II SA/Kr 7/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Robert Sawuła–del Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa nieruchomości skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14.09.2004 r. nr [...] r. po rozpatrzeniu odwołania Z. i A. L. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2004 r. znak [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności udziału wynoszącego [...] części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jedn. ewid. N., objętej [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. - o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113 poz. 1209 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło co następuje: W dniu [...].2004 r. Z. i A. L. złożyli wniosek o nabycie z mocy prawa własności udziału wynoszącego [...] części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna N., objętej [...]pozostającego w ich użytkowaniu wieczystym. Decyzją z dnia [...].2004 r. znak [...] organ I instancji odmówił wnioskodawcom potwierdzenia nabycia przez nich z mocy prawa udziału we własności powyższej nieruchomości gruntowej, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie nie spełnieniem wymogów ustawy. Organ l instancji podniósł w szczególności, iż z uwagi na to, że wnioskodawcy nabyli własność lokalu mieszkalnego i związanego z tym udziału w prawie użytkowania wieczystego dopiero w 1991 r., to w związku z tym nie został spełniony jeden z warunków określonych w ustawie umożliwiający nabycie tego prawa, a mianowicie nie byli oni użytkownikami wieczystymi w dniu [...].1990 r. Jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, odwołujący zostali użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości dopiero w 1991 r., kiedy to na mocy umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia [...].1991 r. nabyli od gminy K. prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku wielorodzinnym nr [...] na osiedlu [...], z którego własnością związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego wynoszący [...] części przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Od tej decyzji odwołanie wnieśli Z. i A. L. wskazując, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, a ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ l instancji są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Powołując się na błąd w ustaleniach podnieśli, iż nie może być on powodem odmowy potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Wskazali, iż są faktycznymi użytkownikami wieczystymi części gruntu pod budynkiem mieszkalnym od dnia [...].1989 r., zaś od 1990 r. uiszczają opłatę za użytkowanie wieczyste. Odwołujący się podnoszą, że organ l instancji dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego opierając się na dacie sporządzenia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, objętej aktem notarialnym z dnia [...].1991 r. Rep. [...], podczas, gdy zdaniem odwołujących, pozostają oni faktycznymi użytkownikami wieczystymi części przedmiotowej nieruchomości już od [...].1989 r. w oparciu o decyzję Kierownika Wydziału Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego, sygn. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy stwierdziło, że wykładnia gramatyczna ust. 1 art. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie pozostawia żadnych wątpliwości, że uprawnienie to przysługuje jedynie osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi, a także, że uprawnienie to przysługuje jedynie następcą prawnym takich osób. Taka sytuacja oznacza, iż nie został spełniony jeden z podstawowych warunków określonych w art. 1 ust. 1 ustawy i z tej przyczyny nabycie przez Odwołujących prawa własności nie jest możliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że decyzja, na którą powołują się odwołujący stanowi jedynie promesę przejścia własności nieruchomości wraz z udziałem w części nieruchomości. Jakkolwiek w pkt. 6 decyzji mowa jest o oddaniu odwołującym w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat udziału w przedmiotowej nieruchomości, jednakowoż w pkt 8 przywołanej decyzji wyraźnie zostało stwierdzone, iż "ustanowienie użytkowania wieczystego i sprzedaż lokalu nastąpi w formie umowy notarialnej, która stanowić będzie podstawę wpisu do księgi wieczystej. Jednocześnie w pkt 9 w/w decyzji zaznaczono, iż "zawarcie umowy notarialnej nastąpi w terminie podanym w odrębnym piśmie". Dopiero więc z chwilą zawarcia umowy sprzedaży lokalu, objętej aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].1991 r., a stanowiącej rzeczywiste wykonanie postanowień zawartych w decyzji z dnia [...].1989 r., nastąpiło oddanie w użytkowanie wieczyste udziału w nieruchomości gruntowej. Świadczy o tym zapis pkt. IV b) umowy, stwierdzający, iż oddanie w wieczyste użytkowanie udziału w nieruchomości w części wynoszącej aktualnie [...] na okres 99 lat następuje od dnia dzisiejszego tj. od dnia [...].1991 r. Oznacza to, iż organ l instancji prawidłowo ustalił, iż nabycie udziału we własności nieruchomości gruntowej obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] położonej w K., obr. [...] jedn. ewid. N., objętej [...] w części wynoszącej [...], nastąpiło po określonym ustawowo terminie tj. po dniu 26 maja 19990 r.. Tak więc organ trafnie orzekł w decyzji, iż odwołujący nie mogą skutecznie wnosić o potwierdzenie nabycia z mocy prawa udziału we własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Obydwie decyzje do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie zaskarżyli Z. i A. L., zarzucając im naruszenie art. 35§3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezawarcie umowy notarialnej w ciągu 2 miesięcy od doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko, przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), kontrola działalności organów administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta przebiega w trzech płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia lub działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz przestrzegania reguł kompetencji. Podstawą decyzji organów l, jak i II instancji są przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 z późn. zm.). Zgodnie z jej art.1 osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o nabyciu prawa własności nieruchomości, stała się ostateczna. Przedmiotowa ustawa weszła w życie w dniu 24 października 2001 r. Przepis ten wyklucza z kręgu nabywców prawa własności osoby, które nie nabyły prawa użytkowania (współużytkowania) wieczystego we wskazanych ustawą datach, to jest w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu 24 października 2001 r., niezależnie od sposobu nabycia prawa, a także następców prawnych użytkowników wieczystych będących osobami fizycznymi. Zgodnie z art. 234 Kodeksu cywilnego, do oddania gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. Przepis ten zmienił swoje brzmienie w porównaniu do tego, który obowiązywał w momencie wydawania decyzji administracyjnej z dnia [...].1989 i zawierania umowy w formie aktu notarialnego w dniu [...].1991 r. Brzmiał on wtedy następująco "Do oddania gruntu państwowego w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości." Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego, do zawarcia umowy zobowiązującej do przeniesienia własności wymagana jest forma aktu notarialnego i wpis do księgi wieczystej, a umowa ta została zawarta dopiero w dniu [...].1991 r., wobec czego brak jest podstaw do uznania, że Z. i A. L. byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej części nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe. Ponadto, w decyzji administracyjnej z dnia [...].1989 roku organ ją wydający wyraźnie stwierdził, że "ustanowienie użytkowania wieczystego i sprzedaż lokalu nastąpi w formie umowy notarialnej, która stanowić będzie podstawę wpisu do księgi wieczystej' (pkt. 8 decyzji z dnia [...].1989 roku znak [...]). Natomiast jeśli chodzi o przekroczenie terminów z art. 35§3 K.p.a. to należy zauważyć, ze terminy te mają charakter procesowy i instrukcyjny. Ich upływ ani nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji, która, mimo że została wydana po upływie terminu jest ważna i wchodzi do obrotu prawnego po uzyskaniu cechy ostateczności. Natomiast niezachowanie terminu może powodować inne skutki, takie jak: uruchomienie przez uprawnionego środków obrony przed bezczynnością organów administracji publicznej, możliwość zastosowania przez sąd administracyjny środków dyscyplinujących organy administracji, powstanie odpowiedzialności pracownika organu administracji publicznej za niedochowanie terminów jak również odpowiedzialność odszkodowawczą administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie decyzje organów administracji publicznej obu instancji są merytorycznie i formalnie poprawne, gdyż nie można zarzucić im naruszenia prawa materialnego i procesowego. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) - skargę należało oddalić.