II SA/Kr 706/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 11 kwietnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 10.01.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w T. grzywnę w wysokości 25000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w decyzji tego organu z dnia 21.12.2015 r., znak: [...] na mocy której ww. spółdzielnia została zobowiązana do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości polegających na nieprawidłowym zabezpieczeniu przeciwwilgotnościowym stanu zerowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. C. [...] w T., w obrębie pierwszej klatki schodowej. W dniu 27.01.2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] wpłynęło pismo Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. datowane na dzień 25.01.2017 r. zawierające wniosek o uchylenie grzywny z uwagi na wykonanie znacznego zakresu prac nakazanych decyzją. W piśmie tym podano, że realizacja wykonanych już robót objęła swym zakresem część zewnętrzną z poszerzeniem ich o wykonanie drenażu opaskowego w części obejmującej pierwszą klatkę schodową budynku. Dodatkowo wykonano za kwotę 9941,45 zł nowe połączenie studzienek kanalizacyjnych na długości 30 m oraz usunięto niewidoczny wcześniej fragment rurociągu, który jak się okazało powodował napływ wody pod ścianę szczytową. W ocenie spółdzielni, zrealizowane zostały roboty o podstawowym znaczeniu, które miały bezpośredni wpływ na stan hydrologiczny ściany szczytowej budynku. Jako załączniki do pisma podpięto projekt budowlany przebudowy kanalizacji deszczowej oraz drenażu, zestawienie stanu funduszu remontowego nieruchomości, kopie dwóch faktur VAT obrazujących poniesione koszty. Na wezwanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], organ l instancji oświadczył, że ww. pismo zostało złożone osobiście w dniu 27.01.2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia 11.04.2017 r., znak: [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 23 ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 599 ze zm.), stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] zostało doręczone Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. w dniu 17 stycznia 2017 r., co oznacza, że 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 24 stycznia 2017 r. Natomiast zażalenie w przedmiotowej sprawie zostało złożone w dniu 27.01.2017 r., a więc z przekroczeniem terminu. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, spółdzielnia przedstawiła szczegółowo harmonogram prac wykonanych w związku z obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia 21.12.2015 r., znak: [...]. W ocenie skarżącej, nałożenie grzywny było bezzasadne i bezpodstawne, albowiem w dniu wydania postanowienia zdecydowana większość prac była już wykonana, i to głównie ta część związana z napływaniem wody. Na początku 2017 r. jedynie dokończono prace izolacyjne fundamentu budynku C. [...]. Wyjaśniła, że w piśmie z dnia 25.01.2017 r. wniosła o uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny z uwagi na wykonanie znacznego zakresu nakazanych prac. Przedmiotowe pismo nie miało formy zażalenia, a więc niecelowe było stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione po terminie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., póz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela 0 niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jako że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Kontroli sądu w sprawie niniejszej poddano postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 23 ze zm.) dalej K.p.a., w zw. żart. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 599 ze zm.) dalej U.p.e.a. Skarga jest uzasadniona, bowiem organ naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 ("Zażalenia") do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W razie złożenia zażalenia organ na wstępnym etapie postępowania obowiązany jest ocenić czy zażalenie to jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek zażalenia, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Oczywistym jest jednak, że wniesienie zażalenia jest uprawnieniem strony i to strona podejmuje decyzję czy chce dane orzeczenie poddać kontroli organu II instancji. Oznacza to również, że woli strony w zaskarżeniu orzeczenia nie można domniemywać i w razie jakichkolwiek wątpliwości organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia intencji strony. W niniejszej sprawie, pismo z dnia 25.01.2017 r. błędnie zostało zakwalifikowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] jako zażalenie na postanowienie z dnia 10.01.2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i przesłane do rozpatrzenia organowi II instancji. Dokładna analiza pisma wskazuje, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w T. wnosząc o "uchylenie" postanowienia z racji wykonania znacznego zakresu prac nakazanych decyzją z dnia 21.12.2015 r., znak: [...] w istocie wystąpiła o umorzenie grzywny lub jej zwrot. Stosownie bowiem do treści art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§2). Z kolei w myśl art. 126 na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Na podstawie przedłożonych akt sprawy nie sposób ustalić, czy w niniejszej sprawie grzywna została już uiszczona, w konsekwencji z której instytucji spółdzielnia chciałaby skorzystać. Nie ulega jednak wątpliwości, że intencją strony nie było wniesienie środka zaskarżenia, a adresatem pisma był wyłącznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...]. Na marginesie należy wskazać, że w piśmie z dnia 21.02.2017 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w T. została wezwana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] do uzupełnienia braku formalnego podania poprzez jego podpisanie przez drugiego członka zarządu. Z wezwania jednoznacznie wynika, że pismo z dnia 25.01.2017 r. zostało przekazane do tego organu jako zażalenie na postanowienie z dnia 10.01.2017 r. Strona skarżąca wypełniając zalecenie organu odwoławczego, nie uściśliła charakteru procesowego wniesionego przez siebie pisma, wzmacniając błędne przekonanie organu II instancji co do charakteru prawnego wniesionego przez siebie pisma. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że organ rozpoznając pismo z dnia 25.01.2017 r. jako zażalenie naruszył art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. wzw. z art. 18 U.p.e.a., co uzasadnia jego uchylenie. Po zwrocie akt organowi egzekucyjnemu jego obowiązkiem będzie wyjaśnienie, czy skarżąca składa wniosek na podstawie art. 125 czy 126 U.p.e.a. i nadanie mu prawidłowego biegu, O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.