II SA/Kr 701/11

WyrokWSA w Krakowie2011-10-13

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli inwestor wykonał roboty budowlane nakazane decyzją o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania, mimo że pierwotny budynek nie został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że naruszają one prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe jest ustalenie, czy pierwotnie wybudowany budynek gospodarczy został wykonany legalnie zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem. Samowolna dobudowa części budynku, która skutkuje zmianą jego parametrów technicznych (kubatury), uniemożliwia legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu, który w tej zmienionej formie nie był przedmiotem pierwotnego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ powinien najpierw zbadać samowolnie wykonane roboty budowlane, a dopiero potem rozpatrywać kwestię zmiany sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. i K. K. domagali się kontroli legalności warsztatu naprawczego prowadzonego przez M. R. w budynku gospodarczym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. R. wykonanie szeregu robót budowlanych w celu doprowadzenia zmiany sposobu użytkowania budynku do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że roboty zostały wykonane i obiekt jest zgodny z prawem. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując umorzenie postępowania i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Ewa Rynczak / spr. / NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących Z. K. i K. K. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z 31 marca 2008 r. znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 i art. 51 ust. 5, w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) przy zastosowaniu art. 2 ustawy z 16. 04. 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) nakazał M. R. wykonanie następujących czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek garażowo-handlowy zlokalizowany na dz. nr "1" przy ul. [...] w B., do stanu zgodnego z prawem: 1. domurować ścianę graniczną, by spełniała wymagania dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego - zapewnić wysunięcie co najmniej 30 cm na całej wysokości ściany za lico ściany frontowej, 2. wykonać wentylację pomieszczeń, 3. wykonać odpowiednie zaplecze higieniczno-sanitarne dla pracownika, z zapewnieniem ciepłej wody bieżącej, 4. zamontować kurtynę powietrzną nad wejściem do sklepu, 5. umieścić ekrany żaroodporne - osłony przy piecu, 6. ocieplić ścianę wewnętrzną między garażem, a pomieszczeniem handlowym na podstawie rozwiązań zawartych w ekspertyzie technicznej budynku gospodarczego użytkowanego jako garażowo-handlowy, sporządzonej przez mgr inż. K. G. - w terminie do 31 lipca 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. i K. K. z 10.04.2007 r., którzy domagali się przeprowadzenie kontroli legalności uciążliwego działania warsztatu naprawczego mieszczącego się w pomieszczeniu przy ul. [...]. Organ na podstawie oględzin przeprowadzonych [...] maja 2009 r. ustalił, że na działce nr "1" przy ul. [...] w B. zlokalizowany jest budynek garażowo-handlowo-gospodarczy. Budynek ten składa się z garażu na samochód osobowy, sklepu przemysłowego artykułów motoryzacyjnych oraz pomieszczenia gospodarczego. Każda z tych części posiada osobne wejście, a lokale nie są wewnątrz ze sobą połączone. Garaż nie jest wyposażony w profesjonalne urządzenia do napraw mechanicznych, ale M. R. wykonuje w nim drobne naprawy mechaniczne swoich pojazdów oraz pojazdów najbliższej rodziny. Zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek garażowo-handlowy nastąpiła w połowie lat 90 - tych, bezpośrednio po zgłoszeniu go do użytkowania. Decyzją Burmistrza Miasta B. z 14.11.1990 r. znak: [...] M. i A. R. uzyskali pozwolenie na budowę budynku gospodarczego. Projekt nie obejmował pomieszczenia gospodarczego wykonanego od strony zachodniej. Potwierdzeniem Urzędu Miejskiego w B. z 26.04.1995 r. znak: [...] budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr "1’ w B. został odebrany do użytkowania. W potwierdzeniu i zgłoszeniu inwestora wpisano powierzchnię zabudowy 54,0 m2. Do zgłoszenia została dołączona kopia mapy zasadniczej sporządzona przez geodetę B. S., na której został zinwentaryzowany budynek gospodarczy bez wspomnianego pomieszczenia gospodarczego. Na mapie tej budynek ma formę zgodną z zatwierdzonym projektem. Organ l instancji wyjaśnił, że w zawiadomieniu inwestora o zamiarze przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na skutek omyłki wskazano, że został on wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 14 listopada 1995 r., zamiast prawidłowo 14 listopada 1990 r. W latach 1996-2000 nie wydano pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek garażowo-handlowy. Zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku na budynek gospodarczo-handlowy garażowy jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto zmiana sposobu użytkowania budynku nie ma wpływu na wygląd zewnętrzny budynku, a w związku z tym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. nie wniósł do niej żadnych zastrzeżeń. Instalacje sanitarne budynku oraz instalacja centralnego ogrzewania są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nadają się do eksploatacji. Izolacja urządzeń i obwodów elektrycznych w przedmiotowym budynku spełnia wymagania przepisów. Faktyczny sposób użytkowania budynku nie powoduje pogorszenia stanu środowiska oraz nie jest zaliczany do przedsięwzięć mogących w znaczny sposób oddziaływać na środowisko. Ze względu na istniejące zagospodarowanie działki sąsiedniej tj. nr "2" nie zachodzi wprowadzenie, zwiększenie lub utrwalenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, gdyż na sąsiedniej działce nr "2’ w odległości 1,70 m od granicy znajduje się obiekt o tej samej funkcji (garaż), co część przedmiotowego budynku przylegająca do tej działki. Obecny sposób użytkowania budynku będącego przedmiotem ekspertyzy nie powoduje utrudnień, ani ograniczeń dla osób trzecich. Konieczność przeprowadzenia nakazanych robót budowlanych organ uzasadnił spełnieniem wymagań wynikających z § 271, § 235 ust. 2, § 102 pkt 4 i 108 pkt 1, § 106, § 302 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie oraz § 30, 31 i § 111 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Zmiana przeznaczenia budynku gospodarczego na budynek garażowo-handlowy w stanie prawnym obowiązującym w czasie dokonania zmiany - wymagała uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, natomiast Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. Nadto organ l instancji odniósł się wyczerpująco do zarzutów podniesionych w toku postępowania przez Z. i K. K.. W szczególności podał, że budynek wbrew twierdzeniom stron powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 14 listopada 1990 r. Organ nie uznał za miarodajnej kopii mapy zasadniczej przedkładanej jako dowód rozbudowania budynku od strony zachodniej wobec istnienia dowodu w postaci inwentaryzacji wykonanej przez geodetę. Wyjaśnił, że rozbieżności pomiędzy powierzchnią zabudowy budynku podaną w potwierdzeniu zgłoszenia budynku do użytkowania tj. 54 m2, a powierzchnią podaną przez autora ekspertyzy są związane z samowolnie dobudowaną częścią gospodarczą (nie ujętą w projekcie, która znajduje się obecnie na działce). Organ wskazał, że część gospodarcza budynku powstała później i kwestia legalności jej powstania może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Kwestia ta nie może być natomiast rozstrzygana w niniejszym postępowaniu, ponieważ postępowanie to dotyczy zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek garażowo-gospodarczo-handlowy. Zmiana sposobu użytkowania nie objęła dobudowanej później części budynku, a zatem nie pozostaje z nią w ścisłym związku i jej rozstrzygnięcie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie. Odnośnie nielegalnego użytkowania części garażowej obiektu jako warsztatu samochodowego podkreślił, że w trakcie kontroli w dniu 29 maja 2007 r. nie stwierdzono, by pomieszczenie to było wyposażone w profesjonalny sprzęt do naprawy samochodów, aby mogło być użytkowane jako warsztat samochodów. Faktu prowadzenia przez inwestora warsztatu mechanicznego nie potwierdzili również Strażnicy Miejscy, stwierdzając jedynie, że parkuje tam kilka samochodów, ale wszystkie należą do rodziny R.. W ocenie organu okoliczność, że ktoś potrafi dokonywać napraw samochodu i w swoim garażu to czyni, nie oznacza jeszcze, że zmienił sposób użytkowania garażu na warsztat mechaniczny. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Z. K. i K. K. wnosząc o jej uchylenie. Podali, że w przedmiotowym obiekcie M. R. prowadzi warsztat mechaniczny, który z uwagi na bliskie usytuowanie względem granicy z ich nieruchomością stanowi dla nich uciążliwość i zagrożenie. Mimo, że inwestor jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, ma na swoim utrzymaniu rodziców i rodzeństwo. Wskazali, że M. R. na swojej posesji posiada nielegalnie wybudowane cztery garaże, dwa kontenery garażowe i dwie wiaty stalowe oraz różne zadaszenia, pod którymi przechowuje samochody przeznaczone do remontu. Podnieśli, że nie jest prawdą, że obecnie znajdujący na działce nr "1’ przedmiotowy budynek gospodarczy użytkowany jako warsztat samochodowy powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 14.11.1990 r., ponieważ nie ma takiego dokumentu w aktach sprawy. Wskazali, że zgodnie z zawiadomieniem inwestora o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego -budynek gospodarczy - roboty budowlane zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego z 14. 11. 1995 r., natomiast zgłoszenie o przystąpienie do użytkowania przedmiotowego obiektu wpłynęło do Urzędu Miejskiego w B. pół roku wcześniej czyli 24 marca 1995 r., co w ocenie odwołujących się świadczy o fałszowaniu dokumentu. Brak jest również wymaganej zgody ówczesnych sąsiadów. Wyrazili też swoje wątpliwości co do ustaleń organu l instancji w kwestii kto jest inwestorem. Zarzucili, że M. R. mataczy w sprawie przedstawiając liczne dokumenty, które dotyczą różnych spraw i wprowadza organ w błąd. Nie wykonuje ostatecznych decyzji rozbiórkowych, ani nie zastosował się do postanowienia z 13.11. 2008 r. "nakazującego wstrzymanie nowego sposobu użytkowania obiektów". Wskazali, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z 25. 03. 2008 r. poinformował ich, że nikt nie występował o wydanie opinii w przedmiocie budynku garażu, mimo, że działka znajduje się w strefie objętej ścisłym nadzorem organu. Zarzucili, ze prowadzona w garażu nielegalna działalność powoduje pogorszenie stanu środowiska, z uwagi na hałas i opary środków chemicznych jest uciążliwa dla terenów sąsiednich, a podczas spawania powoduje zakłócenie fal radiowych na działkach sąsiednich. Podnieśli, że garaż znajdujący się na posesji należącej do odwołujących się jest wybudowany zgodnie z pozwoleniem. Jest on oddalony od granicy z działką inwestora, a strona odwołująca się nie prowadzi się nim działalności gospodarczej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 lutego 2011 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. i art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) w zw. z art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2003r, Nr 207, póz. 2016 ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 90, poz. 888), uchylił zaskarżoną decyzję organu l instancji i umorzył postępowanie organu l instancji. Powyższa decyzja zapadła w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania w związku z uchyleniem przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 21 października 2009r. sygn. II SA/Kr 678/09, decyzji tegoż organu z dnia 2 marca 2009r. znak. [...]. W uzasadnieniu nowego rozstrzygnięcia organ wskazał, że organ l instancji ustalił, iż budowa budynku gospodarczego przy ul. [...] w B. została zakończona w 1995 r. (k-11). Z warunków decyzji o pozwoleniu na budowę (k-48, załącznik) oraz pozostałych akt postępowania wynika, iż budynek ten nie mógł być użytkowany na cele handlowe bądź związane z naprawą samochodów bez zmiany sposobu jego użytkowania. Pomimo, iż inwestor w okresie między 1995 a 2000 r. dokonał faktycznej zmiany przeznaczenia budynku gospodarczego, to zamierzenie to nie zostało usankcjonowane stosowną zgodą właściwego organu na zmianę przeznaczenia tego budynku. Budynek ten stał się obiektem garażowo-handlowo-gospodarczym i ta okoliczność została wykazana w zgromadzonym materiale dowodowym (protokoły oględzin i zdjęcia). W takiej sytuacji faktycznej, w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), w którym wskazano, iż art. 71 a ustawy Prawo budowlane w brzemieniu po dniu 30 maja 2004 r. nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia, jeżeli zmiana tego sposobu użytkowania miała miejsce przed dniem 30 maja 2004 r. - w takim przypadku zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie, zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr "1’ przy ul. [...] w B. nastąpiła w okresie po marcu 1995 r. (po dniu zawiadomienia o zakończeniu budowy), a przed końcem maja 2004 r., a więc do tego obiektu należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. Powyżej ustalony stan prawny wymagał, by inwestor przed zmianą sposobu użytkowania wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę budynku, uzyskał pozwolenie właściwego organu (art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). W sytuacji zaś braku uzyskania - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - stosownego pozwolenia, zgodnie z art. 71 ust: 3 ww. ustawy organy nadzoru budowlanego winny zastosować odpowiednio art. 51 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej przed dniem 31 maja 2004 r. W tak ustalonym stanie prawnym, organ l instancji wydał zaskarżoną decyzję z dnia 31 marca 2008r. Uzasadnieniem dla rozstrzygnięcia był fakt, iż budynek gospodarczy, użytkowany jako garażowo-handlowo-gospodarczy nie spełnia wymogów technicznych, dla obiektów tego typu. Organ l instancji ustalił, iż skoro obiekt w takiej formie narusza przepisy techniczne i jednocześnie nie narusza przepisów planistycznych (pismo z dnia 22 sierpnia 2007 r., znak: [...] - k-1), jak również przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (opinia konserwatorska z dnia 26 października 2007 r., znak: [...] - k-24), to w celu zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, należy nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych (w wyrzeczeniu decyzji z dnia 31 marca 2008 r.) robót budowlanych. Ponadto przywrócenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego jest możliwe tylko wtedy, gdy nie ma podstaw do doprowadzenia samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Skoro w niniejszej sprawie taka zgodność jest możliwa do osiągnięcia, to prawidłowo organ l instancji orzekł o nałożeniu określonych obowiązków na inwestora obiektu. Termin wykonania obowiązku, o którym mowa w wyrzeczeniu zaskarżonej decyzji upłynął w dniu 31 lipca 2008 r. Inwestor nie czekając, aż decyzja z dnia 31 marca 2008 r. stanie się ostateczna, przystąpił do realizacji robót budowlanych, określonych w wyrzeczeniu skarżonej decyzji, a wynikających z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez K. G. (k-37, załącznik nr 2). Z treści protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2010 r., przeprowadzonych w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, wynika, iż (...) roboty budowlane nakazane decyzją [...] z dnia 31.03.2008 r. zostały wykonane (k-90). Mając na uwadze powyższe, a przede wszystkim zmieniony stan faktyczny w sprawie (wykonanie robót budowlanych określonych decyzją z dnia 31 marca 2008 r.), organ odwoławczy wskazał, że zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji, i umorzenia postępowania w sprawie. W świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w związku z wykonaniem robót budowlanych określonych w zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Przedmiotowy obiekt budowlany został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. W świetle przepisów budowlanych, użytkowanie przedmiotowego obiektu, jako budynku garażowo-handlowo-gospodarczego, jest zgodne z przepisami. W związku z tym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących organ wyjaśnił, iż prowadzenie działalności gospodarczej (niewątpliwie) stanowi uciążliwość dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości. Niemniej organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień w zakresie reglamentowania (ograniczania zakresu) prowadzenia działalności gospodarczej. Organy nadzoru budowlanego są właściwe do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów budowlanych. Inwestor dokonując samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego niewątpliwie naruszył przepisy budowlane. Jednakże, późniejsze wykonanie robót budowlanych, określonych w decyzji z dnia 31 marca 2008r. było wystarczające, do doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodności z przepisami. Nadto prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 budowlanego brak jest podstaw do żądania dokumentów w przedmiocie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedmiotem niniejszego postępowania było doprowadzenie samowolnej zamiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ taki stan został osiągnięty, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli Z. i K. K., zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że zaistniała ustawowa przesłanka do uchylenia decyzji organu l instancji i umorzenia postępowania. Nie wyjaśniono zgodnie z wyrokiem WSA czy M. R. jest strona Uzasadniając zarzuty wskazali, że nie podzielają opinii skarżonego organu, iż wykonanie przez jedną ze stron nieostatecznej decyzji PINB z dnia 31 marca 2008r. stanowi ustawową przesłankę do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania. Ponadto w toku postępowania przed WINB, a w szczególności podczas oględzin na gruncie skarżący zostali pozbawieni prawa do składania wyjaśnień i wniosków. Oględziny na gruncie sąsiada odbyły się bez ich udziału i nie mogli odnieść się merytorycznie do tej treści protokołu. Ponadto podniesiono, że szereg ich zastrzeżeń do protokołu nie zostały uwzględnione przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Podano też, że postępowanie nie powinno być umorzone. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest uzasadniona częściowo z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji i uznał, że decyzje te naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie już orzekał i wyrokiem z dnia 21.10.2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 678/09 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2.03.2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania określając, też że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana oraz zasądzając zwrot kosztów postępowania. Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd i organy związane są ustaleniami Sądu. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja z dnia 14.02.2011 r., jak i decyzja l instancji PINB w B. z dnia 31.03.2008 r. naruszają ponownie przepisy postępowania określone w art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotną kwestią w niniejszej sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek garażowo-gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę jest ustalenie w pierwszej kolejności przez organ czy wybudowany pierwotnie budynek gospodarczy w którym inwestor zmienił sposób użytkowania został wykonany legalnie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że inwestorzy M. i A. R. zrealizowali przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr "1" w B. przy ul. [...] na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Burmistrza Miasta B. z dnia 14.11.1990 r. znak: [...]. Zgodnie z potwierdzeniem Urzędu Miejskiego w B. z dnia 26.04.1995 r. znak: [...] budynek ten został odebrany do użytkowania. W potwierdzeniu i w zgłoszeniu do użytkowania organ wpisał jako powierzchnię zabudowy budynku gospodarczego - 54,0 m2. Organy obecnie prowadząc niniejsze postępowanie ustaliły, że budynek gospodarczy jest zgodny z zatwierdzonym wcześniej projektem budowlanym, choć w uzasadnieniu niniejszej decyzji organu l instancji PINB w B. z dnia 31.03.2008 r. znak: [...] podano, że projekt nie obejmował pomieszczenia gospodarczego od strony zachodniej. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, co ustaliły organy, że w latach 1996-2000 inwestor nie otrzymał pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek garażowe- handlowo-gospodarczy, a zatem zmiana ta nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Inwestor dokonał tej zmiany sposobu użytkowania po marcu 1995 r. (po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy budynku gospodarczego na podstawie decyzji z dnia 14.11.1990 r. znak: [...]). Organ zasadnie obecnie prowadził postępowanie w trybie przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16.04.2004 r. (Dz. U. 2004 r., Nr 93, poz. 888), która weszła w życie z dniem 30.05.2004 r. Stosownie do art. 2 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy z dnia 16.04.2044 r. do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Ustęp 3 stanowi- przepisu art. 71 "a", ustawy o której mowa w art. 1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (30.05.2004 r.). W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, skoro zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po marcu 1995 r. a przed końcem maja 2004 r., to do przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania obiektu należy stosować przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623) w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r. Organ zastosował właściwie ten tryb postępowania. Przepis art. 71 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane określa przesłanki jakie inwestor musi spełniać aby zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego była zgodna z prawem. W myśl art. 71 ust., w brzmieniu obowiązującym do 30.05.2004 r., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Ustęp 2 - przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1. przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie, bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na niemieszkalne; 2. podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Ustęp 3- w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust, 1 , przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W związku z powyższym, jak już wcześniej wspomniano, obowiązkiem organu powinno być ustalenie najpierw czy obiekt budowlany będący przedmiotem zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w cytowanym przepisie art. 71 ust. 1, został wybudowany zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 14.11.1999 r. znak: [...] i projektem budowlanym sporządzonym przez technika budowlanego S. N. z dnia 25.08.1990 r. Projekt ten wraz z rysunkami rzutu fundamentu, rzutu poziomu, przekroju A-A, elewacji południowej i wschodniej znajduje się w aktach administracyjnych na karcie 7. Z projektu budowlanego budynku gospodarczego S. N. wynika, że powierzchnia zabudowy tego budynku wynosi - 54 m 2, powierzchnia użytkowa -45 m2, a kubatura - 140 m 3. Z przekroju rysunku A-A sporządzonego w skali 1:100 wynika, że wysokość tego budynku wynosi 240 m. Natomiast z ekspertyzy technicznej, obecnie wykonanej przez mgr K. G., uprawnionego projektanta, sporządzonej w grudniu 2007 r., którą organy uznały za dokument wiarygodny i na nim oparły swoje rozstrzygnięcie, wynika, iż inwestor dokonał zmian w zatwierdzonym projekcie budowlanym z 1990 r. poprzez samowolną dobudowę komórki od strony wschodniej (nie zachodniej, jak twierdzi organ l instancji w uzasadnieniu swojej decyzji). Poza tym z ekspertyzy tej wynika, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu podlegającego zmianie sposobu użytkowania wynosi - 65,08 m 2, powierzchnia całkowita - 65,08 m 2, powierzchnia użytkowa - 52,05 m2, a kubatura budynku - 200 m 3. W związku z powyższym, nie można mówić, że przedmiotem zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego pierwotnie o kubaturze 140 m 3, jest ten sam obiekt budowlany, skoro jego dane techniczne w tym kubatura obecnie wynosi 200 m3. Jest to więc inny obiekt budowlany niż budynek gospodarczy, który wcześniej wybudowano na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia 16.11.1990 r. znak: [...], który jest przedmiotem zmiany sposobu użytkowania w niniejszej sprawie. W związku z tym, należy stwierdzić, że jest różnica między tym, co miało być legalnie wybudowane, a tym co istnieje obecnie. W takiej sytuacji nie można zalegalizować obiektu budowlanego, w którym inwestor mógł wykonać jakieś roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej. A jeżeli miała miejsce samowola budowlana, to organ w pierwszej kolejności winien był ustalić jakie roboty budowlane zostały wykonane samowolnie i w tym zakresie przeprowadzić stosowne postępowanie. Następnie zbadać czy są podstawy do ich legalizacji a dopiero później należało zbadać czy istniały wszystkie przesłanki do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w myśl art. 71 ust. 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do 30.05.2004 r. w zw. a art. 2 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2004 r. Nr 93, poz. 888). Organy obu instancji tego nie wyjaśniły i nie oceniły, a są to uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym należy zwrócić uwagę na błędną ocenę stanu faktycznego sprawy przez organy, bowiem organy w uzasadnieniach swoich decyzji stwierdziły, że projekt budowlany z 1990 r. nie obejmował pomieszczenia gospodarczego od strony zachodniej (błąd- bo powinno od strony wschodniej), a mimo tego uznały, że są przesłanki do legalizacji zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Reasumując, legalizacja samowolnej zmiany sposobu użytkowania można dokonać tylko wtedy, gdy przedmiotowy obiekt budowlany został legalnie wybudowany. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze to ocena wszystkich zarzutów jest niemożliwa ze względu na to, że postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia i ustalenia okoliczności faktycznych sprawy wyżej wymienionych. Co do zarzutu braku ustalenia przez organ czy M. R. przysługuje przymiot strony, to zdaniem Sądu zasadnie organy przyznały mu przymiot strony, gdyż jest on obecnym inwestorem oraz działał też jako pełnomocnik swojego ojca A. R.. Zasadny jest też zarzut, że brak było podstaw o uznania niniejszego postępowania za bezprzedmiotowe, albowiem na obecnym etapie postępowania niewątpliwie istnieje przedmiot postępowania, którym jest ustalenie przesłanek do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Co do zarzutu braku możliwości składania przez skarżących wyjaśnień czy też wniosków, to należy uznać ten zarzut za bezzasadny, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z podaniem skarżących z dnia 18.12.2007 r., skarżący Z. i K. K. przez cały czas w toku prowadzonego postępowania byli stronami postępowania i mieli wgląd do akt sprawy. Fakt, iż organ nie uwzględnił ich jakiś wniosków nie może świadczyć o tym, że byli oni pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa wart. 10 kpa. Co do pozostałych zarzutów sąd na obecnym etapie postępowania nie może się do nich odnieść albowiem sprawa wymaga uzupełnienia i wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. m145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm. ) w myśl którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło