II SA/Kr 706/08

WyrokWSA w Krakowie2008-09-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego, wydana na podstawie przepisu uznanego później za niezgodny z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ umorzył postępowanie, ponieważ wniosek został złożony po terminie ustawowym (31.12.1999 r.). Skarżący argumentował, że uzyskał potwierdzenie pracy przymusowej dopiero w 2000 r. i dlatego złożył wniosek z opóźnieniem. Po utrzymaniu w mocy pierwszej decyzji, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu; II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 5 zł ( pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].III.2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.V.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z uwagi na złożenie tego wniosku po dniu 31.XII.1999 r. Organ powołał się na art. 4 ust. 5 ustawy z 31.V.1996 r., który stanowi, iż wnioski o przyznanie uprawnienia do wspomnianego wyżej świadczenia można składać do Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych do dnia 31.XII.1999r. Termin ten jest terminem ustawowym i nie może być przez organ prowadzący postępowanie administracyjne przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność umorzenia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S. podniósł, że przez wiele lat starał się o potwierdzenie faktu pracy przymusowej za okupacji w [...]. Dopiero udało mu się je uzyskać 28.VIII.2000 r., dlatego tak późno złożył wniosek. Prosi zatem o pozytywne załatwienie jego sprawy. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.V.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].III.2001 r. Powtórzono poprzednią argumentację. W skardze na tą decyzję P. S. przyznał, że wniosek złożył 20.IX.2000 r. za pośrednictwem ZW w K. Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę. Wniosek ten nie został rozpatrzony pozytywnie. 2 W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosło jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zostało zawieszone w dniu 4.XII.2002 r., a następnie podjęte w urzędu postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 25.VII.2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 3219/02). Rozpoznając sprawę zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17.VI.2003 r. (sygn. P 24/02 OTK-A 2003/6/55) stwierdzono, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.V.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.V.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło