projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego. W szczególności, nie wykazano w sposób wystarczający spełnienia wymogów dotyczących usytuowania budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej (m.in. w zakresie dopływu światła i wysokości budynku) oraz nie zweryfikowano kompletności projektu budowlanego, który nie zawierał wymaganej części rysunkowej instalacji centralnego ogrzewania. Ponadto, nie wykazano w sposób dostateczny uprawnień projektantów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.W. i J.W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej, w szczególności przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także brak kompletności projektu budowlanego. Organy administracji uznały, że projekt spełnia wymagania, mimo zastrzeżeń skarżących co do dopływu światła, zacienienia i odległości między budynkami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Grażyna Firek Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka- Duda AWSA: Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi M.W. i J.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 740 zł ( słownie: siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., znak: [...], [...], wydaną na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2046 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.) w zw. z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego: budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z przyłączami infrastruktury technicznej: wodociągu, kanalizacji, gazociągu, kabla energetycznego, wewnętrznymi instalacjami: wod-kan, gazową, elektryczną, zlokalizowanego na działkach nr: "1", "2" obręb [...] P. w K.; przyłącza infrastruktury technicznej: wod-kan i gazociąg z działki drogowej nr "3" -ul. C. kabel elektryczny z działki nr "2". W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta K. wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...], znak: [...] z dnia 27 lipca 1998r. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedkładając: odpis z KW Nr [...], KW [...] oraz umowę cywilno prawną z dnia 26 maja 2003r., nr [...]. Projekt zagospodarowania działki /lub terenu/ jest zgodny z: a) wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przedmiotowa decyzja jest wydana po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora w wyniku uprzedniego uchylenia przez Wojewodę decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] maja 2001r. W motywach decyzji kasacyjnej z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...], Wojewoda wskazał, że nie zostały właściwie ustalone strony postępowania dla działki nr "4", podkreślił, że okapy dachu przekroczyły 0,5m (wynosiły 0,70 m). Ponadto podniósł, że brak jest podpisu i pieczątki na opinii geotechnicznej, nie opracowano tzw. "linijki słońca" w celu udowodnienia, że projektowany budynek nie spowoduje zacienienia pomieszczeń budynku na działce "5". Inwestor w dniach 12 lutego 2003r., 7 marca 2003r., 2 czerwca 2003r. przedłożył poprawiony i uzupełniony projekt budowlany o niezbędne uzgodnienia, opinie i opracowania. W trakcie postępowania M. i J. W. złożyli swoje uwagi do projektu, zarzucając, że został naruszony warunek wynikający z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a dotyczący odległości projektowanego budynku od granicy z działką nr "5". W świetle uwag stron Prezydent wskazał, że § 12 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m lecz nie mniejszej niż 1,5 m jeżeli w projekcie zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 rozporządzenia. Inwestor przedłożył opracowanie tzw. "linijki słońca", które wykazało, że pomieszczenia w budynku położonym na sąsiedniej działce nr "5" nie będą zacieniane. Projekt jest uzgodniony przez rzeczoznawcę d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych, a ściana usytuowana w odległości 3,00 m od granicy działki nr "5" posiada odporność ogniową 60 minut, tym samym jest spełniony warunek § 270 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i J. W. Podnieśli w nim, że przedmiotowy obiekt budowlany będzie zlokalizowany 1,5 m. od granicy z działką "5", zabudowaną ich domem jednorodzinnym. Twierdzą, że podana w projekcie przez inwestora odległość 4,5 m ich budynku od granicy jest nieprawdziwa. Powołują się w tym względzie na projekt budowlany dotyczący ich zamierzenia inwestycyjnego, a będący załącznikiem do pozwolenia na budowę, nr [...] z dnia 16 maja 1997r. Ponadto, ściana z oknami ich budynku, od przedmiotowej granicy znajduje się w odległości 4 m. Uważają, że zmniejszona do 1,5 m odległość ściany budynku projektowanego, nie uwzględnia w ogóle istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej, a tym samym odległość pomiędzy budynkami - projektowanym a istniejącym - zostaje zmniejszona do 5,5 m. Jest to, ich zdaniem, niezgodne z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., § 12 ust. 4, pkt. 1 i 2 oraz ust. 6. Brzmienie przytoczonych przepisów jest jednoznaczne i nie wiedzieć czemu, jest to uporczywie pomijane podczas prowadzonego postępowania. Twierdzą także, że przytoczona w uzasadnieniu treść § 12 ust. 6 w/w rozporządzenia jest nieprawidłowa. Powołują się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt P.11/2000. Niedopuszczalne jest dla nich stanowisko organu wydającego decyzję, że skoro ściana posiada wymaganą odporność ogniową, to takie jak w projekcie usytuowanie budynku projektowanego jest możliwe. Jest to ewidentne ze strony organu przekłamanie brzmienia przedmiotowego § 12 ust. 6, bo po pierwsze przytoczony w uzasadnieniu § 270 ust. 2 w/w rozporządzenia jest użyty w trybie zastrzegającym, a nie warunkującym, po drugie, gdzie organ l instancji, pisząc o zachowaniu wymaganych odległości między projektowaną, a istniejącą zabudową wykazał, że ten najistotniejszy i jedyny warunek jest spełniony. Podnoszą, że uzyskane przez nich w dniu 12 grudnia 2003r. informacje potwierdzają słuszność ich zastrzeżeń, ponieważ dopiero są prowadzone prace w Ministerstwie Infrastruktury, nad projektem nowelizacji rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nowelizacji, która ma spowodować zmianę tychże warunków. Dziś między sąsiadującymi ze sobą budynkami zwróconymi do siebie ślepymi ścianami powinna być zachowana odległość 6 m., tzn. po 3 m. z każdej strony granicy działki a Ministerstwo Infrastruktury chce złagodzić ten wymóg. Jest to w trakcie uzgodnień międzyresortowych, tylko zastanawiające jest jakie miejsce w tych działaniach ma organ wydający przedmiotową decyzję, skoro już dopuszcza i akceptuje 5,5 metrową odległość i to, gdy jedna ze ścian ma otwory okienne. Od początku domagamy się respektowania przepisów mających charakter bezwzględnie obowiązujący i odsunięcia projektowanej zabudowy na odległość 3 m od granicy. Tylko takie rozwiązanie spełnia te wymogi - odległość między projektowanym, a istniejącym budynkiem 7 m. W związku z tym, że organ l instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wspomniał o "nowej ścianie" postawili pytanie, czy istnieje inna dokumentacja, niż udostępniana im w trakcie postępowania. Uważają także, że przez cały przebieg postępowania odnoszą wrażenie, że są wydawane korzystne rozstrzygnięcia tylko dla jednej ze stron. Zamierzenia inwestora, mają w swojej historii już dwie uchylone decyzje - jedną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, drugą przez Wojewodę. Obydwie naruszały przepisy i były wydawane z licznymi uchybieniami. Ta obecna, w ich ocenie, również jest niezgodna z przepisami i w ogóle nie uwzględnia ich praw. Wprowadza odwołujących się w błąd treścią uzasadnienia. W ogóle organ wydający decyzję nie wziął pod uwagę odległości obiektów projektowanych a zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Podnieśli, że w toku postępowania, zagospodarowanie ich działki nr "5" jest nieuwzględniane. Również pozbawia się odwołujących prawa przyszłych działań inwestycyjnych -rozbudowa naszego domu, bo przecież nie można odpowiedzialnie traktować "możliwości" tejże rozbudowy, w formie zaproponowanej przez projektanta, działającego na zlecenie Inwestora. Kwestionują ustalenia organu, że inwestor przedłożył poprawiony i uzupełniony projekt budowlany o niezbędne uzgodnienia, opinie i opracowania. Dziwne jest dla nich, że uprzednio uzgodnienia, opinie i opracowania stały się nagle niezbędne. Nie chcą uniemożliwić zabudowy działki przez inwestora. Jest ona dla nich pożądana. Chcą jednakże, aby nastąpiło to z poszanowaniem przepisów prawa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., znak: [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w dniu 9 czerwca 1999 r., czyli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a zatem zgodnie z § 330 pkt 1 niniejszego rozporządzenia w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Ministra Gospodarki Przestrzennej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z dnia 14 grudnia 1999 r. Z przepisu § 12 ust. 6 tego rozporządzenia wynika, że budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów w odległości 1,5 m od granicy działki, jeśli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 rozporządzenia. Z opracowanej tzw. "linijki słońca" wynika, że w dniach równonocy tj. 21 marca i 21 września, od godziny 8 zacieniony jest tylko niewielki odcinek narożnika północno-wschodniego budynku na działce skarżących. W tej sytuacji wymagany czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, przewidziany w § 60 cyt. rozporządzenia (nawet przy przyjęciu, że istniejący budynek na dz. nr "5" znajduje się w odległości 4 m od granicy, a nie jak podano 4,5) jest spełniony. Również wysokość obiektu projektowanego w rozumieniu § 13 ust. 2 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie ogranicza w porównaniu z odległością między budynkami, dopływu światła dziennego do pomieszczeń sąsiedniego budynku. Spełniony jest również wymóg § 270 ust. 2 rozporządzenia, bowiem budynek od strony sąsiedniej działki ma ścianę o odporności ogniowej 60 minut. Takie usytuowanie budynku zostało pozytywnie zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zatem, wobec spełnienia wymogów § 13, § 60 i § 270 ust. 2 rozporządzenia, usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką nr "5" jest zgodnie z § 12 ust. 6 w/w. rozporządzenia. Nadto, Wojewoda wyjaśnił, że budynek jednorodzinny nie należy do uciążliwych dla otoczenia i nie wpływa na sposób zagospodarowania działki "5", a ewentualne działania inwestora, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, są kwestią z zakresu postępowania cywilnego i winny być rozstrzygane na drodze cywilno-prawnej przed właściwym sądem powszechnym. Wojewoda podkreślił, że odległość ściany projektowanego budynku od granicy działki nr "5" wynosi 1,5 m. Podana w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji odległość "3 m" była oczywistym błędem pisarskim, który został przez organ l instancji postanowieniem z dnia 22 marca 2004 r., znak: [...], [...] sprostowany. W ocenie Wojewody wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 27 lipca 1998r., nr [...], znak: [...]. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedkładając stosowne dokumenty. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany odpowiada wymogom określonym w art. 34 Prawa budowlanego z 1994r. i jest wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Jest kompletny, posiada wymagane uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia i opinie. Zamierzona budowa i projekt budowlany są zgodne z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda nie dopatrzył się więc w kwestionowanej decyzji oraz w postępowaniu ją poprzedzającemu, ani uchybień proceduralnych, ani uchybień materialnoprawnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. i J.W., działając przez pełnomocnika - radcę prawnego W.K. W skardze powtórzone zostały zarzuty podniesione już uprzednio przez skarżących w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, w szczególności, naruszenia prawa materialnego - § 12 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2, § 13 ust. 1 oraz § 57 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 z późn. zm.). Nadto podniesiono, że, zdaniem skarżących powinno być wydane postanowienie, o którym mowa w ust. 7 § 12 cytowanego rozporządzenia, a w niniejszej sprawie to nie nastąpiło. Skarżący podnoszą, że sprawa niniejsza, zgodnie ż przepisami intertemporalnymi winna być rozpatrywana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995, Nr 10, poz. 46 z późn. zm.), które obowiązywało w dacie wniesienia wniosku o pozwolenie na budowę przez D. i P.K., a które zostało uchylone z dniem 16 grudnia 2002r. Przepis § 12 ust. 4 tego rozporządzenia określa w sposób precyzyjny, jaka odległość winna zostać zachowana między zabudową a granicą sąsiedniej działki. W przypadku zamierzonej inwestycji oznacza to odległość 3 m, bowiem chodzi o budynek zwrócony w stronę granicy sąsiadów (strony skarżącej w niniejszej sprawie) ścianą bez otworów. Na podstawie § 12 ust. 6 cytowanego rozporządzenia dopuszczalne są odstępstwa (wyjątki) od tej zasady, z tym że w razie sytuacji wyjątkowej winny być spełnione trzy warunki łącznie (kumulatywnie): 1) odległość zabudowy od granicy nie może być mniejsza niż 1,5 m, 2) w projekcie zabudowy, i zagospodarowania działki zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi sąsiedniej, lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki, 3) musi być uzyskana pisemna zgoda właściciela działki sąsiedniej. Skarżący uważają, że projekt budowlany przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego inwestorów nie spełnia łącznie wszystkich powyższych warunków dotyczących odległości między projektowaną zabudową a granicą sąsiedniej działki, a w szczególności warunków określonych powyżej w pkt. 2 i 3 § 12 ust. 6 rozporządzenia. Uznać zatem należy, że zarówno decyzja Prezydenta Miasta K., jak i zaskarżona decyzja Wojewody zostały wydane z naruszeniem prawa. Powoływany przepis § 12 ust. 6 cytowanego rozporządzenia przewiduje bowiem wyjątek od zasady ujętej w ust. 4 tego paragrafu. Jako zasadę przyjęto zatem w przypadku spornej inwestycji odległość 3 m między zabudową a granicą sąsiedniej działki. Budowla ujęta w projekcie przez inwestorów znajduje się w odległości 1,5 m, a wiec winna być rozpatrywana w kategorii wyjątku od zasady, określonej w ust. 4 § 12. W teorii prawa zgodnie z zasadami wykładni norm prawnych, wszelkie wyjątki od reguły powinny być stosowane w sposób ścieśniający, a wykładnia rozszerzająca przepisów przewidujących odstępstwo (wyjątek) od zasady jest niedopuszczalna. Powyższe zasady wykładni przepisów przewidujących wyjątki od reguły zostały naruszone przez Prezydenta Miasta K. i Wojewodę przy wydaniu zaskarżonych decyzji, bowiem odległość pomiędzy projektowaną zabudową a zabudową działki sąsiedniej została oceniona przez te organy w sposób uznaniowy, bez szczegółowego zbadania warunków określonych w § 12 ust. 6 rozporządzenia, a koniecznych dla dopuszczenia wyjątku w postaci mniejszej od zasadniczej odległości zabudowy od granicy działki sąsiedniej. W tym zakresie organy opierają się wyłącznie na tzw. linijce słońca, która wykazuje, że przy odległości 5,5 pomiędzy projektowanym budynkiem a sąsiednim budynkiem w dniach równonocy tylko niewielki odcinek budynku skarżących jest zacieniony, a także na badaniu odporności ogniowej projektowanego budynku. Zdaniem strony skarżącej, ograniczenie przez organ badania odległości między budynkami w kontekście § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia jedynie do tzw. "linijki słońca" i odporności ogniowej nie jest wystarczające do uznania, że ta odległość jest odpowiednia w rozumieniu cytowanego przepisu. Należy przy tym zaznaczyć, że badanie odporności ogniowej ściany projektowanego budynku nie ma, zdaniem strony skarżącej, większego znaczenia dla oszacowania, czy odległość miedzy sąsiadującymi budynkami będzie odpowiednia, bowiem zasadnicze znaczenie ma tutaj kwestia dostępu światła do budynku sąsiadującego z budynkiem projektowanym. W tym zakresie organy wydające zaskarżone decyzje nie zbadały, czy zostały spełnione warunki wymagane też w innych przepisach rozporządzenia, to jest w § 12 ust. 4, § 13 oraz § 57. Biorąc pod uwagę treść § 12 ust. 4 rozporządzenia, w przedmiotowej sprawie odległość pomiędzy sąsiadującymi budynkami powinna wynosić 7 m, bowiem budynek strony skarżącej posiada otwory okienne i musi być oddalony od granicy działki 4 m, zaś budynek projektowany winien być oddalony od granicy 3 m. Odległość między tymi budynkami w wyniku pozostawienia w obrocie prawnym decyzji będzie wynosić 5, 5 m, a zatem będzie mniejsza od odległości zakładanej o 1,5. Nie można zapominać, że budynek projektowany nie będzie posiadał okien i zgodnie z informacją uzyskana przez stronę skarżącą będzie miał wysokość około 9 m (w kalenicy), w związku z czym dostęp światła do budynku skarżących będzie znacznie ograniczony. W tym kontekście przy wydaniu decyzji został naruszony również przepis § 57 cytowanego rozporządzenia, który nakazuje dostosować oświetlenie naturalne budynku do przeznaczenia, kształtu i wielkości. Nadto, przy wydaniu decyzji nie wzięto pod uwagę wysokości projektowanego budynku, która jest czynnikiem przyjętym w § 13 ust. 1 rozporządzenia do obliczenia odległości budynku przeznaczonego na pobyt ludzi od budynku przesłaniającego, wystarczającej do zachowania naturalnego oświetlenia. Warunek ten pozostaje spełnionym, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość. Warunek ten nie został spełniony w przypadku budynku projektowanego, gdyż ma on mieć wysokość na około 9 metrów (w kalenicy) , a odległość od budynku skarżących wynosić ma tylko 5,5 m. W świetle powyższych okoliczności, stopień uciążliwości projektowanej inwestycji dla budynku strony skarżącej jako budynku sąsiedniego został oceniony przez organy wydające decyzje w sposób arbitralny, i nieuzasadniony, z pominięciem szeregu przepisów cytowanego rozporządzenia, które powinny być brane pod uwagę przy szacowaniu odległości między budynkami sąsiadującymi i ewentualnego zmniejszenia tej odległości. Stanowi to naruszenie prawa, gdyż jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny "prawo budowlane i wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze ustanowiły w zakresie usytuowania budynków nieprzekraczalne granice ingerencji co do wykonywania prawa własności. Normy te mają charakter prawa bezwzględnie obowiązującego i stąd nie ma żadnej możliwości ich modyfikowania. Pełnomocnik skarżących powołał się w tym względzie na wyrok NSA z 7 października 1999 r., sygn. akt: IV SA 1460/98. Zarzucił także naruszenie art. 144 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, póz. 93 z późna. zm.). Wniósł zatem o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu l instancji, stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, jakie wyraził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przesłankami wydania pozytywnej dla inwestorów decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego jest spełnienie przesłanek określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. oraz w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. Pierwszy' z przywołanych przepisów stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1 ust. 4 art. 32 Prawa budowlanego z 1994r.) oraz złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2 ust. 4 art. 32 Prawa budowlanego z 1994r.). Skoro z akt sprawy wynika, że wniosek w sprawie wydania pozwolenia dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego został złożony w dniu 10 czerwca 1999r., a wymagana przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego obowiązywała do dnia 31 grudnia 1999r., inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie ulega wątpliwości, że pierwsza z przesłanek do wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę zaistniała. Drugą przesłankę ustawodawca zawarł w przepisie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. W świetle tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. W kwestii zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organ l instancji stwierdził projekt zagospodarowania działki jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji wz i zt, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wojewoda stwierdził natomiast, że zamierzona budowa i projekt są zgodne z decyzją wz i zt. Nie wypowiedziały się jednak organy obu instancji szerzej w tej kwestii. To że organy już raz orzekały w tej sprawie nie zwalnia ich od dokonania interpretacji ustaleń obowiązującego wówczas planu miejscowego, będącego podstawą decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zresztą w katach sprawy nie ma ani części opisowej, ani też wyrysu z części graficznej planu, obejmującej teren inwestycji. Istotnie ustalenia decyzji wz i zt wiążą organ wydający pozwolenie na budowę, ale nie oznacza to, że organ ten ma zaniechać ustaleń w tym względzie. Owszem funkcja kontrolna organów wydających pozwolenie na budowę nie może sprowadzać się do całkowitego zanegowania istniejącej w obrocie prawnym decyzji wz i zt. Organ właściwy w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ma dokonać jednak interpretacji planu miejscowego, a następnie dokonać sprawdzenia zgodności sposobu zagospodarowania przez inwestora działki (działek) z miejscowym planem zagospodarowania terenu. W sytuacji natomiast, gdy oceni on projekt zagospodarowania działki jako niezgodny z planem miejscowym oraz za kolidującą z tym planem decyzją wz i zt, to winien wystąpić do właściwego organu o stwierdzenie nieważności tej decyzji i w przypadku wszczęcia takiego postępowania zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (art. 97 § 1 pakt 4 k.p.a.). Wywodów w tym zakresie zabrakło w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Natomiast, co do kwestii zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami przepisów, w tym techniczno-budowlanymi, organy obu instancji stanęły na" stanowisku, że warunek wynikający z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995, Nr 10, poz. 46 z późn. zm.), stanowiącego, iż budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów w odległości 1,5 m od granicy działki, jeśli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 rozporządzenia, został spełniony. Wszystkie bowiem wymogi wynikające z kolei z § 60, 13 ust. 2 i 270 ust. 2 rozporządzenia zostały spełnione. Nie ulega wątpliwości, że organy administracji w sposób poprawny odczytały treść tego przepisu, mianowicie, że wprowadza on możliwość zbliżenia budynku od strony bez otworów do granicy na odległość mniejszą niż 3 m, ale nie mniejszą niż 1,5 m, a nawet usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy. Uzależniono to jednakże od udowodnienia w projekcie zagospodarowania działki, że nie ograniczy to możliwości prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej. Kwestia ta wiąże się z § 270 ust. 2 rozporządzenia, który zobowiązuje do wykonania od strony granicy ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Żaden przepis rozporządzenia nie konkretyzuje położenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ściana ta od strony granicy powinna być tylko jedna, lecz o odpowiedniej odporności ogniowej (§ 233 i 270 ust. 2 rozporządzenia), powinna być usytuowana stycznie, bezpośrednio przy granicy, jeżeli budynek nie zostanie przybudowany do innego, nie powinna mieć żadnych otworów. Zgodnie jednak z ust. 2 § 234 rozporządzenia dopuszczalne jest rozwiązanie wypełnienia otworów luksferami i cegłą szklaną, jednak na powierzchni nie większej niż 10% ściany, przy czym ogólna powierzchnia otworów wypełnionych tym materiałem i innych otworów zamykanych nie może przekraczać łącznie 25% powierzchni ściany. Ze znajdującego się projektu budowlanego wynika, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego znajdują się dwa otwory i mają być one wypełnione luksferami. Budynek jako jednorodzinny niski należy do obiektów o odporności ogniowej "D", a sama ściana oddzielenia przeciwpożarowego dla obiektów zaliczanych do tej kategorii odporności ogniowej powinna być o odporności ogniowej 60 min. Wprawdzie biegły do spraw przeciwpożarowych wydał pozytywną opinię, to jednak organy orzekające nie przedstawiły precyzyjnego wywodu, iż projektowane wypełnienie otworów okiennych luksferami jest na powierzchni ściany nie większej niż 10 %, a ogólna ich powierzchnia nie przekracza 25 % powierzchni tej ściany, a co za tym idzie, że wskutek tego wymogi usytuowania budynków z § 12 ust. 6 rozporządzenia zostały spełnione. Nadmienić należy, że z dniem 16 marca 2001r. § 12 ust. 6 rozporządzenia, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001, Nr 17, poz.207). Za słuszne uznać należy zarzuty skarżących, co do braku ustaleń w kwestii zachowania wymogów z § 13 rozporządzenia, podobnie jak i z § 57 rozporządzenia. Warunek ustanowiony w § 13 rozporządzenia ma zapewnić w sposób obiektywny konieczne oświetlenie naturalne pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi dzięki dopływowi światła rozproszonego, odbitego od odpowiedniego nieboskłonu. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń z zachowaniem przepisów § 57 i 60. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przysłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość - dla obiektów przysłaniających o wysokości do 55 m włącznie. W tym jednak względzie organy w uzasadnieniach swoich decyzji nie przedstawiły wywodów. Sąd nawet znając pewne wartości liczbowe z projektu budowlanego nie może zastępować w tym zakresie organu administracji publicznej i dokonywać za niego ustaleń, co do okoliczności mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, tj. czy wymóg zawarty w § 13 rozporządzenia został spełniony, czy też nie. W tym więc zakresie doszło do naruszenia przepisów postępowania, art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do ust. 3 art. 34 Prawa budowlanego z 1994r. projekt budowlany powinien między innymi zawierać projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 (obiekty użyteczności publicznej i mieszkaniowe budownictwo wielorodzinne) - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę określało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133). § 11 ust 2 pkt 7 co dopiero wzmiankowanego rozporządzenia stanowił, że opis techniczny obiektu budowlanego powinien określać rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, w szczególności między innymi instalacji grzewczych, natomiast § 12 pkt 5 tego rozporządzenia stanowił, że część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego obiektu budowlanego powinna przedstawiać zasadnicze elementy wyposażenia technicznego w tym instalacje grzewcze. W niniejszym przypadku podlegający zatwierdzeniu projekt budowlany przedmiotowego budynku w ogóle nie zawiera części rysunkowej instalacji centralnego ogrzewania. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że projekt budowlany przedmiotowego obiektu jest kompletny. W takim stanie rzeczy druga z przesłanek do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie została spełniona (nie zachowane warunki z pkt 2 i 3 art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r.). Organy dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jedynie spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich wymaganych Prawem budowlanym z 1994 r. przesłanek daje podstawę do wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wówczas to, zgodnie z ust. 4 art. 35 Prawa budowlanego z 1994r., organ administracji nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę ma bowiem charakter związany. Dodatkowo podnieść należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pakt 1 Prawa budowlanego z 1994r. inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę oprócz 4 egzemplarzy projektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi ma dołączyć zaświadczenie (zaświadczenia), o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r. Co dopiero przywołany ust. 7 art. 12 Prawa budowlanego z 1994r. stanowił, że podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane (art. 88a ust. 1 pakt 3 lit. "a") oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami -wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. W aktach niniejszej sprawy znajdują się jedynie decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie projektantów - autorów poszczególnych części projektu budowlanego przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Brak natomiast zaświadczeń z właściwej izby samorządu zawodowego. Uprawnienia tych osób nie zostały więc w sposób dostateczny wykazane. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), nakazywała orzeczenie jak w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło