II SA/Kr 703/17
WyrokWSA w Krakowie2017-10-04
Skład orzekający: Jacek Bursa, Krystyna Daniel, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie T. i J. Ł. od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, mimo że nie wykazali oni własnego, indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie T. i J. Ł. od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, mimo że nie wykazali oni własnego, indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej. Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien był najpierw ustalić, czy odwołujący posiadają taki zindywidualizowany interes prawny, a dopiero potem rozpoznać odwołanie lub umorzyć postępowanie. Niewyjaśnienie tej kwestii skutkuje przedwczesnym wydaniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. S. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. T. i J. Ł. odwołali się od decyzji organu I instancji, podnosząc szereg zarzutów dotyczących m.in. lokalizacji zjazdu, naruszenia przepisów technicznych, ładu przestrzennego i braku miejsc postojowych. SKO utrzymało decyzję w mocy, uznając odwołanie za dopuszczalne, mimo wątpliwości co do indywidualnego interesu prawnego odwołujących. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, wskazując na wadliwość postępowania odwoławczego w zakresie oceny legitymacji procesowej odwołujących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skarg T. Ł., J. Ł. oraz Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w N. S. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta N. S. decyzją z 10.01.2017 r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.), § 1 - 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589) na wniosek M. L. i M. Z. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną i garażem podziemnym, na działkach nr [...], [...], [...] w obrębie [...] w N. S. przy ulicy [...] i [...]".
Integralną część decyzji stanowiły: załącznik nr [...]: część graficzna decyzji o warunkach zabudowy sporządzona na kopii mapy zasadniczej, z liniami rozgraniczającymi wyznaczającymi teren inwestycji; załącznik nr [...]: wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierające część tekstową i graficzną.
W uzasadnieniu organ podał, że wniosek w sprawie ustalenia warunków zabudowy wpłynął w dniu 6.05.2016 r. Miejski Zarząd Dróg w N. S. w piśmie z
2.06.2016 r. zaopiniował pozytywnie inwestycję, określając dostęp do drogi publicznej przez realizację zjazdu z ulicy [...].
Decyzją z 26.08.2016 r., ustalano warunki zabudowy dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 24.10.2016r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji.
W trakcie powtórnego rozpatrzenia sprawy pozyskano aktualne kopie mapy zasadniczej posiadające klauzulę wskazującą ich pochodzenie wraz z podziałem i oznaczeniem działek nr [...], [...], [...], [...]. Przeprowadzono ponowną analizę z uwzględnieniem uwag zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Miejski Zarząd Dróg w N. S. w piśmie z 5.12.2016 r., wyjaśnił, że połączenie ulicy [...] i drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działkach [...], [...] w obrębie [...] w myśl ustawy Prawo o Ruchu Drogowym (Dz.U. 1997 r., Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) nie jest skrzyżowaniem, a zatem przedmiotowy zjazd nie znajduje się w obszarze skrzyżowania, lokalizacja zjazdu spełnia warunki dotyczące pola widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., Nr 43 poz. 430 z późn. zm.).
Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. ustawy. Dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji w związku z art. 53 ust. 3 ustawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że spełnione zostały łącznie przesłanki o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonano również oceny sporządzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej, dochodząc do wniosku, iż spełnia ona wymagania określone w ustawie i rozporządzeniach wykonawczych. Organ podzielił ustalenia zawarte w sporządzonej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Od decyzji odwołali się T. i J. Ł., domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. Odwołujący podnieśli następujące zarzuty: niespełnienie warunku kontynuacji funkcji, ponieważ w sąsiedztwie przeważa drobnokubaturowa zabudowa mieszkalna i znajdują się tylko 3 budynki wielorodzinne (bloki spółdzielni mieszkaniowej), zakłócenie ładu przestrzennego poprzez planowanie realizacji budynku odbiegającego gabarytami od pobliskiej zabudowy jednorodzinnej, wydanie decyzji niezgodnej z obowiązującym "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. N. S.", lokalizowanie nowej zabudowy wielorodzinnej przy ul. [...], która nie ma wymaganych parametrów (w tym m. in. odpowiedniego placu do nawracania) i nie może już być obciążona dodatkowym ruchem samochodowym (zjazd na teren inwestycji z ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania skrzyżowania ul. [...] i "[...]" (dz. nr [...])), naruszenie warunków technicznych wymaganych dla dróg pożarowych, wyznaczenie parametru szerokości elewacji frontowej niezgodnie z rozporządzeniem, zabezpieczenie miejsc postojowych dla samochodów osobowych przyszłych mieszkańców wyłącznie w garażu podziemnym i w ilości niewystarczającej (powinien być parking zewnętrzny), uciążliwość hałasowa i zanieczyszczenia komunikacyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14.03.2017 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23); w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z § 4, § 6, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku pełnomocnika inwestora o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, względnie o umorzenie postępowania odwoławczego, z uwagi na fakt, że odwołujący nie wykazali własnego, indywidualnego interesu prawnego wynikającego np. ze szczególnego umiejscowienia zajmowanego lokalu mieszkalnego na tle wszystkich mieszkań w budynku zarządzanym (jako nieruchomości wspólnej) przez [...] Spółdzielnie Mieszkaniową. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stronami postępowania mogą tez być osoby będące właścicielami nieruchomości sąsiednich, na zasadzie posiadania prawa współwłasności w nieruchomości wspólnej oraz udziałów w częściach wspólnych nieruchomości. Zarząd nieruchomościami wspólnymi sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy 1.12.2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zasada ta nie wyklucza możliwości, że właściciel odrębnego lokalu może być stroną postępowania, o ile wykaże swój własny indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej. Odwołujący sformułowali osiem zarzutów, których szczegółowa analiza może wskazywać, że część z nich ma charakter indywidualny, nie w pełni pokrywający się z interesem prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej reprezentującej ogół współwłaścicieli. Nawet jednak, gdyby indywidualnego interesu prawnego nie dało się w przekonywujący sposób wyodrębnić - pozostaje zasada wyrażona w art. 128 K.p.a., stanowiąca, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Mając to na uwadze, kolegium nie znalazło dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, względnie o umorzenie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy obowiązany jest odnieść się do zarzutów odwołujących.
W kwestii niespełnienia warunku kontynuacji funkcji, kolegium zwróciło uwagę na brzmienie art. 61 ust. 1 pkt 1. W niniejszej sprawie warunek wynikający z tego przepisu został spełniony, bowiem w najbliższym sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji znajduje się zabudowa wielorodzinna, wielkokubaturowa o zbliżonych parametrach i gabarytach. Projektowana zabudowa odbiega kubaturowo od pobliskiej zabudowy jednorodzinnej, jednak jej usytuowanie przy zespole trzech budynków wielorodzinnych - nie budzi obawy zakłócenia ładu przestrzennego.
W kwestii zarzutu wydania decyzji niezgodnej z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta N. S.", kolegium zwróciło uwagę na art. 9 ust. 4 i ust. 5 u.p.z.p. stanowiące, że "ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planu miejscowego" oraz, że "Studium nie jest aktem prawa miejscowego". Organ odwoławczy podał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w tej materii nie jest ugruntowane, stąd też kolegium odwołało się do literalnego brzmienia cytowanych wyżej przepisów.
W kwestii nieprzystosowania ul. [...] do dodatkowego obciążenia ruchem samochodowym i lokalizowania nowej zabudowy w "obszarze oddziaływania skrzyżowania ul. [...] i [...] bocznej" organ odwoławczy wskazał, że Miejski Zarząd Dróg nie potwierdził, że w tym rejonie istnieje "obszar oddziaływania skrzyżowania", zaś - w ocenie kolegium - zabezpieczenie miejsc postojowych w garażu podziemnym spełnia warunek obsługi komunikacyjnej. W świetle przepisów nie ma obowiązku, by miejsca postojowe były lokalizowane na parkingach zewnętrznych.
W odniesieniu od zarzutów naruszenia warunków technicznych wymaganych dla dróg pożarowych, a także uciążliwości hałasowej i zanieczyszczeń komunikacyjnych organ odwoławczy stwierdził z kolei, że jest to problematyka do rozwiązania na etapie sporządzania projektu budowlanego i wykracza poza materię podlegającą regulacji w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Taka decyzja określa jednie warunek zachowania przepisów odrębnych.
Wreszcie wbrew zarzutowi, parametr szerokości elewacji frontowej został w decyzji ustalony zgodnie z przepisem § 6 rozporządzenia wykonawczego. Średnia wielkość tego parametru w obszarze analizy wynosi 16,0 m (od strony ul. [...], gdzie znajduje się główny wjazd na działkę). Przy uwzględnieniu dopuszczalnej 20-procentowej tolerancji - parametr ten ustalono w decyzji w przedziale 12,8-19,2 m, zgodnie z przepisem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli T. i J. Ł., zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nieuprawnione uznanie właściwego sposobu i zakresu orzekania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla realizacji inwestycji w postaci budynku wielolokalowego, pominięcie istotnych okoliczności sprawy oraz wadliwość poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji nie odpowiadającej prawu. Wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu skargi podali, że w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta N. S. szczegółowo uzasadnili że lokalizacja zjazdu publicznego z drogi publicznej ulicy [...] do garaży podziemnych narusza przepisy § 78 ust.1 i § 113 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 02.03.1999 r., ponieważ zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego na ulicy [...]. Zjazd ten usytuowany został w obszarze oddziaływania połączenia ul. [...]. Ulica [...] jako droga publiczna klasy D o nieprzelotowym zakończeniu, nie spełnia wymogów określonych w § 125 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej i ma to duży wypływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego na ulicy [...]. Odnosząc się do wyjaśnień kolegium w zaskarżonej decyzji sprecyzowali, że zarzut dotyczył lokalizacji zjazdu do garaży podziemnych, a nie nowej zabudowy w obszarze oddziaływania połączenia ulicy [...] z ulicą [...]. Miejski Zarząd Dróg w N. S. w piśmie z 5.12.2016 r., pominął, że ulica [...] jest drogą z jezdnią o nawierzchni bitumicznej wykonanej kilkanaście lat temu przez Miasto N. S., a długość tej nawierzchni wynosi ponad 80 m, czyli w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 2 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym jest drogą twardą. Skarżący nie rozumieli dlaczego miasto nie uznało ulicy [...] za drogę publiczną. Nie zmienia to jednak faktu, że zjazd z ulicy [...] do garaży podziemnych zlokalizowany został w obszarze oddziaływania połączenia ulicy [...] z ulicą [...] i zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego ulicy [...]. W opinii skarżących, projektowanie zjazdu z ulicy [...] zamiast bezpiecznego zjazdu z ulicy [...], podyktowane jest jedynie potrzebą uznania elewacji projektowanego budynku do strony ulicy [...] za frontową i ustalenia między innymi parametrów wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej w wielkości według najbliższego budynku wielorodzinnego na ulicy [...] na działce nr [...], która znajduje się w strefie urbanistycznej ulicy [...].
Ponadto zarzucili, że kolegium nie zbadało zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta N. S., odnosząc się jedynie do zarzutów odwołania. Wnieśli zastrzeżenia odnośnie ustalenia powierzchni zabudowy w/w budynku, linii zabudowy, szerokości elewacji od strony ulicy [...].
Na koniec skarżący podali, że podtrzymują pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące: braku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym, wydania decyzji sprzecznej ze "studium", braku zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych.
[...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w N. również wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazując, że skarży decyzję w całości i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, spółdzielnia zarzuciła, że planowana zabudowa jest zbyt blisko ściany szczytowej budynku przy ul. [...], w której są otwory okienne. Planowana inwestycja będzie uciążliwa dla właścicieli lokali położonej od strony inwestycji, nie będzie stanowiła ciągłości zabudowy, ponieważ budynki w obszarze analizy położone są względem siebie w większej odległości. Wskazała na niewystarczające określenie ilości miejsc postojowych poprzez wprowadzenie nieostrego zapisu o "odpowiedniej ilości miejsc postojowych". W ocenie spółdzielni, realizacja inwestycji spowoduje zbyt duże zacienienie mieszkań położonych na dolnych kondygnacjach. Powierzchnia biologicznie czynna została zaniżona. W sprawie powinna zostać przeprowadzona rozprawa administracyjna, która pozwoliłaby na uzgodnienie spornych interesów stron, nawet bowiem gdyby inwestycja została zrealizowana zgodnie z przepisami prawa, to i tak pogorszy warunki mieszkaniowe oraz obniży wartość sąsiednich nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.).
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i z tego względu skargi zasadne, natomiast nie ze względu na podniesione w nich zarzuty, te bowiem okazały się przedwczesne.
Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie była decyzja SKO w K. z 14 marca 2017 r utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. S. z 10 stycznia 2017 r., którą na wniosek M. L. i M. Z. ustalono warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną i garażem podziemnym, na działkach nr [...], [...], [...] w obrębie [...] w N. S. przy ulicy [...] i [...]
Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.; w skrócie; "u.p.z.p."), na czele z jej art. 61, a także przepisy wykonawcze – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
W ocenie Sądu kluczową kwestią, która należy w pierwszej kolejności rozważyć oceniając prawidłowość skarżonej decyzji SKO jest prawidłowość złożonego odwołania złożonego w rozpoznawanej sprawie przez T. Ł. i J. Ł..
Stosownie do treści art. 78 Konstytucji RP z 2. 04. 1997 każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji . Wyjątki od tej zasady określa ustawa. W postepowaniu administracyjnym zasada ta została sformułowana w art. 15 kpa mającym rangę ogólnej zasady procedury administracyjnej. Zgodnie z treścia art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji". Oznacza to że podmiotem uprawnionym do korzystania z tego środka zaskarżenia jest wyłącznie strona postępowania administracyjnego, kwalifikowana wg kryteriów wskazanych w przepisie art. 28 kpa, w którym wyznacznikiem legitymacji procesowej jest interes prawny lub obowiązek wyprowadzony bezpośrednio z obowiązującego w danym czasie przepisu prawa materialnego. Należy wskazać, że postępowanie odwoławcze bezwzględnie podlega zasadzie skargowości, co wyłącza możliwość przeprowadzenia tego postępowania przez organ administracji publicznej wyższego – wobec organu pierwszej instancji - stopnia z urzędu, czyli na zasadzie oficjalności. Za przypadek działania organu odwoławczego z urzędu traktowane jest rozpatrzenie przez ten organ odwołania wniesionego przez nieuprawniony podmiot. W związku z powyższym organu, będącego adresatem odwołania jest dokonanie – w toku czynności wstępnych postępowania odwoławczego – oceny co do legitymacji procesowej podmiotu, który żąda weryfikacji decyzji pierwszoinstancyjnej w zwyczajnym trybie. Negatywna ocena w tym zakresie formalizowana jest w decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, natomiast – prawidłowo dokonana ocena pozytywna – uprawnia do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ odwoławczy. Co do zasady stronami postępowania kończącego się wydaniem decyzji o warunkach zabudowy jest inwestor i właściciel terenu, na którym przedsięwzięcie jest lokowane. Stronami tego postępowania mogą być także osoby będące właścicielami nieruchomości leżących w sąsiedztwie terenu projektowanej inwestycji, znajdujących się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. W rozpoznawanej sprawie stroną postępowania o warunki zabudowy była [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w N. , sprawująca na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd powierzony nieruchomością wspólną, stanowiącą współwłasność spółdzielni oraz m.in. skarżących T. Ł. i J. Ł., obejmującą działkę nr [...], zabudowana wielomieszkaniowym budynkiem przy ul. [...] w N.. S.. Na ww. podstawie Spółdzielnia reprezentowała interesy właścicieli lokali mieszkalnych, posiadających jednocześnie udziały w częściach wspólnych nieruchomości, w tym skarżących T. i J. Ł., a także innych mieszkańców budynku przy ul. [...] nr [...] w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta N. S. o warunkach zabudowy z dnia 10 stycznia 2017 r.
Odwołanie od decyzji organu I instancji, którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia wnieśli jedynie T. i J. Ł., wywodząc swój interes prawny w sposób dorozumiany z przysługującego im prawa współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku nr [...] przy ul. [...] i części wspólnych nieruchomości (sąsiadującej z inwestycją której dotyczyły warunki zabudowy ustalone w decyzji I instancji (art. 140 i art. 122 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 2 ustawy z 27. 03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W tym miejscu należy zauważyć, że osoby będące właścicielami nieruchomości leżących w sąsiedztwie terenu wnioskowanego do ustalenia warunków zabudowy mają prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób, pod warunkiem, że projektowane przedsięwzięcie mogłoby godzić w ich indywidualny interes prawny, wynikający z przepisów prawa, które są źródłem uprawnień i interesów prawnych, przy czym pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny - musi wynikać z przepisów prawa materialnego, tj. normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
W związku z powyższym trzeba zauważyć, że odwołujący się od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia na działkach nr [...], [...]. [...], [...] obr. [...] w [...] nie wskazali jak realizacja tego przedsięwzięcia stosownie do ustalonych warunków zabudowy ograniczy lub uniemożliwi im realizowania przysługujących im praw do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Zauważyć bowiem trzeba, że argumenty podnoszone przez nich w odwołaniu dotyczą budynku jako całości, nie zaś indywidualnego lokalu i dotyczą przede wszystkim sfery praw ochrony interesów osób trzecich, kształtowanych na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Dotyczą bowiem nadmiernego obciążenia –zdaniem odwołujących się - ul. [...] i [...] bocznej ze względu na dodatkowy ruch samochodowy generowany przez planowane przedsięwzięcie, naruszenie warunków technicznych wymaganych dla dróg pożarowych, zbyt szerokiej elewacji frontowej czy niewystarczającej liczy miejsc parkingowych , a także naruszenia ładu urbanistycznego. Tym samym w odwołaniu zarówno T. Ł. i J. Ł. nie wykazali, że przysługuje im zindywidualizowany interes prawny, który zostanie naruszony planowanym przedsięwzięciem, uzasadniający ich status jako strony przedmiotowego postepowania, gdyż podnoszone przez odwołujących się argumenty i zarzuty dotyczące uciążliwości i negatywnego oddziaływaniu inwestycji na przysługujące im prawo własności do lokalu w budynku nr [...] trudno zakwalifikować w kategorii zindywidualizowanego interesu prawnego rozumianego jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej konkretnego, własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (nr [...]) w budynku przy ul. [...] nr [...]. W takich okolicznościach tj, gdy z treści odwołania nie wynika czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną postępowania w którym została wydana decyzja instancji obowiązkiem organu odwoławczego jest jednoznaczne ustalenia czy odwołującym przysługuje legitymacja strony w postępowania. Istotne jest bowiem że w praktyce orzeczniczej uznaje się za dopuszczalną sytuację, w której w postępowaniu prowadzonym w konkretnej sprawie administracyjnej legitymacja procesowa jest przyznana właścicielowi lokalu mieszkalnego, niezależnie od przyznania jej podmiotowi sprawującemu zarząd tj. wspólnocie lub spółdzielni mieszkaniowej. Należy jednak podkreślić, że organ odwoławczy może rozpoznać odwołanie tylko w przypadku gdy odwołujący się jednoznacznie wykażą, że posiadają indywidualny interes prawny, ponieważ decyzja I instancji dotyczy bezpośrednio sfery ich j praw i obowiązków. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie skarżących jakkolwiek nie wykazali oni, iż dysponują zindywidualizowanym interesem prawnym. Niewyjaśnienie powyższej kwestii skutkuje co najmniej przedwczesnym wydaniem skarżonej decyzji. Nie można bowiem uznać za prawidłowe stanowisko, w którym uznaje się, iż dla organu odwoławczego wiążące jest samo wniesienie odwołania , nawet gdy nie zostanie wykazany indywidualny interes prawny odwołującego się. Stanowiska takiego nie uzasadnia treść art. 128 kpa, jakkolwiek wskazuje on, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji. Odwołanie inicjuje postępowanie odwoławcze, ale tylko gdy jest wniesione prze stronę, jakkolwiek nie wymaga zachowania szczególnej formy ani uzasadnienia. Mając zatem na uwadze, że status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy reguluje norma z art. 28 kpa, a rozpoznawanej sprawie stroną jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, która sprawuje zarząd wielomieszkaniowym budynkiem przy ul. [...] i biorąc pod uwagę przepis art. w art. 27 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, stanowiący, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24 i art. 26 organ odwoławczy jednoznacznie ustali czy odwołujący posiadają własny, zindywidualizowany interes prawny - odrębny od interesu Spółdzielni. Gdy taki interes nie zostanie wykazany to spółdzielnia mieszkaniowa sprawująca zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ww. ustawy jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie), a zatem także T. i J. Ł..
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi, wytyczne i oceny prawne. W szczególności we wskazanym wyżej zakresie uzupełni postępowanie wyjaśniające, ustalając czy J. T. i T. T. posiadają zindywidualizowany interes prawny inny niż [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa i w zależności od wyników odpowiednio rozpozna ich odwołanie względnie umorzy wszczęte ich odwołaniem postępowanie.
Mając wszystko to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło