II SA/Kr 697/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie AWSA Inga Gołowska / spr. / WSA Grażyna Jeżewska / del. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewody z dnia [ ] w przedmiocie nakazu usunięcia drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R.W. kwotę 200 / dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ I instancji Starosta Powiatowy w [...], decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne (Dz. u Nr 115, poz. 1229 z póź.zm) oraz art. 104 Kodeku postępowania administracyjnego – po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. K. z dnia [...] r. w sprawie zalesiania zdrenowanych gruntów działki nr [...] w [...] przez E. i R. W. – zobowiązał E. i R. W. do usunięcia z terenu działki [...] nasadzonych drzew ([...] i [...]) w terminie do dnia [...] r. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, iż organ I instancji Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu wniosku E. K. z dnia [...] r. nakazał Państwu W. usunięcie drzew nasadzonych sadzonek drzew na działce nr [...] w [...] i na skutek odwołania Państwa W. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] r. znak: [...] uchyliło decyzję wskazując , że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić czy nasadzone drzewa na terenach zdrenowanych mają negatywny wpływ na działanie urządzeń melioracyjnych na działce nr [...]. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została zaskarżona przez E. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2005r. sygn.akt: IISA/Kr 2868/01 skargę oddalił. Dodatkowo podniesiono, iż na skutek zmian ustawy Prawo wodne, z dniem 1 stycznia 2002r. organem właściwym do rozpatrywania spraw związanych z utrzymaniem urządzeń melioracyjnych jest starosta, wobec czego Wójt Gminy [...] przesłał całość akt Staroście Powiatowemu w [...]. W wyniku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. z udziałem stron i przeprowadzeniu wizji w terenie stwierdzono, że działka [...] na długości 80 m (powierzchnia ca [...] ar) od drogi gminnej w kierunku zachodnim została zalesiona sadzonkami drzew [...] i [...] a korzenie nasadzonych drzew spowodują zarośnięcie zbieracza drenarskiego i sączków drenarskich, powodując ich niedrożność. Brak drożności zbieracza i sączków drenarskich spowoduje podtopienie gruntów przyległych oraz wyłączenie z produkcji rolnej gruntów użytkowanych rolniczo. Na terenie Gminy [...] nie działa spółka wodna stąd obowiązek utrzymania urządzeń melioracyjnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów na których te urządzenia występują. W konkluzji uzasadnienia podniesiono, iż Starostwo Powiatowe nie przeprowadziło wyjaśnień mających na celu ustalenie czy nasadzone drzewa na terenach zdrenowanych mają wpływ na negatywne działanie tych urządzeń melioracyjnych, gdyż jest oczywistym faktem, że korzenie drzew rosnących na sieci drenarskiej spowodują zarastanie rurociągów drenarskich co ma negatywny wpływ na działanie sieci drenarskiej. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył R. W. , wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł między innymi, iż Starostwo błędnie posługuje się oznaczeniem działki nr [...] ,która nie istnieje ponieważ istnieją działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] jest własnością J. i A. C. i nie są to zabudowania gospodarcze E. K. tylko budynek mieszkalny córki i zięcia a sadzonka [...] jest zasadzona równolegle do tej działki czyli [...] w ilości [...] ar a nie jak podaje Starostwo Powiatowe [...] ar więc E. K. nie jest stroną postępowania. Organ II instancji Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U Nr 98, poz.1071 z póź.zm) w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (jednolity tekst z 2005r. Dz. U Nr 239, poz. 2019 z póź.zm) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, iż korzenie drzew rosnących mogą powodować zarastanie zbieracza drenarskiego i sączków drenarskich , co w konsekwencji może być przyczyna ich niedrożności lub uszkodzenia. Jeżeli obowiązek utrzymania urządzeń nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego jakim jest w tym przypadku starosta , ustala w drodze decyzji szczegółowe zakresy i terminy jego wykonania. W miejscowości [...] nie działa spółka wodna , stąd obowiązek utrzymania urządzeń melioracyjnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów , na których urządzenia te występują. Skargę do Sądu złożył R. W. podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w [...] (sygn.akt: [...]) a prowadzone postępowanie administracyjne dotyczy działki nr [...] ,która nie istnieje gdyż istnieją dwie działki nr [...] i [...]. Na działce nr [...] znajdują się zasadzone drzewa i one nie przeszkadzają E. K. a biegnąca sieć drenarska idzie skosem przez działkę nr [...]. Dodatkowo podniósł, iż przeglądając akta sprawy zauważył braki pism, które uprzednio złożył do akt a to: pisma złożonego do Wójta Gminy [...] i pisma Naczelnik Starostwa Powiatowego a nadto podnosi, zbrakuje innych dokumentów z [...] r. i [...] r. wobec czego rozstrzygnięcie organu II instancji jest w świetle tych okoliczności zrozumiałe dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie , przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa , iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Organ administracji prowadzący postępowanie winien prawidłowo ustalić strony postępowania tj. ustalić czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek co wynika z treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych organy I i II instancji w ogóle nie ustaliły kto winien mieć przymiot strony w niniejszym postępowaniu gdy tymczasem art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. u Nr 115, poz. 1229 z póź.zm) gdy tymczasem z treści tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że to na właścicielu nieruchomości na której znajdują się urządzenia melioracyjne spoczywa obowiązek utrzymania ich w należytym stanie. Organy prowadzące postępowanie zaniechały ustalenia , kto faktycznie jest właścicielem działki [...]. Jest to znaczące uchybienie, zważywszy, iż w ten sposób błędnie oznaczono adresatów decyzji organów I i II instancji a konkretnie wskazanie R. i E. W. w świetle powyższego jawi się jako zupełnie nieuprawnione. Organ powinien sprawdzić w dokumentach takich jak: odpis z księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, względnie w ewidencji gruntów , kto jest właścicielem. Dodatkowo należy podnieść, iż odstąpienie od wyjaśnienia czy korzenie nasadzonych drzew mają (względnie mają większy niż przyjmuje organ) wpływ na działanie urządzeń drenarskich uznać należy za niewłaściwe, gdyż tylko wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego pozwalałoby na zweryfikowanie przyjętej tezy o wpływie korzeni nasadzonych drzew na znajdujące się w gruncie urządzenia drenarskie. Ponadto należy podnieść, że zasada ogólna-czynnego udziału strony w postępowaniu została naruszona ponieważ strony zostały pozbawione możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Jeżeli organ odstępuje od tej zasady co jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu winien podać przyczyny dla których odstąpił od zasady wyrażonej w art. § 1 art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak jest również informacji w tym zakresie. Wreszcie należy zaznaczyć , iż skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Podstawowe znaczenie dla identyfikacji skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego odgrywają jego podstawy: prawna i faktyczna. One to decydują ,że w świecie zjawisk prawnych pojawił się taki a nie inny splot uprawnień i obowiązków stanowiących przedmiot stosunku prawnego, czyli treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, dokonanego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 6,7 i 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja administracyjna musi mieć każdorazowo oparcie w szczegółowej ustawowej podstawie prawnej upoważniającej organ administracji publicznej do jej wydania i określającej treść rozstrzygnięcia. Ta właśnie norma prawna , stanowiąca podstawę prawną decyzji administracyjnej, jednocześnie spełnia funkcję podstawowego elementu identyfikującego skonkretyzowany w decyzji administracyjnej stosunek prawny. Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). –uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z [...] r. wydaną przez organ I instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej. Stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). Oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku mimo, że wyrok uchylający decyzję nie jest jeszcze prawomocny. Z tych względów, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 10 Kodeksu postępowania w zw. z art.28 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. u Nr 115, poz. 1229 z póź.zm) co powoduje konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien zapewnić czynny udział w postępowaniu administracyjnym wszystkim stronom postępowania oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).