II SA/Kr 699/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-19
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski, Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, w przypadku utrudniania przez stronę postępowania przeprowadzenia oględzin nieruchomości, mogą skutecznie odmówić nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, powołując się na brak możliwości zastosowania środków przymusu wobec strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą pozostawać bezradne wobec postawy strony, która bezzasadnie odmawia okazania przedmiotu oględzin. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 85 § 2 i art. 88 § 1, przewidują środki przymusu, takie jak nałożenie grzywny, które mogą być stosowane wobec strony odmawiającej umożliwienia przeprowadzenia oględzin. Niewykorzystanie tych środków i błędna wykładnia przepisów prowadzi do naruszenia zasad postępowania i konieczności uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. R. i U. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą nakazania M. B. i P. B. przywrócenia stanu poprzedniego terenu oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce skarżących. Organy administracji dwukrotnie wydały decyzje odmawiające nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, powołując się na brak wystarczających dowodów szkód i utrudnianie przez właścicieli działki sąsiedniej dostępu do nieruchomości w celu przeprowadzenia oględzin. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym niewykonanie zaleceń sądu z poprzedniego wyroku, oraz naruszenie Prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi W. R. i U. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących W. R. i U. R. solidarnie kwotę 814 (osiemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia 11 lutego 2019 r. znak: [...] orzekł o odmowie nakazania M. B. i P. B. przywrócenia stanu poprzedniego terenu działki [...] w J. oraz wykonania urządzeń na działce nr [...] w J. zapobiegjących szkodom na działce nr [...] położonej w J. .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono szczegółowo przebieg postępowania w sprawie. Wskazano m.in. na fakt wydania uprzednio przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji: z dnia 25 sierpnia 2010 roku, znak: [...] uchylającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 8 maja 2009 roku znak: [...] oraz decyzji z dnia 20 października 2014 roku, znak: [...] uchylającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 2 lipca 2014 roku znak: [...] oraz z dnia 16 grudnia 2015 r. znak: [...] uchylającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 14 września 2015 roku znak: [...] a także decyzji z dnia 28 kwietnia 2017r, [...] która została uchylona wyrokiem WSA, II SA/Kr 794/17 wraz z poprzedzającą ja decyzją organu I instancji.
Przywołano dowody w sprawie, argumentację zawartą w pismach stron oraz biegłego autora opinii przedłożonej w sprawie. Podkreślono, iż wykonano zalecenia z wyroku WSA w Krakowie (poprzez m.in. dokonanie wizji bez udziału powiadomionych P.p. B. , biegły sporządził uzupełnienie opinii). Dokonano oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznając, że jest on wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Organ I instancji na podstawie wizji lokalnych; informacji pisemnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31.03.2009 r.; opinii sporządzonej przez biegłego Pana inż. J. S. wraz z późniejszymi pismami ustalił, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ustawy prawo wodne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. R. oraz U. R. i P. R.. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący wnioskują o powołanie innego biegłego bowiem opinia powołanego w sprawie biegłego została zakwestionowana przez WSA w Krakowie. Względnie zawnioskowano o wydanie decyzji merytorycznej poprzez zakazanie właścicielom działki [...] w J. nielegalnego zrzutu ścieków, zabetonowanie istniejących otworów w podmurówce ogrodzenia, zaczopowanie rury PCV, przywrócenie terenu do stanu sprzed nasypania ziemi za budynkiem. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in., iż zaskarżona decyzja nie wykonuje zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie tj. brak przeprowadzenia pełnej wizji w terenie, zeznań świadków ( co do zagospodarowania działki) ) Wskazano na naruszenie zasad z art. 7, 77, 107 §3 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...], działając na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - prawo wodne (Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2017, poz. 1121 ze zm.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 1566 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium w toku niniejszego postępowania zebrano materiał dowodowy, który pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, w tym po wyroku WSA w Krakowie. W szczególności biegły powołany w sprawie dokonał uzupełnienia opinii w kierunkach wskazanych przez Sąd. Ponownie dokonano wizji w terenie chociaż, co należy przyznać nie udało się wejść na teren działki [...]. Wg Kolegium niewątpliwie przeprowadzenie postępowania w rozważanej sprawie było bardzo utrudnione z uwagi na brak możliwości bezpośredniego dokonania oględzin działki [...] spowodowany brakiem udostępnienia wejścia na działkę pracownikom organu I instancji i brak właściwej aktywności właścicieli działki [...] w postępowaniu. Jednak kpa nie wyposażyło organów administracji w środki o charakterze przymusowym w stosunku do stron postępowania. Organ prowadzący postępowanie nie posiada środków w celu przymuszenia do przeprowadzenia oględzin na działce, jeśli strona postępowania -właściciel (-le ) nie wyraża (-ją) zgody na wejście w teren, również nie można przymusić do przesłuchania stron ( art. 86 kpa ) . Z wykładni przepisu art. 85 § 2 kpa wynika, że organ może zobowiązać do okazania przedmiotu oględzin jedynie osoby trzecie znajdujące się w posiadaniu tego przedmiotu. W takiej sytuacji należy podjąć inne dostępne kroki w celu wyjaśnienia sprawy przy wykorzystaniu dostępnych i możliwych do przeprowadzenia środków dowodowych, a następnie ocenić zebrany materiał dowodowy sprawy. Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął prawidłowe działania celem wyjaśniania sprawy tj. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dysponującego szerszymi uprawnieniami w zakresie kontroli nieruchomości niż organ prowadzący postępowanie, powołał biegłego w sprawie, przeprowadził kilkukrotnie oględziny chociaż w pewnej odległości, zwrócił się do Straży Miejskiej o pomoc w ustaleniach . Należy jednakże zauważyć, iż w istocie chodzi o teren przygraniczny, a więc szkody które miałyby powstawać na gruncie sąsiada, stąd dowody te są również przydatne do rozstrzygnięcia sprawy.
W tym kontekście z tych dowodów nie wynika, iż dochodzi do szkód na działce Odwołujących się, jak podaje biegły w swoich czynnościach podczas oględzin starał się poprzez wykonanie zdjęć terenu działki nr [...] P. B. wykonanych ponad ogrodzeniem z siatki udokumentować obszar tej działki "z którego mają spływać wody deszczowe i ścieki a nie spływają" (str. 9 uzupełnienia opinii). Wyraźnie biegły aktualnie zaznaczył "Nie stwierdzam powstania szkód na działce nr [...]" (str. 10 uzupełnienia opinii). Mając na względzie, iż oględzin dokonywano kilkukrotnie i nie zaobserwowano negatywnych skutków działalności na dz. [...] wyjaśnienia biegłego są wiarygodne. Już na wstępnym etapie postępowania brak było także dowodów na jakiekolwiek szkody na działce odwołujących, co zauważyło Kolegium już w decyzji z 2010r. Organ już wówczas nie był w stanie wykazać jakie szkody powstały na gruncie sąsiednim, ustalenie czego umożliwia zastosowanie dyspozycji art. 29 ustawy prawo wodne. Organ podejmował też inne działania do których zobowiązany został przez WSA w Krakowie w wyroku zapadłym w sprawie, inną natomiast kwestią jest wynik tych działań, które z powyższych względów ( braku możliwości zastosowania środków przymusu) nie odniosły oczekiwanych rezultatów zwłaszcza w odniesieniu do okazania wywozu ścieków, kwestia ta może być jednakże przedmiotem odrębnych ustaleń w oparciu o ustawę o czystości i porządku w gminach (m.in. art. 5, art.9u, art. 10 tej ustawy) i na drodze ew. postępowania w sprawach o wykroczenia. Przepis art. 29 ustawy prawo wodne nakazuje, by przed wydaniem decyzji ustalić zaistnienie następujących okoliczności: czy dokonano zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiany te wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, a więc związku przyczynowo - skutkowego. Niniejsza sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 21.05.2008 r. Jak wynika z akt sprawy w dniach 27.06.2008 r., 10.09.2008 r., 18.07.2013 r., 02.09.2013 r., 11.02.2014 r. oraz 25.06.2015 r, 22 marca 2018r., 7 czerwca 2018r. odbyły się wizje w terenie. Jak wynika z protokołów spisanych z tych wizji, a także z całości dokumentacji postępowanie odznaczało się zawiłością i trudnościami, które w konsekwencji zaskutkowały koniecznością zasięgnięcia fachowych informacji w postaci opinii sporządzonej przez J. S. rzeczoznawcy budowlanego o specjalności w zakresie budowli hydrotechnicznych, ujęć wód, basenów i zbiorników wodnych. W aktach sprawy znajduje się opinia techniczna z dnia 7 lipca 2015 r. "dotycząca zmiany stanu wody na gruncie w obszarze działki [...] w J. ze szkodą dla działki nr [...] w J. gmina W. w zakresie postanowień art. 29 ustawy prawo wodne". Następnie w dniu 21 marca 2016 r. rzeczoznawca w odpowiedzi na zarzuty W. R. uzupełnił opinię. Kolejno biegły ten dokonał w związku z wytycznymi WSA w Krakowie uzupełnienia opinii ( z 4 września 2018r.) jak i odniósł się do zarzutów W. R. (pismo z 4 października 2018r).
W ocenie Kolegium zebrany w aktach materiał dowodowy jest wystarczający dla wydania decyzji i uzasadnia jej treść i rozstrzygnięcie. W szczególności podkreślenia wymaga, iż podstawowym dowodem w sprawie jest opinia biegłego wraz z jej uzupełnieniami. Poczynione ustalenia w tym opinia biegłego i jego wyjaśnienia jak i ustalenia kilkukrotnych wizji oraz protokół kontroli PINB pozwoliły scharakteryzować teren będący przedmiotem postępowania. Z dowodów powyższych wynika, iż obszar działek [...] i [...] w J. położone są na obszarach zagrożonych masowymi ruchami ziemi, co nie dotyczy części budowlanych (najwyższych części działek). Jak wskazał biegły nie przecząc, iż następowały zmiany ukształtowania tak na działce [...] jak i na działce Wnioskodawców, jednak pierwotne stosunki wodne (kierunki spływu, ilości wody, ich skoncentrowanie itp.) na gruncie działek nr [...] i [...] nie zostały zmienione, gdyż zgodnie z poprzednim jaki i z obecnym nachyleniem stoku woda spływała i spływa po jego powierzchni. Jak podał biegły wykonana przez współwłaścicieli P. B. korekta ukształtowania fragmentów - co podkreślił biegły - powierzchni ok.350 m2 polegająca na uformowaniu tarasów poprzez wykopy i nasypy sumarycznie nie przekroczyła Im, nie zmieniło to istniejącego wcześniej i obecnie nachylenia zbocza. Działka nie została uszczelniona, widoczne przez siatkę zagospodarowanie i utwardzenie powierzchni tarasu ziemnego, nawierzchni drogi wewnętrznej wykonane jest z wodoprzepuszczalnego żwiru. W części, gdzie został wykonany taras zwiększono retencję gruntową tej działki, taras zatrzymuje wodę, chroni przed szybkim spływem wód deszczowych. Dwa otwory o średnicy 80mm w podmurówce są zatkane, niedrożne i nie odprowadzają wody. Wbrew twierdzeniom odwołania WSA w Krakowie nie uznał, że opinia w/w nie może być dowodem w sprawie, jednakże winna być uzupełniona, co zostało w sprawie dokonane. Ekspertyza dokonana przez uprawnionego biegłego zdaniem Kolegium pozwoliła na przekonanie się o potwierdzeniu pewnych faktów i w kontekście pozostałych ustaleń brak podstaw do j ej kwestionowania. Opisuje ona stan wód i analizuje zmiany przepływu wód. Również wnioski wyciągnięte przez osobę sporządzającą tą ekspertyzę pozwalają na uznanie, iż nie są one dowolne.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę złożyli W. R. oraz U. R. zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a poprzez niewykonanie zaleceń wyroku WSA z 13.10.2017r. sygn.. II SA/Kr 794/17, art. 6,7,77 i 107 § 3 kpa przez nieprzeprowadzenie wymaganych dowodów, w szczególności oględzin działki P. B. , w tym sposobu jej utwardzenia, czy budowy tarasu, a także zawarcia przez nich umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych, sposobu pobierania przez nich wody i zrzucania ścieków, szczelności tych zbiorników oraz niedopuszczenia skarżących do udziału w kontroli biegłego, czy do zapoznania się z jej wynikami, art. 29 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie pomimo powstania szkód na gruntach skarżących oraz ustalenia modyfikacji spływu wody
Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art.77, art. 80, art. 85 i art. 88 kpa, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa sprawa była już kontrolowana przez tutejszy sąd, który wyrokiem z 13.10.2017 roku, wydanym do sygnatury akt II SA/Kr 794/17, uchylił poprzednio wydane decyzje organów i przedstawił wytyczne co do dalszego postępowania, którymi na mocy art. 153 p.p.s.a., organy były związane. Wytycznych tych organy nie zrealizowały w całości, co słusznie podnosi się w skardze.
Zacząć należy od tego, że w uzasadnieniu w/w wyroku, sąd jednoznacznie wskazał, "że art. 29 prawa wodnego ma zastosowanie nie tylko, gdy szkoda ma charakter materialny i została wyliczona. Szkoda może być również hipotetyczna, tj. mogącą wystąpić w przyszłości, jeżeli jest to możliwość w określonych okolicznościach realna (np. przy wyjątkowo intensywnych opadach). Może też polegać na intensyfikacji niekorzystnego spływu wód w związku z ukształtowaniem terenu." Dlatego zadaniem biegłego było uzupełnienie opinii i dokonanie ustaleń, czy wskutek nawiezienia oraz rozplantowania ziemi na działce M. i P. B. , doszło do zmian, które np. w wypadku wystąpienia wyjątkowo intensywnego deszczu, mogą wywołać szkodę na działce skarżących. W tym zakresie, w uzupełnieniu opinii, biegły stwierdził jedynie lakonicznie, że "Hipotetyczne wystąpienie nawalnego deszczu, tak wcześniej jak i obecnie, spowodowałoby porównywalne szkody." Taki wniosek biegłego, nie został jednak nawet w najmniejszym stopniu uzasadniony przekonującymi argumentami, czy stosownymi wyliczeniami. Dlatego przedmiotowa opinia wymaga w tym zakresie uzupełnienia.
Następnie należy wskazać, że uprzednio rozpoznając sprawę sąd stwierdził, "że stanowisko biegłego nie jest spójne z pozostałymi dowodami w sprawie i powinno być co najmniej uzupełnione, w tym o wyniki oględzin w terenie na działce [...]..." oraz że "w sytuacji jak w niniejszej sprawie kluczowym i podstawowym dowodem przeprowadzonym z urzędu przez organ winna być wizja lokalna z udziałem biegłego na terenie działki [...]". Tymczasem dowodu takiego organ nie przeprowadził, powołując się na utrudnianie postępowania przez M. i P. B. i brak stosownych instrumentów prawnych, które zmusiłyby ich do okazania swojej nieruchomości, dokonując przy tym błędnej wykładni art. 85 § 2 kpa.
Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin. Z utrwalonych poglądów doktryny i orzecznictwa do tego przepisu wynika jednak, że dotyczy on także strony postępowania. W tym zakresie przywołać można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., II OSK 1764/16, w którym jednoznacznie wyrażono pogląd, że "właściciel budynku będącego przedmiotem postępowania ma obowiązek umożliwić udział w oględzinach tego budynku wszystkim stronom postępowania. Skoro bowiem, zgodnie z art. 85 § 2 k.p.a., nawet osoba trzecia ma obowiązek okazania przedmiotu oględzin, to tym bardziej obowiązek taki spoczywa na stronie postępowania. Zgodnie zaś z zasadami wynikającymi z k.p.a. strony mają prawo do udziału w przeprowadzeniu dowodu (art. 79 § 2 k.p.a.) a pozbawienie ich tego prawa naruszałoby ich podstawowe uprawnienia procesowe".
Następnie należy wskazać, że w myśl art. 88 § 1 kpa: "Kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł". Także i w tym wypadku, z poglądów doktryny i orzecznictwa wynika, że przepis ten znajduje zastosowanie także do strony postępowania, która bezzasadnie odmawia okazania przedmiotu oględzin. Przykładowo można wskazać, że w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2019 r., VII SA/Wa 2547/18, wyrażono pogląd, że "podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania grzywny jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a.", a w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2019 r., VII SA/Wa 2549/18, że: "Organ nie może pozostawać bezradny wobec postawy strony, która dysponując przedmiotem oględzin pomimo ponownego wezwania, bezzasadnie odmawia okazania przedmiotu oględzin. Taka postawa nie może prowadzić do sytuacji, w której organ przez okres kilku miesięcy nie ma możliwości przeprowadzenia czynności procesowej niezbędnej do merytorycznego rozpoznania sprawy". Jeśli chodzi o poglądy doktryny można odwołać się do komentarza aktualizowanego do Kodeksu postępowania administracyjnego Przybysza Piotra Mareka, gdzie w tezie 3 wskazano, że "Komentowany przepis nie stanowi podstawy do ukarania strony za niestawienie się na wezwanie organu, nawet jeżeli stawiennictwo strony zostało uznane za obowiązkowe. Strona może natomiast być ukarana na podstawie tego przepisu za odmowę okazania przedmiotu oględzin oraz za odmowę udziału w innej czynności urzędowej (G. Łaszczyca [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 1, Komentarz do art. 1–103, LEX 2010, art. 88, pkt 4)".
Dlatego nie można się zgodzić z organem, że jest on całkowicie pozbawiony instrumentów prawnych, mających zmusić stronę postępowania do okazania przedmiotu oględzin. Z tych przyczyn, w ponownym postępowaniu, zgodnie z wytycznymi sądu zawartymi w wyroku WSA z 13.10.2017 roku, sygnatura akt II SA/Kr 794/17, organ przeprowadzi oględziny na działce [...], stosując przewidziane prawem środki przymusu, w przypadku utrudniania postępowania przez strony postępowania M. i P. B. . Zaznaczyć przy tym należy, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który sąd rozpoznający sprawę również podziela, że oględziny działki, nie mogą się wiązać z czynnościami, które spowodują szkody materialne, np. takimi jak odwierty, czy wykopy. W przedmiotowym wypadku, winny się one ograniczyć do oględzin w dosłownym znaczeniu. Ponadto na tej płaszczyźnie rozważań należy wskazać, że cała korespondencja w sprawie, kierowana jest dla M. i P. B. wyłącznie na adresy w K. i K. i wraca z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Tymczasem z akt postępowania wynika, że strony te zamieszkują w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w J. Dlatego organ winien także tu skierować korespondencję w sprawie, w tym zawiadomienie o oględzinach wraz z pouczeniem o możliwych sankcjach, w przypadku odmowy okazania działki.
Co się tyczy zarzutu - dotychczas nie udokumentowanego – co do wypompowywania nieczystości przez M. i P. B. na działkę skarżących, to tego typu zachowanie jest działaniem bezprawnym i w tym zakresie właściwe są inne organy, a stosowne w tym zakresie postępowanie może być wszczęte, czy to z zawiadomienia organu, czy samych skarżących, jeśli taki fakt miał miejsce.
Co do zasady inne postępowanie i przez inny organ – art. 66 ustawy prawo budowlane - winno być też prowadzone w przypadku stwierdzenia nieszczelności szamba, co sugerują skarżący. Należy jednak podkreślić, że ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "ustawa") w art. 5 ust. 1 pkt. 3a i 3b nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych i pozbywanie się ich w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, a w art. 6 ust. 1 nakłada na nich obowiązek udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi. W myśl art. 9u ustawy, na burmistrzu Miasta i Gminy W. ciąży natomiast obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy, a do kontroli, tej stosuje się przepisy art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska dające burmistrzowi szeroki wachlarz uprawnień, z których może skorzystać. Stąd też dziwić może brak w tym zakresie praktycznie jakichkolwiek ustaleń, z uwagi na bierność stron postępowania. Zaznaczyć natomiast należy, że w ponownym postępowaniu organ winien skorzystać z przysługujących mu uprawnień i dokonać jednoznacznych ustaleń co do szczelności szamba M. i P. B. albowiem właściwość innego organu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać bezpieczeństwu mienia lub środowiska, nie wyłącza automatycznie jego uprawnień z art. 29 prawa wodnego, jeśli takie nieszczelności powodują zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w/w ustawy zasądzając zwrot wpisu od skargi w kwocie 300 zł, zwrot wynagrodzenia adwokackiego w stawce podstawowej 480 zł. i opłat skarbowych od pełnomocnictwa 34 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło