II SA/Kr 697/17

WyrokWSA w Krakowie2017-09-22

Skład orzekający: Beata Łomnicka, Tadeusz Kiełkowski, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, jeśli jest on niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pomimo wcześniejszych zgód na odstępstwa od poprzedniego planu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, jeśli jest on niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ocena zgodności samowoli budowlanej z prawem powinna być dokonywana w oparciu o plan miejscowy obowiązujący w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Wcześniejsze zgody na odstępstwa od nieobowiązującego już planu nie upoważniają do samowolnego rozpoczęcia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego murowanego budynku garażowo-gospodarczego. Organ I instancji początkowo wszczął postępowanie naprawcze, a następnie wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu z uwagi na jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę, doprecyzowując lokalizację obiektu. Skarżący S. M. kwestionował decyzję, podnosząc m.in. kwestię wcześniejszych zgód na odstępstwa od planu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji legalności budynku garażowo - gospodarczego, zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w Poroninie. Przedmiotem postępowania był murowany garaż dla samochodów ciężarowych z zadaszeniem o konstrukcji drewnianej pokrytym blachą trapezową. Wewnątrz obiektu wykonany został kanał. Stosownie do oświadczenia uczestniczącego w oględzinach inwestora obiektu S. M., budowa budynku miała być przezeń prowadzona bez uprzedniego pozyskania stosownej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej i została zakończona w 2006 r. Inwestor podał przy tym, że sporny obiekt wykonał na miejscu wcześniej istniejącego obiektu gospodarczego w uzgodnieniu z właścicielem działki nr [...] S. B.. Organ I instancji początkowo zakwalifikował powyższe roboty budowlane jako zdziałane bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożył postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże w toku dalszego postępowania PINB dokonał zmiany przyjętego trybu likwidacji stwierdzonej samowoli budowlanej, uznając ostatecznie roboty zdziałane przez inwestora za samowolną budowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ust. 1 prbud. W dniu 23 lipca 2009 r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 prbud orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych oraz zobowiązał S. M. do przedłożenia dokumentów wymaganych przepisami w terminie do dnia 30 października 2009 r. Po przedłożeniu przez inwestora dokumentacji, organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 29 lipca 2009 r. nałożył na S. M. opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000 zł. Po wniesieniu opłaty przez inwestora, organ I instancji wydał w dniu 29 stycznia 2010 r. decyzję nr [...] znak [...], którą na podstawie art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu przed przystąpieniem do jego użytkowania. Na skutek odwołania wniesionego przez S. C., Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga S. M. na wzmiankowaną decyzję kasacyjną [...]WINB została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 306/11. Rozpoznając ponownie sprawę, w celu realizacji zaleceń wynikających z decyzji kasacyjnej [...]WINB z dnia 29 grudnia 2010 r., organ I instancji określił na nowo krąg stron postępowania. Kolejno, postanowieniem nr [...] z dnia 13 czerwca 2012 r. PINB zobowiązał inwestora m. in. do przedłożenia ekspertyzy technicznej spornego budynku oraz zaświadczenia organu planistycznego o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Poronin. Wobec nieprzedłożenia przez inwestora zaświadczenia o zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ I instancji dokonał we własnym zakresie analizy ustaleń planu i uznał, że obiekt pozostaje niezgodny z treścią planu, co wyłączało możliwość legalizacji samowoli. W tym stanie rzeczy, organ I instancji wydał w dniu 24 lutego 2015 r. zaskarżoną obecnie decyzję nr [...] znak [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 prbud, nakazał inwestorowi S. M. rozbiórkę budynku o przeznaczeniu garażowo - gospodarczym, zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] w Poroninie. Odwołanie od tej decyzji złożył S. M.. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 marca 2017 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm. - dalej k.p.a.), art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i nakazał S. M. rozbiórkę budynku o przeznaczeniu garażowo - gospodarczym o konstrukcji murowanej i wymiarach w rzucie poziomym ok. 13,10 m x 7,44 m, z dachem dwuspadowym o połaciach niesymetrycznych, przy czym przedłużona połać wschodnia wsparta jest na słupach stalowych - wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], położonych w Poroninie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie [...]WINB wskazał, że przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. W wykonaniu zleconych przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. czynności PINB zgromadził dodatkowy materiał, a także przeprowadził w dniu [...] czerwca 2016 r. oględziny spornego obiektu, celem doprecyzowania opisu i charakterystyki obiektu uczynionego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. W toku oględzin wykonano szkic, na którym przedstawiono wyniki uzupełniających pomiarów budynku, a nadto dodatkowy materiał zdjęciowy. [...]WINB podzielił zarzut skarżącego w tej części, w której kwestionuje ustalenia PINB odnoszące się do przyjętej lokalizacji budynku na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego, sporny obiekt został posadowiony na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], położonych w Poroninie. Stanowisko organu I instancji, jakoby część budynku została posadowiona również na działce ewidencyjnej nr [...], nie znajduje dostatecznego oparcia w materiale dowodowym. Zgromadzona w aktach dokumentacja projektowa, w tym jej zasadnicza część dostarczona przez samego inwestora, kwestii lokalizacji spornego budynku nie wyjaśnia w sposób spójny. Jednakże, zdaniem [...]WINB w analizowanym kontekście prymat należy przyznać wnioskom opartym na analizie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu, sporządzonej przez geodetę uprawnionego i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z mapy tej wynika, że sporny budynek znajduje się wyłącznie na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (vide k. 45 akt PINB). Błąd PINB nie miał istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, a trafność podniesionego zarzutu w omówionym zakresie skutkować musiała jedynie stosowną korektą wyrzeczenia w przedmiocie rozbiórki, polegającą na doprecyzowaniu lokalizacji obiektu objętego nakazem rozbiórki poprzez wskazanie, iż jest on posadowiony na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Dokonując powtórnej oceny prawidłowości ustaleń faktycznych i wyrażonej oceny prawnej sprawy, organ odwoławczy uznał za prawidłowe i przyjął za własne ustalenia poczynione przez organ I instancji wskazujące na to, iż to skarżący S. M. jest inwestorem spornego budynku. Na aprobatę zasługuje nadto ustalenie, że obiekt o funkcji garażowo - gospodarczej został wykonany samowolnie (bez pozyskania uprzedniej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej), a budowa została zrealizowana przez skarżącego inwestora - stosownie do jego własnych wskazań - w okresie 2005 - 2006. PINB oparł swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki spornego obiektu na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji: "Właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, łub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Zdaniem organu odwoławczego ustalony w sprawie stan faktyczny co do zasady uprawniał do przyjęcia, że likwidacja skutków stwierdzonej samowoli budowlanej winna następować w oparciu o powołaną wyżej podstawę prawną. Brzmienie przywołanego wyżej przepisu art. 48 ust. 1 prbud z dniem 28 czerwca 2015 r. uległo zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443). Tym niemniej, bacząc na wprowadzoną w art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy nowelizującej zasadę intertemporalną, do dnia wejścia w życie tej ustawy (tj. do dnia 28 czerwca 2015 r.) do spraw wszczętych i nie zakończonych należy w analizowanym przypadku w dalszym ciągu stosować przepisy dotychczasowe, a w tym i art. 48 ust. 1 prbud w uprzednio obowiązującym, przytoczonym wyżej brzmieniu. Wyjaśniono, że przez budowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ust. 1 pr.bud. należy rozumieć zarówno wykonywanie budynku w określonym miejscu jak i odbudowę. Bez względu więc na to, czy faktycznie inwestor wykonał sporny budynek w miejscu istniejącego tam wcześniej, rozebranego budynku, ale z zachowaniem dotychczasowych wymiarów, czy też wykonano od podstaw całkowicie nowy budynek bez jakiegokolwiek nawiązania do wcześniej istniejącego obiektu, to w obu przypadkach samowolne roboty budowlane należało traktować w sposób tożsamy, tj. jako wypełniające definicję budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 prbud. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego sprowadzają się w istocie do dokonania ustaleń przez organ nadzoru budowlanego w zakresie zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania wydanej dla tego terenu oraz oceny zgodności obiektu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podstawowym warunkiem wszczęcia postępowania legalizacyjnego pozostaje wstępne stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego przesłanek umożliwiających legalizację obiektu, w tym przede wszystkim przesłanki zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 48 ust. 2 prbud. Organy nadzoru budowlanego zostały wyposażone przez ustawodawcę w kompetencję do dokonywania we własnym zakresie na potrzeby prowadzonego postępowania analizy zgodności samowolnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w tym do interpretacji zapisów planu, ustalania przeznaczenia analizowanej nieruchomości w obowiązującym na danym terenie planie zagospodarowania przestrzennego i wreszcie oceny, czy zrealizowana samowolnie inwestycja pozostaje zgodna z postanowieniami tego planu. Konkretyzując powyższe zapatrywania w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy wskazano, iż orzeczony nakaz rozbiórki był konsekwencją ustalenia przez organ I instancji, że legalizacja spornego budynku jest niemożliwa, a to z uwagi na niezgodność z obowiązującym na terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustalone w planie miejscowym przeznaczenie terenu zabudowanego samowolą wykluczało zdaniem PINB zgodność samowoli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 1 prbud. W powyższym kontekście należy zwrócić uwagę, że uchwałą nr XXXV/184/2013 Rady Gminy Poronin z dnia 19 czerwca 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 25 lipca 2013 r. poz. 4750) przyjęto zmianę planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Poronin w części P II oraz sołectwa Stasikówka. Wzmiankowany plan objął zakresem regulacji także działki ewidencyjne zabudowane spornym obiektem budowlanym. Stosownie do treści planu, działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] w Poroninie, które pozostają zabudowane spornym obiektem, znajdują się na terenie oznaczonym symbolem "5MU2", tj. na terenach zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Zestawienie treści relewantnych postanowień planu z właściwościami i parametrami spornego budynku ustalonymi w toku oględzin obiektu oraz na podstawie dokumentacji projektowej przedłożonej przez inwestora prowadzi do wniosku, że analizowany obiekt pozostaje niezgodny z ustaleniami zawartymi w planie. I tak, ustalona w analizowanym przypadku szerokość traktu budynku (ok. 7,45 m) przekracza dopuszczalną przez plan szerokość 6 m dla budynków gospodarczych i garażowych (vide § 32 ust. 5 pkt 3c planu). Niesymetryczny dach spornego budynku o niejednakowym kącie nachylenia głównych połaci dachowych stanowi o niezgodności obiektu z treścią § 32 ust. 5 pkt 9 planu. Okapy przedmiotowego budynku pozostają niezgodne z § 32 ust. 5 pkt 10 planu. Zastosowane otwarcie dachu budynku na stronę wschodnią typu "orawiak" jest niezgodne z § 32 ust. 5 pkt 11f i pkt 11 h planu. Omówione cechy i właściwości zrealizowanej budowy świadczą o niezgodności z normatywnym wzorcem kontroli zawartym w przywołanych zapisach planu. Skoro nie ziściła się podstawowa przesłanka dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej w postaci zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a prbud), obligowało to organ I instancji do nakazania rozbiórki spornego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 prbud. Częściowa korekta decyzji PINB dokonana przez organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., została spowodowana koniecznością dostosowania treści rozstrzygnięcia do ustalonej, rzeczywistej lokalizacji budynku na gruncie oraz koniecznością szczegółowego określenia parametrów budynku podlegającego rozbiórce. W tej sytuacji, modyfikacja rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ odwoławczy poprzez doprecyzowanie przedmiotu orzeczonego nakazu nastąpiła stosownie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego. W odniesieniu do zarzutów inwestora wskazano, że należy stanowczo wyeksponować, że dokonywana przez organy nadzoru budowlanego ocena zgodności samowoli z porządkiem planistycznym w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 1 prbud następuje każdorazowo w oparciu o aktualnie obowiązujący (tj. na dzień orzekania przez organy nadzoru budowlanego) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a negatywny wynik tejże oceny stanowi podstawę do odstąpienia od wdrożenia procedury legalizacji samowoli i uprawnia do orzeczenia nakazu rozbiórki. Wyjaśniono też, że uiszczona tytułem opłaty legalizacyjnej kwota 25.000 zł może podlegać zwrotowi na rzecz skarżącego na warunkach przewidzianych w art. 49a ustawy Prawo budowlane. Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. M., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący podniósł, że w latach 90 ubiegłego wieku otrzymał od rodziców gospodarstwo w skład którego wchodziły między innymi pomieszczenia gospodarcze będące przedmiotem zaskarżonej decyzji. Obiekt ten był remontowany systematycznie, przez dłuższy okres czasu gdyż był potrzebny w gospodarstwie, zatem nawet po 2006 r. czyli pierwszej kontroli PINB, skarżący dokonywał robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu wcześniej wykonanej części obiektu (więźba i pokrycie dachowe). Dopiero kiedy obiekt był już całkowicie skończony Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. około roku później tj. 2007r nakazał wstrzymanie robót budowlanych oraz prowadził postępowanie naprawcze. Skarżący wskazał dalej, że pozyskał zgodę gminnej komisji urbanistycznej, na dokonanie odstępstw od ustaleń planu, potwierdzoną osobiście przez Wójta Gminny Poronin w zaświadczeniu potwierdzającym zgodność odremontowanego obiektu gospodarczego z ustaleniami obowiązującymi w czasie rozpatrywania wniosku o legalizację planu zagospodarowania Wsi Poronin. Dalej skarżący wskazał, że zabudowania te nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej a jedynie służy jako zabudowanie gospodarcze konieczne na wsi. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik J. C. złożył w dniu 2 sierpnia 2017 r. pismo stanowiące odpowiedź na skargę, w którym wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że inwestycja jest całkowicie sprzeczna z prawem lokalnym i brak podstaw do jej legalizacji, zatem rozbiórka tego obiektu jest zasadna. Podniósł nadto, że nie jest prawdą, że S. M. nie wykorzystuje budynku do działalności gospodarczej. Jest bowiem zarejestrowany w [...] z miejscem wykonywania działalności i siedzibą przy ul. [...] w P. od 2010 r., a rodzaj wykonywanej działalności to roboty związane z budową dróg i autostrad, rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych, sprzedaż hurtowa drewna i materiałów budowlanych itp. Sporny budynek stanowi zaplecze wykonywanej działalności, która nadto jest niezmiernie uciążliwa dla okolicznych sąsiadów i nie ma nic wspólnego z dzielnością rolniczą, której inwestor nigdy nie prowadził. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu 29 grudnia 2010 r. WINB wydał decyzję znak [...] uchylającą decyzję organu I instancji (PINB w Z.) z dnia 29 stycznia 2009 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany w trybie art. 48 ust. 3 pkt. 2 ustawy prawo budowlane. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011r. sygn. II SA/Kr 306/11 skargę oddalił. Uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, jednak można przyjąć, że oddalając skargę Sąd podzielił zastrzeżenia i poglądy organu II Instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji kasacyjnej. WINB wskazał wówczas, że organ I Instancji co prawda prawidłowo prowadził postępowanie w oparciu o art. 48 ustawy prawo budowlane, jednak w żadnym stopniu nie ustalił czy obiekt ten w ogóle podlega legalizacji tj. nie zbadał czy jest on zgodny z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno – budowlanymi. Wskazał na brak w aktach sprawy wypisu i wyrysu z mpzp oraz na to, że nie może go zastąpić "opinia o działce" sporządzona przez wójta Gminy Poronin. Badając akta sprawy należy poglądy te podzielić. W ponownie prowadzonym postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, materialnoprawną jej podstawę także stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed 28 czerwca 2015 , a to zgodnie z przepisem przejściowym art. 6 ust. 1 ustawy Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. (Dz. U. poz. 443), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z tym przepisem jeżeli obiekt budowlany lub jego część wybudowany został bez pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazująca rozbiórkę takiego obiektu lub jego części. Jest to to rozstrzygnięcie, które może zostać poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym. Wstępnym warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym niesporne w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że badanie to przeprowadza się co do zasady w odniesieniu do planu miejscowego obowiązującego w dacie legalizacji obiektu. Zgodność samowoli budowlanej z prawem należy bowiem oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc. Dopiero po wstępnym ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że zgodność taka występuje, zobowiązuje on inwestora do przedłożenia dalszych dokumentów umożliwiających ostateczną legalizację samowoli budowlanej (w tym między innymi zaświadczenia o zgodności budowy z mpzp oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego). Jeżeli obiekt nie jest jeszcze ukończony, organ postanowieniem wstrzymuje roboty budowlane, przy czym w niniejszej sprawie obiekt został ukończony, zatem wydawanie tego postanowienia w ponownie prowadzonym postepowaniu, było zbędne. Organy obu instancji dokonały oceny zgodności nielegalnej zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Poronin w części PII oraz sołectwa Stasikówka, przyjętego uchwałą Rady Gminy Poronin z dnia 19 czerwca 2013 r. nr XXXV/184/2013. Ocena ta doprowadziła organy do usprawiedliwionego przekonania, że wybudowany nielegalnie obiekt jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Niezgodność ta występuje w zakresie: 1. Dopuszczalnej szerokości traktu budynku (budynek ma szerokość 7,45 podczas gdy zgodnie z ustaleniami planu może mieć maksymalnie 6m) 2. Co do konstrukcji dachu (zastosowanie zakazanego planem otwarcia dachu typu "orawiak"; niejednakowy (niesymetryczny) kąt nachylenia połaci dachowych; okapy niezgodne z § 32 ust. 5 pkt. 10 planu) Tym samym dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego nie było możliwe i organ słusznie wydała decyzję nakazującą rozbiórkę Skarżący wskazuje na to, że wójt Gminy Poronin pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. wyraził zgodę na odstępstwa od "warunków MPO wsi Poronin dot. budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach ewid. [...] i [...] położonych w Poroninie" (k. 18 ekspertyzy technicznej z lipca 20102 r.). Jak wynika z tego pisma, wójt wyraził zgodę na "odstępstwa w zakresie wysokości do okapu oraz niesymetrycznej formy oraz kąta nachylenia połaci dachu." W aktach sprawy znajduje się również pismo wójta zatytułowane "zaświadczenie" z dnia 18 lipca 2012 r. Wynika z niego, że wobec wyrażenia przez niego zgody na odstępstwa do planu w ww. zakresie, budynek gospodarczy jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania zatwierdzonym uchwałą Gminy Poronin nr XII/101/99 z dnia 6 sierpnia 1999 r. ( k. 17 ekspertyzy technicznej z lipca 2012r. autorstwa inż. K. M..) W okolicznościach tych upatruje skarżący zgodności wybudowanego przez siebie obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. W tym miejscu powtórzyć zatem należy, że zgodność samowoli budowlanej z prawem należy oceniać na czas jej legalizacji, a zatem zgodnie z aktualnie obowiązującym planem miejscowym z 2013 r. Plan z 1999 r. na który powołuje się skarżący nie obowiązuje od 2013 r. i nie mógł stanowić wzorca kontroli w zakresie zgodności z przepisami z zakresu planowania przestrzennego. W niniejszym postepowaniu nie ma miejsca na ocenę prawną postanowień planu z 1999 r., który w § 2 ust. 6 stanowił, że: " W przypadkach szczególnych, zwłaszcza w przypadku rozwiązań nowatorskich, o wysokich walorach estetycznych i nie stwarzających dysharmonii z otaczającym krajobrazem, ustala się możliwość odstąpienia od wymagań § 6 i 7 ust.2 pkt 7-9, w oparciu o opinię gminnej komisji ds. urbanistyki i architektury, wyrażaną na wniosek wójta Gminy", który to zapis może budzić poważne wątpliwości co do jego dopuszczalności. Jednak niezależnie od tego, stanowczo podkreślić należy, że jakakolwiek zgoda na odstępstwa od postanowień aktu prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie jest celem ani wartością samą w sobie i powinna nastąpić tylko potrzeby sporządzenia projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę – podobnie jak się to dzieje na podstawie art. 9 ustawy prawo budowlane. Nie można zatem twierdzić, że zgoda na odstępstwo od postanowień planu miejscowego (jakkolwiek ją oceniać) udzielona przez wójta Gminy Poronin, upoważniła inwestora do wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych (w tym w szczególności wybudowania obiektu budowlanego) bez pozwolenia na budowę. Jest bowiem podstawową zasadą prawa budowlanego, że roboty budowlane mogą zostać rozpoczęte jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasada ta doznaje coraz liczniejszych ograniczeń i wyjątków, jednak pozostaje niezmienna. Nie ulega wątpliwości, że budowa zarówno budynku gospodarczego jak i garażowego o wymiarach 13.10 x 7,44 czyli o powierzchni około 97 metrów kwadratowych, i wysokości około 9,10 m - zarówno w dacie jego realizacji jak i w chwili obecnej nie była i niej jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dodatkowo sam inwestor do pierwszego protokołu kontroli z dnia [...] maja 2006 r. oświadczył, że budynek wykonał około roku 2005 , a zatem co najmniej dwa lata przed uzyskaniem przywoływanej "zgody na odstępstwo" od postanowień planu miejscowego. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących długotrwałość procedowania przez organy, wskazać należy, że nie stanowi to naruszenia przepisów postepowania, które mogło mieć istotny pływ na wynik sprawy. Długi czas trwania postępowania, choć z pewnością naganny, nie wpłynął na wadliwość decyzji kończącej to postępowanie. Nadto zwalczaniu długotrwałości postępowania administracyjnego służy odrębny środek procesowy, wskazany w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w postaci skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. Dlatego też kwestie związane z ewentualną opieszałością organów w postępowaniu administracyjnym nie podlegają rozpoznaniu w ramach skarg na decyzje kończące to postępowanie. Z tego środka prawnego skorzystała tylko uczestniczka postępowania S. C. (wyrok II SAB/Kr 27/15 z dnia 13 maja 2015 r.), natomiast nie skorzystał z niego sam skarżący. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło