II SA/Kr 700/05

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska / spr. / Sędziowie WSA : Aldona Gąsecka-Duda Barbara Pasternak Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi U. W. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących U. W. i A. W. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 700/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 37 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał S.A. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej na działce nr "1" w C. Ustalił organ, że budynek o wymiarach 2,93 x 3,55 m został wzniesiony samowolnie około 1986 r. tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Usytuowany został w narożu działki, a dwie jego ściany posadowiono w granicy działki. Budynek posadowiony jest na fundamencie betonowym, ściany wykonano z okrąglaków obitych deskami, a dach o konstrukcji drewnianej pokryto dachówka cementową. Organ wyjaśnił, że § 13 rozporządzenia MAGPiB z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki dopuszczał budowę w granicy budynków gospodarczych posiadających zarówno ściany jak i dach wykonane z materiałów niepalnych jak i trudnozapalnych. Także i zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy winien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego /§ 270 ust. 2/. Stwierdził organ, że budynek naruszał i narusza przepisy i stanowi zagrożenie pożarowe. "Zarówno jego lokalizacja i bardzo zły stan techniczny spowodowany naturalnym zużyciem poszczególnych elementów czynią niemożliwym przeprowadzenie w nim jakichkolwiek zmian i przeróbek mających doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, gdyż wiązałoby się to z wykonaniem nowego budynku a tym samym byłoby sprzeczne z art. 40 ustawy". Opisana decyzja, w wyniku rozpatrzenia odwołania S.A., została uchylona decyzją z dnia [...] października 1999r. Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał na potrzebę rozważenia czy nie zachodzą przesłanki do nakazania wykonania zmian i przeróbek doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem. Zwrócił uwagę, że to właśnie S.A. zwróciła się do urzędu z prośbą o zalegalizowanie istnienia budynku, że jeden z sąsiadów wyraża zgodę na usytuowanie obiektu, że skoro obiekt posiada fundamenty murowane, to być może wybudowanie ścian oddzielenia pożarowego rozwiązałoby kwestię zagrożenia. Wytknął też organ odwoławczy, że twierdzenie co do złego stanu technicznego nie znajduje odzwierciedlenia w opisie zawartym w protokole oględzin. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2000r. znak:[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał S.A. wykonanie zmian i przeróbek przedmiotowego budynku poprzez: -wykonanie ścian i ogniomuru od strony wschodniej i od strony południowej z cegły pełnej lub bloczków gr. 12 cm, -wykonania zabezpieczenia konstrukcji dachu oraz konstrukcji drewnianej ścian stosownymi impregnatami, -wykonanie od strony północnej orynnowania z odprowadzeniem wód na własną działkę. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył swe poprzednie ustalenia wyłączając z nich stwierdzenia dotyczące stanu technicznego obiektu. Podał ponadto, że S.A. dostarczyła żądaną dokumentację techniczną, w której określono zakres potrzebnych zmian i przeróbek, a podczas ponownych oględzin oświadczyła, że zamierza nadal z budynku korzystać. W odwołaniu od tej decyzji U.W. i A.W. stwierdzili, że nakazane roboty to w istocie wykonanie nowego budynku gospodarczego. W związku z tym winna być wykonana aktualna dokumentacja projektowa i uzyskane zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich. Ich zdaniem budowę tę należy rozpatrywać stosownie do przepisów aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] maja 2000r. znak[...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § l pkt l kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ przedstawił przebieg postępowania, ustalenia poczynione przez organ I instancji i stwierdził, że zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 23 października 1974r. w wypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Wyjaśnił, że skoro budynek został wzniesiony w 1986r. słusznie zastosowano przepisy dotychczasowe, oraz że twierdzenie iż obiekt będzie obecnie budowany jest bezzasadne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego U.W. i A.W. zarzucili, że sprawa rozpoznana została z naruszeniem ich interesu. Stwierdzili, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia i stwarza zagrożenie pożarowe. Przytoczyli też zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1999r. sformułowania dotyczące stanu technicznego obiektu i niemożności dokonania w nim przeróbek. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi powtarzając i podtrzymując swoje stanowisko. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; W sprawie niewątpliwe jest, że przedmiotowy budynek został wzniesiony samowolnie przed 1 stycznia 1995r. Zgodnie zatem z regułą wyrażoną w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane do tego obiektu nie ma zastosowania przepis art. 48 , lecz przepisy dotychczasowe. Zadaniem podstawowym organów było więc w pierwszej kolejności stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki z art. 37 ust. l i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. Przepis ten bowiem jest ową "normą dotychczasową" regulującą podstawy orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego. Po pierwsze stwierdzić należało, czy teren na którym usytuowano budynek, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, jest przeznaczony pod/tego rodzaju zabudowę /art. 37 ust. l pkt l/. Organy -jak się wydaje - fakt ten uznały za oczywisty, ale w uzasadnieniach ich decyzji brak jest jakiegokolwiek nawiązania do treści zapisów obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego, brak nawet potwierdzenia, że stosowne badanie przeprowadzono. Po wtóre kwestia zagrożenia dla ludzi i mienia czy też pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia /art. 37 ust. l pkt 2/ nie została należycie wyjaśniona. W sytuacji, kiedy właśnie te okoliczności stanowiły podstawę pierwotnie podjętej /i następnie uchylonej/ decyzji nakazującej rozbiórkę, odmienna obecnie ocena winna być szczegółowo uzasadniona. Przede wszystkim zaś winny być ustalone wszystkie fakty, które pozwolą dopiero na ocenę opisanych w przepisie art. 37 ust. l pkt 2 uciążliwości lub zagrożeń. Fakty te to szczegółowy opis nie tylko istniejącego obiektu i jego stanu, ale też opis istniejącego i ewentualnie planowanego zagospodarowania działek sąsiednich /"otoczenia"/ i uwarunkowań z tym związanych. Po ewentualnym wykluczeniu opisanych powyżej przesłanek do rozważenia pozostaje, czy istnieją inne uzasadnione przyczyny, dla których wybudowany samowolnie obiekt może być objęty nakazem rozbiórki /art. 37 ust. 2 ustawy z 24 października 1974 r./. W tym aspekcie sprawa nie została w ogóle wyjaśniona. Jest oczywiste, że - w nawiązaniu do omawianej przesłanki - rozważyć należy nie tylko interes inwestora będącego sprawcą samowoli, lecz także interesy właścicieli działek sąsiednich. W wypadku usytuowania obiektu w granicy konieczność uwzględnienia powyższego wynika choćby z cytowanego przez organ przepisów § 13 ust. l rozporządzenia MAGPiB z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i § 12 ust.6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dla wyjaśnienia powyższej kwestii niezbędne jest jednoznaczne ustalenie stanu przedmiotowego obiektu. Ten zaś fakt, pomimo stosownego wskazania organu II instancji, nie został ostatecznie ustalony. W protokole oględzin z dnia 20 lipca 1999r. podano wymiary i usytuowanie budynku, nie opisano w ogóle jego stanu technicznego. Opisu tego stanu nie ma też w protokole oględzin z dnia 7 grudnia 1999r., w którym odwołano się do nieistniejących zapisów protokołu z dnia 20 lipca 1999r. Skoro zaś w pierwotnej decyzji orzeczony nakaz rozbiórki uzasadniono m.in. złym stanem technicznym obiektu, to obecne milczenie w tym przedmiocie akceptowane być nie może. Wszak z tymże stanem technicznym związana jest ocena, czy wskazany sposób doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego nie doprowadzi w istocie do obejścia przepisów prawa o pozwoleniu na budowę. Dokonanie w obiekcie poprawek czy przeróbek pozwalających na jego "legalizację" nie może w istocie stanowić budowy nowego obiektu lub jego części. W sprawie nie rozważono, czy taką czynnością nie będzie wymurowanie w narożu działki i w jej granicach nowych murów oddzielenia pożarowego . Nie wyjaśniono i nie rozstrzygnięto czy owe mury mają powstać w miejsce czy też obok istniejących ścian drewnianych budynku, nie wskazano czy i w jaki sposób przyjęte rozwiązania oddziaływać mogą na interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich. Nakaz wykonania robót mający prowadzić do "legalizacji" samowolnej budowy wykonanej przed 1 stycznia 1994r. może być wydany tylko wówczas, kiedy wykluczone zostaną wszystkie przesłanki uzasadniające nakaz rozbiórki wymienione w przepisie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przesłanki te w każdym konkretnym przypadku oceniane muszą być indywidualnie, na tle w pełni i kategorycznie ustalonego stanu faktycznego. W sprawie niniejszej, z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § l i 107 § 3 kpa, decyzje podjęto bez należytego wykonania tego zadania . Z tych powodów, na podstawie art. 145 § l pkt l c w zw. z art. 135, oraz art. 200 ppsa, orzeczono jak w wyroku.